از کوبیدن کفش بر میز تا پاره کردن منشور؛ جالب‌ترین صحنه‌های تاریخ مجمع عمومی سازمان ملل

مجمع امسال بر چالش‌هایی که بسیاری از رهبران جهان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند تمرکز خواهد کرد؛ مواردی چون جنگ در اوکراین که منجر به دو قطبی شدن فضای نظام بین‌الملل شده است،‌ افزایش قیمت مواد خوراکی در سراسر جهان، بحران فزاینده انرژی پیامدهای سنگین آن بر اقتصاد جهان و نگرانی از سرعت یافتن تغییرات اقلیمی که منجر به وقوع سیل ویرانگر در برخی کشورها مانند پاکستان و گرمای کم‌سابقه در اروپا و امریکا شد.

در حالی که سال گذشته بزرگترین چالش جهان در هفتاد و ششمین نشست مجمع عمومی مقابله با بحران همه‌گیری کرونا و کاهش اثرات آن بر جهان بود، امسال اما این موضوعات از مواردی چون جنگ اوکراین و بحران گسترده تورم ناشی از آن متاثر شده است.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در مراسم افتتاحیه این نشست گفت: مجمع عمومی در زمان پرخطری تشکیل جلسه می‌دهد. جهان ما در اثر جنگ ، فقر، گرسنگی و نابرابری به شدت آسیب‌دیده است.

آقای گوترش گفت که گردهمایی رهبران جهان در نیویورک باید از طریق گفتگو، بحث و برنامه ریزی، فرصتی باشد برای غلبه بر اختلافات و بحران های فعلی نظام بین‌الملل.

حدود ۱۵۷نفر از رهبران یا نمایندگان آنان قصد دارند از سه‌شنبه تا یکشنبه در این مجمع سخنرانی کنند و انتظار می‌رود جنگ در اوکراین و پیامدهای آن موضوع اصلی باشد.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در یک سخنرانی ویدئویی از پیش ضبط شده در مجمع شرکت خواهد کرد.

مجمع عمومی روز جمعه به آقای زلنسکی مجوز سخنرانی غیرحضوری داد، چرا که طبق قاعده از پیش تعیین شده همه سخنرانی‌های رهبران جهان امسال باید به‌گونه حضوری ایراد شود و رهبران غایب در این نشست فرصت ارائه نظرات‌ خود را نخواهند داشت.

انتظار می‌رود در نشست پیش رو رهبران کشور های کمتر توسعه‌یافته جهان از آسیا، آفریقا و خاورمیانه نسبت به تغییر نامتوازن کمک‌های بشردوستانه ابراز نگرانی کنند.

در طول شش ماه گذشته عمده کمک‌های بشردوستانه معطوف اوکراین شده است و بحران‌های اقتصادی شمار زیادی از کشور های کمتر توسعه‌یافته عملاً‌از دستورکار نهادهای بین‌المللی خارج شده است.

سخنرانی این افراد طبق اصول سازمان ملل متحد، پس از پایان یافتن سخنرانی رهبران کشورها انجام خواهد شد.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه که عامل اصلی جنگ اوکراین و پیامد های اقتصادی و سیاسی ان بر سراسر جهان شناخته می‌شود، ترجیح داده است در این نشست شرکت نکند و نماینده روسیه به جای او در این مجمع سخنرانی خواهد کرد.

روابط روسیه و بسیاری از کشورهای جهان که از موضع غرب در مخالفت با جنگ اوکراین حمایت می‌کنند،‌پس از حمله نظامی روسیه به اوکراین به تیرگی گراییده است.

نگرانی ها از درگیری جنگ هسته‌ای و استفاده از سلاح نظامی، واکنش‌هایی را به همراه داشته است.

جو بایدن،‌ رئیس‌جمهور امریکا در تازه‌ترین مصاحبه تلوزیونی خود صراحتا آقای پوتین از استفاده سلاح هسته‌ای در اوکراین منع کرد و او را تهدید به واکنش شدید متقابل کرد.

