منابع در خوست میگویند که طالبان مردم به ویژه دکانداران را امروز جمعه مجبور کردند که دکانها و کاروبار خود را تعطیل و برای ادای نماز به مسجد بروند. به گفته منابع، امر به معروف طالبان و نیروهای نظامی این گروه به مردم هشدار دادند که در صورت سرپیچی با آنها برخورد میکنند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز جمعه هفته گذشته برای نخستین بار در این شهر دکانداران را مجبور کردند دروازههای دکانهای خود را بسته و کار و بار شان را تعطیل کنند.
به گفته منابع، افراد طالبان امروز جمعه به گونهای خشونتآمیز دکانداران را برای ادای نماز به مسجد بردند.
افراد طالبان در شهرها گشتزنی و از طریق بلندگو شهروندان و دکانداران را برای ادای نماز به مسجد فرا میخوانند.
رویترز گزارش داد که با ممنوعیت آموزش دختران، ثبتنام دختران در مدارس دینی افغانستان به صورت چشمگیری افزایش یافته است. منصور مسلم، مدیر یک مدرسه دینی در کابل به این خبرگزاری گفته است که با بسته شدن مکاتب دخترانه، تعداد دختران دانشآموز در این مدرسه ۴۰ درصد افزایش یافته است.
کارمندان یک مدرسه دینی در قندهار نیز به رویترز گفتند که تعداد دانشآموزان در این مرکز دینی در سال گذشته دو برابر شده و به حدود ۴۰۰ نفر رسیده است.
یکی از این دانشآموزان به رویترز گفته است: "میخواهم تحصیلم را تمام کنم. من میخواستم در آینده پزشک شوم، اما اکنون فکر میکنم غیرممکن است. اگر به مدرسه بیایید، فقط میتوانید معلم شوید."
طالبان پارسال دانشآموزان دختر را از ورود به مکاتب بالاتر از صنف ششم منع کردند.
این گروه با دستور دیگر در ماههای اخیر، مانع ورود دختران و زنان به دانشگاهها و موسسات تحصیلات عالی شدند.
گروه طالبان تنها چند روز پس از این تصمیم، طی فرمان دیگری زنان افغانستان را از کار در سازمانهای غیردولتی منع کرد.
بسیاری از سازمانهای امدادی مجبور شدند تا بسیاری از کمکهای اساسی را در بحبوحه بحران انسانی در افغانستان به حالت تعلیق درآورند.
عبدالمتن قانعی، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان به رویترز گفته است که طالبان مخالف تحصیلات متوسطه و عالی دختران نیست.
او مانند دیگر مقامات طالبان، مواردی چون مشکل شرعی در آموزش مختلط و عدم رعایت حجاب مد نظر طالبان از سوی دختران و نبود همراهی محرم را از دلایل بسته ماندن مکتبهای دخترانه عنوان کرده است.
این مقام طالبان گفته است که مدرسههای دینی برای دختران در هر سنی باز است.
افرادی که در ۱۰ ولایت افغانستان با رویترز مصاحبه کرده، گفتهاند مراجعه دختران به مدارس دینی اغلب به خاطر آموزش، دوستیابی و خروج از خانه صورت میگیرد.
دولت پیشین افغانستان در ابتدای سال ۲۰۲۱ از ثبت حضور ۵ هزار مدرسه دینی در کشور خبر داد.
مطابق با این آمار، در مجموع حدود ۳۸۰ هزار شاگرد در این مدارس ثبتنام کرده بودند که حدود ۵۵ هزار تن آنان را زنان تشکیل میدادند.
اشلی جکسون، یکی از مدیران مرکز پژوهش درباره گروههای مسلح به رویترز گفته است در حالی که مدارس دینی نمیتواند جای مکتب رسمی را بگیرد، اما یکی از آخرین راههای یادگیری برای دختران و زنان باقی مانده است.
