گروهی از سازمانهای بینالمللی در بیانیه مشترک اعلام کردند که اقدامات طالبان «بدون هیچ تردیدی» نشان داد که این گروه شایسته حکومت نیست. این سازمانها گفتند جامعه جهانی است با اقدامات فوری و هماهنگ به طالبان نشان دهند که حملات بر حقوق اساسی زنان و دختران پابرجا نخواهد ماند.
سازمان بینالمللی مهاجرت، کمیسیون زنان پناهنده، سازمان اتحاد برای صلح و چند گروه دیگر در بیانیه مشترک شان اقدامات تازه طالبان درباره جلوگیری دختران و زنان از رفتن به دانشگاه و کار آنان در سازمانهای غیر دولتی را «شدیدا» محکوم کرده است.
این گروه این اقدامات طالبان را «آزار جنسیتی» توصیف کرده است که نشان دهنده بیتوجهی عمدی این گروه به رفاه مردم افغانستان و آینده این کشور است.
در این بیانیه آمده که زنان شاغل در سازمانهای غیردولتی در خط مقدم کمکهای نجات به 28.3 میلیون افغان نیازمند کمکهای بشردوستانه، به ویژه 3.4 میلیون بی جا شدکان داخلی بودهاند.
این گروه همچنین افزودهاند که طالبان با جلوگیری زنان از کار در موسسات غیر دولتی، درآمد آنها را که برای دسترسی به غذا، مراقبتهای پزشکی و سایر نیازهای خود و خانوادههایشان حیاتی بود، قطع کردهاند.
مقامات پاکستان میگویند که دستکم ۱۲۰۰ تبعه افغانستان شامل زنان و کودکان در شهر کراچی بازداشت شدهاند. مقامات محلی پاکستان به آسوشیتدپرس گفتهاند که آنها فاقد سند هستند و پس از گذراندن دوران محکومیت و تکمیل شدن مدارک آزادی توسط وکلای شان، به افغانستان اخراج خواهند شد.
کمیسیون ملی حقوق بشر پاکستان روز چهارشنبه ۷ جدی اعلام کرد که دستکم ۱۳۹ زن و ۱۶۵ کودک افغان در زندان زنانه کراچی در کنار دیگر مجرمان نگهداری میشوند.
وزارت داخله پاکستان با نشر ویدیویی در رسانهها و شبکههای دولتی در ماه عقرب اعلام کرد که مهاجران خارجی در صورت عدم تمدید ویزا تا پایان ۲۰۲۲ و یا نداشتن اسناد سفر معتبر با خطر بازداشت رو به رو هستند.
این دستگیریها پس از انتشار تصاویری از کودکان افغان در زندانهای پاکستان در شبکههای اجتماعی، انتقادهایی را از سراسر افغانستان به همراه داشت.
گل دین، یکی از مقامات کنسولگری افغانستان در کراچی به آسوشیتدپرس گفت که با پاکستان در مورد "بازگشت سریع و با عزت" شهروندان افغان به وطن خود در تماس است.
عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه طالبان به آسوشیتدپرس گفت: «مقامات پاکستانی بارها وعده آزادی سریع این بازداشت شدگان را دادهاند و تا کنون پاکستان به تعهدات خود عمل نکرده است.»
مرتضی وهاب، سخنگوی دولت ایالت سند نیز به آسوشیتدپرس گفت که پولیس اخیرا تنها افغانهایی را دستگیر کرد که بدون مدارک معتبر در این ایالت اقامت داشتند. او گفت که این گونه بازداشتشدگان اخراج خواهند شد. او نگفت که در سال جاری چند افغان به دلیل اقامت غیرقانونی در سند بازداشت شدهاند.
اما مونیسه کاکر، وکیلی که به این گونه زندانیان افغان کمک میکند، گفت که حداقل ۱۴۰۰ افغان در زندانهای کراچی نگهداری میشوند. او افزود: «ما مطمئن نیستیم که دقیقا چه تعداد افغان در حال حاضر در زندانهای پاکستان نگهداری میشوند.»
به گفته این وکیل، برخی از زنان باردار افغان که برای درمان و به دلایل دیگر از افغانستان گریختهاند، در میان کسانی هستند که در کراچی و سایر نقاط ایالت سند بازداشت شدهاند.
مطابق با گزارش منتشر شده از سوی کمیسیون ملی حقوق بشر پاکستان، پس از تسلط طالبان بر افغانستان، ورود اتباع افغانستان به دلایل مختلف از جمله فرار از آزار و اذیت، جستجوی کمکهای پزشکی و جستجوی فرصتهای شغلی به پاکستان افزایش یافته است.