انزوای پوتین از مجامع سیاسی جهان همواره یکی از اهداف جدی حکومت امریکا بوده است.

چین نیز به عنوان یکی از بزرگترین حامیان مالی سازمان ملل، از جمله رهبران غایب خواهد بود. این در حالی است که پس از سفر نانسی پلوسی، رئيس مجلس نمایندگان امریکا به تایوان و تشدید تنش‌ها میان چین و امریکا، این دو قدرت اقتصادی و نظامی رقیب، مکررا یکدیگر را تهدید کرده‌اند.

سفر نانسی پلوسی به تایوان بعد از ۲۵ سال انزوای نسبی تایوان از دستور کار سیاست خارجی امریکا، انجام شد.

چین کاخ سفید را به دخالت در مسایل داخلی خود متهم می‌کند. بیجینگ همچنین به امریکا هشدار داده است که در صورت تداوم حمایت از اوکراین، واکنش شدید نظامی نشان خواهد داد.

رقابت و تنش میان کشور های چین و امریکا موضوعی تازه و محدود به تایوان نیست و در طول سالیان گذشته وجود داشته است. البته این رقابت تا پیش از این عمدتا اقتصادی و محصور به تنش‌های تعرفه های گمرکی بوده است.

غایب بزرگ بعدی مجمع امسال،‌ نرندرا مودی، نخست‌وزیر هند است. او در مراسم خاکسپاری ملکه الیزابت نیز حضور نیافت و غیبت در این دو مراسم حائز اهمیت به نوعی حاکی از تغییر اولویت‌های این کشور است. چرا که این کشور هفته گذشته در نشست شانگهای به همراه روسای جمهور روسیه و چین حاضر شد.

هند یکی از کشور هایی است که در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد بر علیه روسیه رای نداده است و در طول شش ماه گذشته رویکرد بینابین سیاسی اتخاذ کرده است. به نظر می‌رسد آقای مودی در تلاش است تا از چالش‌های فعلی نظام بین‌الملل تا جای ممکن دور بایستد.

موضوع سلامتی علی خامنه‌ای،‌ رهبر ۸۳ ساله جمهوری اسلامی ایران در هفته‌های اخیر محل بحث و گفت‌وگو بوده است.

در پی لغو دیدار او با اعضای مجلس خبرگان رهبری، نهادی که بر اساس قانون، کارش گزینش رهبر و نظارت بر کار اوست، و همچنین پخش نشدن تصاویر دیداری که گفته می‌شود رهبر جمهوری اسلامی اخیرا با «جمعی از ورزشکاران» داشته است، احتمال وخامت حال یا حتی مرگ او بار دیگر برجسته شده است.

در تازه‌ترین رویداد در این ارتباط، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) روز سه‌شنبه خبری را حذف کرد که در آن به نقل از فرماندار شهر شمالی گرگان گفته شده بود قرار است علی خامنه‌ای با شماری از بسیجیان (شبه‌نظامیان حامی رهبر جمهوری اسلامی) دیدار کند.

سه روز پیش، یک نماینده مجلس خبرگان، درباره دیدار نکردن اعضای این مجلس با علی خامنه‌ای به روزنامه همدلی گفت: «از آنجایی‌ که رهبری درباره موضوعات مختلف صحبت می‌کنند دیگر جایز ندانستند الان صحبتی داشته باشند و این دیدار برای راحتی و وقت ایشان انجام نشد.»

این در حالی است که تا پیش از این، بعد از برگزاری هر دوره از اجلاس خبرگان، اعضای این مجلس با علی خامنه‌ای دیدار می‌کردند.

رسانه‌های نزدیک به دولت در ایران روز سه‌شنبه ۱۵ سنبله خبر داده بودند که در پایان نشست خبرگان، اعضای این مجلس با رهبر دیدار می‌کنند اما این دیدار به گونه ناگهانی لغو شد.