او افزود: «گزینهها برای تحصیل زنان در حال از بین رفتن هستند. بیاعتمادی عمیقی نسبت به بخش آموزش رسمی علیرغم شمولیت آموزشهای دینی در مکاتب وجود دارد.»
چهار مقام طالبان که به دلیل حساسیت موضوع حاضر به افشای هویتشان نشدند به رویترز گفتهاند که از آموزش دختران حمایت میکنند و دستور ممنوعیت آموزش دختران از سوی هبتالله آخندزاده، رهبر مخفی طالبان و مشاوران نزدیک به او گرفته شده است.
رئیسجمهور تاجیکستان به مقامهای نظامی کشورش دستور داد ۷۰ تاسیسات زیربنایی مرزی از جمله پاسگاههای در حال ساخت را با تمام تجهیزات مورد نیاز در سال جاری به بهرهبرداری برسانند. در وبسایت ریاستجمهوری تاجیکستان آمده که امامعلی رحمان بر تشدید مبارزه با تروریسم تاکید کرده است.
این اظهارات در حالیست که سازمان پیمان امنیت جمعی اعلام کرده چهار هزار جنگجوی داعش در مرز افغانستان و تاجیکستان مستقر شدهاند.
مسکو که متحد دوشنبه محسوب میشود نیز پیشتر از آغاز به کار یک پاسگاه مدرن و مجهز در خاک تاجیکستان در نزدیکی افغانستان خبر داد.
مقامهای هر دو کشور بارها از حضور گروههای تروریستی در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
سازمان پیمان امنیت جمعی حتی هشدار داده که اگر تهدیدی از خاک افغانستان ایجاد شود، در ظرف دوازده ساعت پاسخ قاطع به آن داده خواهد شد.
طالبان همواره حضور گروههای تروریستی در افغانستان را رد کردهاند.
با این حال، امامعلی رحمان در نشستی با شورای امنیت تاجیکستان در روز پنجشنبه ۲۷ دلو، تاکید کرده که مقابله با تهدیدات تروریستی باید افزایش یابد.
رئیسجمهور تاجیکستان خواهان تشدید اقدامات از سوی نهادهای امنیتی و نظامی کشورش در جهت اجرای استراتژی مقابله با تروریسم و افراطگرایی در تاجیکستان هم شده است.
منابع متعدد در شفاخانههای دولتی میگویند که وزارت صحتعامه طالبان توزیع داروهای ضدبارداری را به شفاخانهها متوقف کرده است. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که این وزارت از شفاخانهها خواسته است ارائه معلومات به زنان در مورد جلوگیری از بارداری را نیز متوقف کنند.
اما شرافت زمان عمار، سخنگوی وزارت صحتعامه طالبان در گفتگو با افغانستان اینترنشنال، گزارشها در مورد متوقف شدن و فروش داروهای ضدبارداری را تکذیب کرد. او گفت: این گزارشها «بیاساس است و حقیقت ندارد.»
با این حال، منابع گفتند که طالبان به شفاخانهها دستور داده است که به زنان تابلیت ضد بارداری ندهند و داروی ضد حاملگی را تزریق نکنند.
به گفته آنها، طالبان همچنین وسایل پیشگیری از بارداری دیگر مانند فروش کاندوم و نصب لوپ و هرگونه لوحه راهنمایی برای جلوگیری از بارداری را نیز ممنوع کرده است.
طالبان همچنین به نمایندگان موسسات خارجی که در بخش جلوگیری از بارداری زنان با شفاخانههای دولتی همکاری دارد، دستور داده است که فعالیت خود را در این بخش متوقف کنند.
به گفته منابع، طالبان گفتهاند که جلوگیری از بارداری خلاف شریعت اسلامی است.
این گروه علاوه بر شفاخانهها، در کابل به داروخانهها نیز گفته است که از فروش وسایل پیشگیری از بارداری خودداری کنند.
گزارشهایی وجود دارد که طالبان در ولایتهای دیگر به شمول ننگرهار دستور مشابه صادر کرده است.