مطابق با گزارش آسوشیتدپرس، بیش از ۱۰۰ هزار تبعه افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، به پاکستان متواری شدهاند.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق، وضعیت مهاجران افغانستان به ویژه زنان و کودکان را در زندانهای پاکستان دردناک خواند. آقای کرزی از سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری خواست برای محافظت از حقوق و آزادی پناهندگان افغان از زندانهای پاکستان گامهای موثری بردارند.
رئیسجمهور سابق با نشر اعلامیهای بار دیگر از دولت پاکستان خواست که به عنوان یک همسایه خوب و متمدن با پناهندگان افغانستان مطابق با اصول بینالمللی حقوق بشر رفتار کند.
آژانس پناهندگان سازمان ملل میگوید که از دیدن گزارشها و تصاویر مهاجران اهل افغانستان در زندانهای پاکستان، به ویژه در شهر کراچی، شدیداً نگران است.
این سازمان گفت که خانوادهها و فرزندان آنها بدون درنظرداشت وضعیتشان، نباید پشت میلههای زندان باشند.
روز چهارشنبه کمیسیون ملی حقوق بشر پاکستان اعلام کرد که دستکم ۱۳۹ زن و ۱۶۵ کودک افغان در زندان زنانه کراچی در کنار دیگر مجرمان نگهداری میشوند.
وزیر انرژی و آب طالبان علیرغم تحریم شورای امنیت سازمان ملل روز پنجشنبه در راس هیاتی برای تمدید برق وارداتی، از طریق بندر حیرتان به اوزبیکستان رفت. ملا عبداللطیف منصور از جمله ۱۳ مقام طالبان است که معافیت سفر او به دلیل اختلاف نظر اعضای شورای امنیت سازمان ملل، تمدید نشد.
این مقام طالبان به آژانس باختر گفته است که برای تمدید برق وارداتی و پرداخت مبلغ ۳۵ میلیون دالر باقیداری حکومت پیشین و صرفیه برق بیش از یک و نیم سال حکومت طالبان به این کشور سفر میکند.
عضای شورای امنیت سازمان ملل در آخرین نشست در مورد تمدید سفر ۱۳ مقام طالبان دچار اختلاف شدند.
از زمان بازگشت تحریمها علیه مقامات طالبان، سفرهای اعضای این گروه حتا به کشورهای منطقه نیز محدود شده است.
در ماههای اخیر، ذبیحالله مجاهد به جای امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان به ترکیه رفت. هرچند برخی مقامات طالبان هر ازگاهی به کشورهای مانند قطر و اوزبیکستان رفت و آمد میکنند. این دو کشور روابط نزدیکی با طالبان دارد.
شهابالدین دلاور، وزیر معادن، خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ، عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات، نورالله نوری، وزیر سرحدات و قبایل، عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب، ملا فاضل مظلوم، معین وزارت دفاع، مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس الوزرا، دین محمد حنیف، وزیر اقتصاد و نورمحمد ثاقب، وزیر حج و اوقاف طالبان در میان کسانیاند از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شدهاند. شورای امنیت همچنین به خاطر محرومیت دختران از آموزش، مولوی عبدالباقی حقانی، وزیر پیشین تحصیلات عالی طالبان و سعید احمد شهیدخیل، معین وزارت معارف این گروه را تحریم بودند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیهای ممنوعیت کار زنان توسط طالبان را غیر وجدانی خواندند. آنها با محکوم کردن این تصمیم طالبان گفتند که این گروه در شرایط اضطراری افغانستان، برای کنترل کمکهای بشری از زنان و دریافتکنندگان کمکها استفاده ابزاری کرده و آنان را قربانی میکنند.
این گروه از کارشناسان مسایل حقوق بشری در بیانیه خود افزودهاند که ممنوعیت کار زنان در موسسات بشردوستانه اثرات فاجعهباری بر زندگی دهها میلیون نفر از مردم نیازمند افغانستان به ویژه زنان و کودکان خواهد داشت، زیرا زنان امدادگر نقش مهمی در نیازسنجی، برنامهریزی و تطبیق فعالیتهای بشردوستانه ایفا میکنند.
این کارشناسان میگویند که این دستور طالبان نقض آشکار تخصیص کمکهای بشردوستانه است چرا که بدون کارمندان زن، زنان و دختران و همچنین پسران به غذا، آموزش، حمایت از کودکان، کمکهای حقوقی متناسب با جنسیت، حمایت معیشتی و خدمات صحی ضروری دسترسی نخواهند داشت.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود خاطرنشان کردهاند که انکار حق زنان برای کار در سازمانهای غیردولتی در اواسط زمستان نشان میدهد که طالبان هیچ توجهی به حقوق زنان یا رفاه مردم افغانستان ندارند و از هیچ چیز کوتاه نمیآیند.