علیرضا افشار که برخی رسانه‌ها از جمله سایت العربیه او را محافظ پیشین میرحسین موسوی معرفی کرده‌اند، روز یک‌شنبه ۲۰ سنبله در توییتر ادعا کرد که با گذشت دو شبانه‌روز «شیفت حلقه‌های چهارگانه محافظان آن دیگری [خامنه‌ای] تعویض نشده؛ در اندرونی کاخ مرمر [اقامت‌گاه رهبر] خبری است که نمی‌خواهند فعلا به بیرون درز کند.»

همچنین برخی رسانه‌های دولتی روز دوشنبه اخباری را به نقل از صفحات اینستاگرامی از دیدار علی خامنه‌ای با شماری از ورزشکاران منتشر کردند، اما هنوز هیچ خبر و عکس رسمی‌ از این دیدار ادعاشده منتشر نشده است.

پیش از این و در مواردی که حال عمومی رهبر جمهوری اسلامی مناسب نبوده است، دیدارهای عمومی او لغو شده‌اند.

با توجه به شفاف نبودن اطلاع‌رسانی درباره وضعیت جسمی علی خامنه‌ای، تاکنون بارها آوازه‌هایی درباره وخامت اوضاع جسمی او و حتی مرگش منتشر شده اما هیچ رسانه و سازمان مستقلی قادر به تایید اطلاعات در این زمینه نبوده است.

علی خامنه‌ای که بر اساس برخی گزارش‌های غیررسمی به سرطان پروستات مبتلاست، در ماه سنبله سال ۱۳۹۳ در یک شفاخانه دولتی در تهران تحت عمل جراحی پروستات قرار گرفت.

دولت ایران در آن زمان نتوانست خبر بستری شدن و عمل جراحی علی خامنه‌ای را پنهان کند. مقام‌های دولتی در روزهایی که او در شفاخانه بستری بود، یکی پس از دیگری به دیدارش می‌رفتند و با او عکس می‌گرفتند.

علی خامنه‌ای پس از ترخیص از شفاخانه،‌ با خبرنگار تلویزیون دولتی ایران مصاحبه کرد و در پاسخ به یک پرسش درباره وضعیت سلامتی‌ خود،‌ ۱۲ دقیقه حرف زد و از جمله به امریکا و سیاست‌های درباره جنگ با داعش تاخت.

او در اوایل دهه ۶۰ خورشیدی در یک بمب‌گذاری مصدوم شد. این انفجار منجر به معلولیت او از ناحیه دست راست شد.

در هفته‌های اخیر، حرف و حدیث‌هایی درباره موروثی شدن رهبری در ایران و انتخاب مجتبی،‌ فرزند ارشد علی خامنه‌ای به جانشینی او مطرح شده است. برخی از ملاهای حکومتی در منابر خود از چنین انتخابی حمایت کرده‌اند.

همه گمان می‌برند که فاجعه یا جنایتی در جریان است اما هیچ کسی نمی‌داند که صورت و شکل آن چگونه است؛ جنایت در کجاها تحقق پیدا می‌کند و قربانیان آن چه چیزی را تجربه می‌کنند.

به گفته بختیارعلی، متفکر و نویسنده کرد، در دستگاه گروه‌های توتالیتر، شهادت‌دادن و روایت یا بکلی ناپدید می‌شود یا به ضد خود تبدیل می‌شود. آنچه باقی می‌ماند «شهادت قربانی است علیه قربانی و نه شهادت قربانی علیه جلاد». در این وضعیت خبررسانی از فاجعه معکوس می‌شود. شاهدان و قربانیان فاجعه علیه خود یا قربانی دیگری شهادت می‌دهند تا ثابت کنند که چیزی در جریان نیست.

مانند همه گروه‌های تمامیت‌خواه، سیاست طالبان در برابر آنچه رخ می‌دهد واضح و روشن است: سرکوب تمامی واقعیت. از این رو، با آنکه طالبان در آغاز راه‌ سرکوبگری‌ اند، اما پس از به قدرت‌رسیدن این گروه، آنچه از رخدادها و رویدادها به بیرون درز می‌کند به شدت ذره‌وار، ناچیز و محدود است.