مقامات طالبان گفتهاند که جلوگیری از بارداری از نظر دستورات اسلامی جایز نیست و استفاده از این روشها توطئه غرب برای کنترل جمعیت مسلمانان است.
شماری از فرهنگیان روز جمعه در کابل از ۵۸۲مین زادروز علیشیر نوایی و ۵۴۰مین زادروز ظهیرالدین بابر تجلیل کردند. شماری از مقامهای طالبان و نماینده اوزبیکستان نیز در آن حضور داشتند. این برنامه در حالی برگزار شد که طالبان پیشتر مجسمه علیشیر نوایی را در مزارشریف تخریب کردند.
این برنامه از سوی نهاد «اوزگریش» برگزار شد.
در زندگینامه علیشیر نوایی آمده است که او در سال ۸۴۴ ه.ق در هرات زاده شد و تحصیلات اولیهٔ خود را نزد پدرش کیچکینه بخشی، که از جمله امرای دربار تیموریان بود، کسب کرد و سپس برای ادامهٔ تحصیل به سمرقند رفت. او از نامدارترین سیاستمداران و فرهنگمردان روزگار فرمانروایی تیموریان بهشمار میآید.
مجسمه او سالها در مزار شریف در ملاء عام گذاشته شده بود، اما طالبان حدود دو هفته پیش آن را تخریب کردند.
وزارت خارجه اوزبیکستان در اعتراض به تخریب مجسمه این شاعر با طالبان تماس گرفته و این گروه به تاشکند وعده داده است که مجسمه علیشیر نوایی را مرمت میکند.
مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبههای نماز جمعه بار دیگر به طالبان توصیه کرده است که «حتی برای یک روز هم راه علمآموزی زنان را نگیرید.» این روحانی ایران همچنین از طالبان خواست که از «اقوام و مذاهب دیگر در حکومت خود استفاده کنند و شایستهگان را روی کار بیاورند.»
مولوی عبدالحمید گفت که انتقادهایش از طالبان «سازنده» است.
او پیش از این نیز از طالبان خواسته بود ممنوعیت آموزش دختران را لغو کند.
امام جمعه اهل سنت زاهدان همچنین خطاب به طالبان گفت که حمایتهای پیشی او از این گروه، به دلیل این بوده که جهاد هر کشوری را علیه نیروهای «اشغالگر» حق میداند و معتقد است هیچ کشوری، اسلامی یا غیر اسلامی اجازه ندارد در خاک دیگران وارد شده و در سرنوشت آنها دخالت کند.
مولوی عبدالحمید ادامه داد: «حمایت ما از طالبان معنوی بود و برایشان دعا کردیم و این جهاد را حق میدانستیم. امروز هم که طالبان بر این کشور حاکم شدند و حکومت اسلامی تشکیل دادند، به آنها توصیه میکنم حتی برای یک روز هم راه علمآموزی زنان را نگیرید، اجازه بدهید زنان با حفظ شرایط اسلامی درس بخوانند.»
این روحانی اهل سنت ایران افزود که او به «انتقاد سازنده» معتقد است و «طالبان بدانند که ما دشمن نیستیم، ما خیرخواهیم.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان گفت: «من میدانم که طالبان در فکر اند که جلوی آموزش زنان و دختران به دانشگاه باز باشد، ولی میخواهند شرایط را مساعد کنند.»
با این حال، او میگوید نباید حتی یک روز جلوی آموزش دختران را گرفت، «اگر مفاسد هم وجود داشته باشد، باید مفاسد را اصلاح کنید.»
طالبان با بازگشت دوباره شان به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر زنان وضع کرده است.
این گروه مکاتب بالاتر از صنف ششم و دانشگاهها را به روی دختران بسته است.
بسیاری از کشورهای اسلامی به اضافه سازمان همکاری اسلامی تصمیم طالبان به ممنوعیت آموزش دختران را محکوم کردهاند.