بیانیه ضمن بیان این که این اقدامات را مصداقی از آزار و اذیت جنسیتی و جنایت علیه بشریت دانسته از طالبان خواسته فورا ممنوعیت کار زنان را لغو کنند.
این گروه سازمان ملل میگویند که ممنوعیت کار زنان در سازمانهای غیردولتی نه تنها کارمندان زن را از حقوق اساسی و امرار معاش محروم میکند، بلکه با حذف کامل زنان از زندگی عمومی آنان را از حمایت از گروههای آسیبپذیر باز میدارد.
کارشناسان سازمان ملل هشدار دادهاند که سازمانهای غیردولتی تحت رهبری زنان که خدمات و حمایتهایی را برای زنان، کودکان و گروههای به حاشیه رانده شده ارائه میکنند با این تصمیم ظالمانه و غیرقانونی ضربه سختی خواهند خورد.
بلومبرگ به نقل از منابع گزارش داد دستورات طالبان علیه زنان، اختلافها بین رهبران این گروه را تا جایی تشدید کرده که هر جناح نیروهای هوادار خود را بسیج کردهاند. این منابع گفتند که ملا یعقوب، وزیر دفاع و سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان با دستور رهبر طالبان مخالفت کردهاند.
این منابع گفتند که اکنون تنشها میان رهبران طالبان به حدی شدید است که هر دو جناح در پیشبینی این که ممکن است بین شان درگیری صورت بگیرد، نیروهای وفادار خود را فراخواندهاند.
بلومبرگ به نقل از منابع خود افزوده است که فرمانهای محافظهکارانه به دستور هبتالله آخدزاده، رهبر این گروه که به ندرت دیده شده از شهر جنوبی قندهار صادر میشود و از طریق شورای علمای طالبان در این شهر ابلاغ میشود.
این منابع گفتند که تلاش برخی از اعضای ارشد طالبان برای دیدار با رهبر این گروه برای گفتگو در این مورد تاکنون رد شده است.
بلومبرگ مینویسد که ملا یعقوب و سراجالدین حقانی دو رهبر جوان طالبان به دلیل موقعیتهایشان در رژیم موجود به تجهیزات نظامی رها شده امریکایی به ارزش میلیاردها دالر دسترسی دارند.
این نشریه به نقل از منابع خود نوشته که وفاداران ملا هبتالله آخندزاده را عمدتا شبه نظامیان مسلح قندهار و جنگجویان وفادار رهبران مذهبی همفکر با این جناح تشکیل میدهند.
بلال کریمی، معاون سخنگوی حکومت طالبان هرگونه «اختلاف میان رهبران طالبان» را در مورد دستورات مربوط به زنان رد کرده و گفته است که از تلاش ملا یعقوب و سراجالدین حقانی برای ملاقات با ملا هبتالله آخندزاده اطلاعی ندارد.
آقای کریمی در تماس تلفنی با بلومبرگ گفته است همه طالبان به فرامین رهبر این گروه احترام میگذارند و عمل میکنند. او گفته که «قدرت فرمانپذیری شکست ناپذیر است.»
بلومبرگ در حالی که به موضوع اختلاف بین ملا یعقوب و سراجالدین حقانی بر سر مسایل حقوق زنان نیز اشاره کرده به نقل از عبدالنافی تکور، سخنگوی وزارت داخله طالبان نوشته که سراجالدین حقانی «خواهان حل مساله تحصیل و اشتغال زنان و ایجاد فضای ناب اسلامی است که دختران و زنان بتوانند در آن تحصیل و کار کنند».
گزارش مینویسد که عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع از اظهار نظر در مورد دیدگاه ملا یعقوب در مورد آخرین محدودیتها بر زنان خودداری کرد. ملا یعقوب در مصاحبهای با رادیوی ملی در ماه آگست گفت که برای آماده سازی زمینه برای بازگشت همه دختران به مکتب جدی است.
بلومبرگ در گزارش خود میگوید که هیچ یکی از سخنگویان طالبان در مورد پیشنهادات اختلاف بین دو وزیر و رهبر طالبان اظهار نظر نکردند.
بلومبرگ در ادامه با اشاره به محدودیتهای فزاینده طالبان علیه آموزش و اشتغال زنان به نقل از گریم اسمیت، مشاور ارشد برنامه آسیایی گروه بینالمللی بحران نوشته که بسیاری از مقامات طالبان خانوادههای خود از جمله دخترانشان را به کشورهایی مانند پاکستان، قطر یا امارات متحده عربی برای تحصیل فرستادهاند.
از دید آقای اسمیت فشارها برای تطبیق سیاستهای افراطی از سوی ملا هبتالله آخندزاده انسجام بین طالبان را با خدشهدار کرده است.
او افزوده که رهبر طالبان با غلبه به عناصر عملگرا در بدنه رهبری طالبان بر قدرتش تاکید دارد.