پس از به قدرت‌رسیدن طالبان بارها و به کرات شاهد انتشار ویدیوی اعترافات بوده‌ایم. اعتراف یعنی شهادت‌دادن علیه خود و شهادت‌دادن برای تبرئه دستگاه طالبان و اثبات جرم برای قربانی. آن که فاجعه را زیسته و لمس کرده است علیه خود شهادت مي‌دهد تا نشان‌ دهد که فاجعه‌ای در کار نیست. بدین گونه شهادت به ضد خود تبدیل می‌شود و به جای آن که حقیقت فاجعه‌بار را افشا کند آن را سرکوب می‌کند و زمینه را برای استمرار و دوام آن فراهم می‌کند.

به بیرون درزکردن ویدیوی الهه و روایت او از فاجعه‌ای که در جریان است از این لحاظ اهمیت استثنایی دارد. الهه در چندویدویی کوتاه از حقایق تکان‌دهنده زیادی پرده بر می‌دارد. او در بطن خطر، با آگاهی کامل از عواقب آنچه که انجام می‌دهد برای افشای جنایت عظیم و هولناک خطر می‌کند. او از چیزی خبر رسانی می‌کند که طالبان با تمام قوا می‌خواهد بر آن سرپوش گذارد.

الهه در میان کسانی که می‌خواهند سر از حکومت طالبان در بیارند و بدانند که چه چیزی در زیر حاکمیت این گروه تجربه می‌شود بیش از همه به واقعیت نزدیک است. او زندگی تحت حاکمیت طالبان را زیسته و با پوست و گوشت و استخوان خود آن راتجربه کرده است. الهه واقعیت مجسم تحت حاکمیت طالبان است.

برای کسانی که در بیرون است و از مسافت دور نظاره‌گر است «خوارشدن»، «قربانی تجاوز بودن»، «روی‌‌ پای متجاوز افتادن»، «زاری» و «تضرع‌کردن» یک مفهوم است یا گزاره‌ای است که از جنایتی تلخ و دردناک خبر می‌دهد. الهه اما همه اینها را زیسته است. او روی پای سعید خوستی افتاده است؛ جانی سادیستی که به او تجاوز کرده و زخم‌های ناشی از شکنجه‌اش بر بدن الهه هنوز زنده و خون‌چکان است.

الهه پس از تجربه‌ چنین هولناک تصمیم گرفته فاجعه‌ای را که زیسته و لمس کرده است برای دیگران نیز بازگو کند. او تنها از یک جنایت استخوان‌سوز سخن نمی‌گوید بلکه با امکانات محدودی که در اختیار دارد شواهدی انکارناپذیر ارائه می‌کند. او جراحت‌ها و زخم‌های خود را به نمایش می‌گذارد و آثار شکنجه و لت و کوب را نشان می‌دهد. او نشان می‌دهد که چگونه قاری سعید خوستی به خانه‌اش به زور وارد می‌شود.

الهه در شرایط حاضر راوی بی‌بدیل یک فاجعه دهشتناک است. او پلی میان واقعیت زندگی زنان زیر حاکمیت طالبان و جهان بیرون است. او ما را به حقیقت عریان و برهنه‌ای متصل می‌کند که از دسترس دور است و با هزار ترفند ترور، خشونت و شریعت پوشیده مانده است.

استمداد

استمداد الهه در بخش پایانی ویدیو به شکل غمناکی نمادین است. در یک‌سو الهه نمادی از بی‌نوایی و بی‌پناهی یک زن در بطن یک فاجعه تمام‌عیار انسانی است و در سوی دیگر چشم‌اندازی برای رهایی از این وضعیت دیده نمی‌شود. الهه در شرایطی طلب کمک‌ می‌کند که همه چیز در کنترل جنگجویان طالبان است و مشخص نیست چگونه می‌شود او را از این شرایط دشوار نجات داد.

با این وصف، این استمداد آخرین بارقه امید در جامعه‌ای است که در گرداب جنایت و جرم در حال فرورفتن و غرق‌شدن است. او با طلب کمک، به درون روح و ضمیر ما چنگ می‌زند و می‌خواهد آنچه را که در همه ما مرده است بیدار و زنده کند. الهه هنوز به وجود وجدان روشن و آزاد امید دارد؛ به این که کس یا کسانی از میان ما یا همه ما در برابر این درنده‌خویی و سبعیت و این وضعیت فوق‌العاده دهشتناک انسانی نظاره‌گر کرخ و بی‌روح نباشیم و دست‌کم کاری انجام دهیم.

الهه با استمداد ما را بر سر دوراهی اخلاقی قرار می‌دهد: بی‌تفاوتی و نظارت بر جنایت جانسوز در حال وقوع یا ایستادن در برابر آن و برای نجات قربانیان کاری انجام دادن.

گزینه اول گزینه آسان و عافیت‌طلبانه است اما پیامد ویرانگر و تباهی‌آور دارد. سکوت در برابر فاجعه و جنایت به بقا و استمرار آن کمک می‌کند و در نهایت افرادی همچون سعید خوستی را به انجام جنایت‌های بیشتر وسوسه و ترغیب می‌کند. در چنین شرایطی هیچ اطمینانی نیست که ناظران بی‌طرف امروزی همیشه از شر آن در امان بماند.

گزینه دوم هرچند پرهزینه است اما مایه رستگاری و نجات است. سازش‌ناپذیری با جنایت‌ اگر مانع استمرار آن در شرایط حاضر نگردد دست کم از فروپاشی کامل اخلاقی جلوگیری می‌کند. در وضعیت کنونی خطر فروکش‌کردن حساسیت‌های اخلاقی و در نهایت بی‌تفاوت‌شدن همگان در برابر جنایات انسانی همه ما را تهدید می‌کند.

استمداد الهه در کمال یأس و استیصال هشداری است از فروغلتیدن همه ما در کام این فرومایگی اخلاقی؛ هشدار از تباهی کامل شیرازه‌های اخلاق در جامعه‌ای که به طرز وحشتناکی در معرض سقوط و زوال قرار گرفته است. اگر کاری برای رهایی از این وضعیت انجام ندهیم این گرداب تباهی و زوال روزی ما را نیز فروخواهد بلعید.

دولت بریتانیا و دربار سلطنتی این کشور، برنامه دقیق و منظمی برای مرگ ملکه دارند که در سال‌های اخیر بارها تمرین شده است.

برنامه اعلام مرگ ملکه،‌ نام عملیاتی خاصی دارد. اگر او در انگلستان بمیرد، نام عملیات "پُل لندن" است و اگر در اسکاتلند از دنیا برود، نام عملیات، یونیکورن یا اسب شاخدار خواهد بود که نماد سلطنت در این کشور تشکیل‌دهنده اتحادیه بریتانیاست.

با توجه به حضور ملکه در اسکاتلند،‌ دولت و دربار اکنون برای عملیات اسب شاخدار آمادگی می‌گیرند.

خبر مرگ ملکه یا شخص اول ممکلت،‌ ابتدا از سوی دربار سلطنتی، با رمز "پل لندن فرو ریخت" به نخست‌وزیر اعلام می‌شود.
با مرگ الیزابت دوم،‌ ولیعهدش شهزاده چارلز،‌ خود به خود شاه می‌شود. شاه جدید در اولین فرصت، از طریق رسانه‌ها برای مردم کشورش سخنرانی می‌کند.

نخست‌وزیر به دیدار شاه جدید می‌رود و همزمان وزارت دفاع، برای انجام مراسم شلیک ۲۱ گلوله توپ به احترام شهریار درگذشته آمادگی می‌گیرد.

در سراسر بریتانیا، یک دقیقه سکوت به‌جا آورده می‌شود و پس از مرگ ملکه، ۱۲ روز سوگواری عمومی اعلام می‌شود.
پرچم بریتانیا در همه جا، داخل و خارج کشور،‌ به صورت نیمه‌افراشته درمی‌آید و دفتر یادبود به همراه عکس ملکه، در سفارت‌ها و نمایندگی‌های بریتانیا در خارج از کشور گذاشته می‌شود.

پس از مرگ ملکه، بورس لندن دست‌کم در روز خاکسپاری او و شاید به مدت چند روز تعطیل می‌شود که این‌کار ممکن است میلیاردها پوند به اقتصاد این کشور آسیب برساند.

پیکر ملکه درگذشته به پارلمان بریتانیا منتقل می‌شود و تا زمان خاکسپاری، در تالار وستمینستر نگهداری می‌شود.

پوشش رسانه‌ای

بی‌بی‌سی، رسانه ملی بریتانیا، برنامه‌های عادی خود را قطع می‌کند و صفحه تلویزیون‌های این رسانه برای چند ثانیه سیاه می‌شود و مجری که لباس سیاه پوشیده،‌ با لحن سنگین و بدون هیجان، خبر درگذشت ملکه را به نقل از دربار سلطنتی بریتانیا اعلام می‌کند.

یک خبر واحد برای نشر از سوی مدیران ارشد خبر به همه رادیوها و تلویزیون‌های زیر مجموعه بی‌بی‌سی، اعم از شبکه‌های داخلی و زبان‌های غیرانگلیسی فرستاده می‌شود.

پس از اعلام خبر مرگ ملکه،‌ سرود ملی بریتانیا بر روی تصویری از او از بی‌بی‌سی نشر می‌شود.

بی‌بی‌سی به مدت ۱۲ روز (در طول مدتی که سوگواری ملی ادامه دارد) برنامه‌های تفریحی و طنز خود را قطع می‌کند.

بی‌بی‌سی در طول سال‌های گذشته،‌ بارها نحوه اعلام خبر مرگ ملکه را تمرین کرده است.

خبرنگاران بی‌بی‌سی اجازه ندارند خبر مرگ ملکه را در شبکه‌های اجتماعی خود به صورت جداگانه نشر کنند.

اگر ملکه در طول ساعات شب بمیرد، خبرش تا ساعت هشت صبح روز بعد اعلام نمی‌شود.

بی‌بی‌سی رسانه ملی است که این پروتکل‌ها را رعایت می‌کند، اما دیگر رسانه‌های بریتانیا ملزم به رعایت پروتکل نیستند.

اگر ملکه در اسکاتلند بمیرد، پیکرش به قصر هالی‌رود در شهر ادینبرا منتقل می‌شود و سپس با قطار سلطنتی،‌ از مسیر شرق کشور به لندن منتقل می‌شود.

الیزابت دوم علاوه بر بریتانیا،‌ ملکه ۱۴ کشور دیگر،‌ از جمله کانادا،‌ آسترالیا و نیوزیلند هم است. این برنامه به دولت‌های آن کشورها هم ابلاغ می‌شود و آن‌ها هم با پروتکل‌های خاصی، با خبر مرگ ملکه برخورد خواهند کرد.

جانشینی

پرنس چارلز، پسر ارشد ملکه الیزابت که ۷۳ سال سن دارد، پس از مرگ مادرش،‌ خود به خود و بدون نیاز به مراسم خاصی شاه می‌شود. اما مراسم تاج‌گذاری رسمی او، ممکن است حتی یک سال بعد برگزار شود. همانطور که الیزابت دوم پس از مرگ پدرش جورج ششم در سال ۱۹۵۲،‌ ملکه بریتانیا شد اما مراسم تاج‌گذاری اش در سال ۱۹۵۳ برگزار شد.

نام کامل پرنس چارلز، "چارلز فلیپ آرتر جورج" است. او پس از اینکه شاه شود، الزاماً کینگ چارلز خوانده نخواهد شد و ممکن است نام دیگری، مانند جورج هفتم برای خود انتخاب کند.

وقتی ملکه زنده است،‌ لقب سلطنتی ولیعهد او،‌ شهزاده ویلز (Prince of Wales) است. وقتی ملکه بمیرد و چارلز شاه شود،‌ پرنس ویلیام که اکنون ۴۰ ساله است،‌ ولیعهد بریتانیا می‌شود و لقب سلطنتی شهزاده ویلز به او می‌رسد.