اداره هماهنگ کننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل میگوید در سال ۲۰۲۳ نه میلیون نفر نیاز به حمایت آموزشی دارند که ۳ میلیون آنها در اولویت قرار داده شدهاند. این اداره گفته برای حمایت از آموزش دختران، تهیه وسایل مکاتب، آموزش آموزگاران و آموزش از راه دور ۲۱۵ میلیون دالر نیاز است.
این درحالی است که میلیونها دختر در سراسر افغانستان از رفتن به مکتب محروم اند.
با وجود اعتراضها و خواست نهادهای بینالمللی مبنی بر بازگشایی مکتبها و دانشگاهها به روی دختران، طالبان تاکنون پاسخ مثبتی نداده است.
قرار است تا بیست روز دیگر سال آموزشی جدید در افغانستان آغاز شود، اما طالبان درباره بازگشای مکاتب چیزی نگفته است.
طالبان با رسیدن به قدرت، مکتبها را به روی دختران بالاتر از صنف ششم بست.
در آغاز سال آموزشی امسال، اعلام کرد که دختران میتوانند به مکتب بروند اما این تصمیم پس از چند ساعت لغو شد و دختران دوباره به خانههای شان فرستاده شدند.
انتظارها بر این بود که مکتبها دوباره باز شوند، اما طالبان در ماه قوس اعلام کرد که تمامی نهادهای آموزشی و تحصیلی تا اطلاع بعدی به روی دختران بسته خواهد بود.
در پی سپردن سفارت افغانستان در تهران به گروه طالبان، یک فایل صوتی قدیمی از احمدشاه مسعود نشر شده که فرمانده فقید ائتلاف ضدطالبان در آن، جمهوری اسلامی را "ضعیف، منافق و دودل" میخواند. احمدشاه مسعود در این فایل درباره نوع نگاه کشورهای منطقه به احزاب سیاسی افغانستان سخن میگوید.
هرچند زمان دقیق ضبط این فایل صوتی معلوم نیست اما به نظر میرسد این فایل در جریان سالهای مقاومت علیه رژیم اول طالبان در بین سالهای ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۱ ضبط شده است.
احمدشاه مسعود که به نظر میرسد در جریان ضبط این فایل صوتی در حال ارائه سیمیناری برای نزدیکان خود است، میگوید حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار برای حکومت پاکستان حزب مطلوب است. او میگوید احزاب متعلق به اهل تشیع برای جمهوری اسلامی ایران و حزب دعوت جهاد به رهبری عبدربالرسول سیاف و حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار برای عربستان سعودی احزاب مطلوب است.
او میگوید کشورهای غربی به ما (حزب جمعیت اسلامی افغانستان) اعتماد نمیکند و اگر کشورهای غربی به کسی اعتماد کند به ظاهرشاه مراجعه خواهد کرد زیرا «او وابسته به غرب است.»
ظاهرشاه در زمانی که این نوار صوتی ضبط شده است، در روم، پایتخت ایتالیا زندگی میکرد. محمد ظاهرشاه یک سال و اندی پس از ترور احمدشاه مسعود در اگست ۲۰۰۲ و ده ماه پس از سقوط رژیم طالبان به دست نیروهای تحت فرمان ایالات متحده امریکا، به افغانستان بازگشت تا لویه جرگه اضطراری را، که برای تشکیل دولت انتقالی تشکیل میشد، افتتاح کند.
حامد کرزی که از افراد نزدیک به ظاهرشاه بود در نشست بن در سال ۲۰۰۱ به عنوان رئیس دولت جدید افغانستان انتخاب شد.
آقای مسعود میگوید یکی از نقاط ضعف حزب جمعیت اسلامی افغانستان این است که در سطح بینالمللی دوست و همکار محکم ندارد.
احمدشاه مسعود از اعضای برجسته حزب جمعیت اسلامی افغانستان بود.
او در این نوار میگوید: «از بین کشورهای بیرونی فقط یک همکار باقی میماند که آنهم بسیار ضعیف و منافق و دودل است که جمهوری اسلامی ایران است.» او در ادامه میافزاید دولت ایران «گاهی آری میگوید و گاهی نه.»
مسعود تصریح میکند: «اگرچه گپ ایرانیها این بود که ما جمعیت را به حیث حزب پیشتاز در قسمت مسایل آینده افغانستان قبول داریم و به احزاب تشیع میگوییم که از حزب جمعیت پیروی کنند.»
رهبر پیشین جبهه مقاومت ملی افغانستان در ادامه فایل صوتی درباره وعده جمهوری اسلامی ابراز تردید میکند و میگوید: «مچم [نمیدانم] که آنها در این گفتههایشان تا چه حدی صادق هستند.»
نشر این نوار صوتی، ۲۲ سال پس از ترور احمدشاه مسعود میتواند نشانهای از تیرگی روابط جبهه مقاومت ملی افغانستان و جمهوری اسلامی باشد.
جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود، پسر احمدشاه مسعود پیش از این به گونه بیپیشینهای از تسلیمدهی سفارت افغانستان به طالبان توسط جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرده بود.
در بیانیهای که این جبهه پس از تسلیمدهی سفارت افغانستان به طالبان صادر کرده، این اقدام را مایه تاسف و سوالبرانگیز خوانده است.
همزمان با انتشار روزمره گزارشهایی از بازداشت، شکنجه و کشتار نیروهای امنیتی دولت سابق، رئیس هیات مذاکرهکننده صلح دولت پیشین افغانستان میگوید «نیروهای امنیتی و خانوادههایشان با مشکلات زیادی مواجهاند.» معصوم استانکزی افزود که فراموش کردن این «سرمایه ملی» گناه نابخشودنی است.
حکومت سابق افغانستان نهم حوت را برای حمایت و پشتیبانی از نیروهای امنیتی کشور، «روز سرباز» نامگذاری کرده بود.
رئیس هیأت مذاکرکننده صلح دولت پیشین به مناسبت فرا رسیدن این روز در توییتی نوشت که در طول تاریخ «سربازان و مجاهدین» برای کشور قربانی دادهاند و اوامر رهبران سیاسی خود را عملی کردهاند. به گفته او در نتیجه اشتباهات و اختلافات رهبران سیاسی همه دستآوردهای نیروهای امنیتی به هدر رفته است.
استانکزی گفته است: «ما به نهادهای ملی امنیتی برای ثبات و دفاع از حریم هوایی و زمینی کشور نیاز داریم. این سرمایه را نباید فدای انتقامجویی و افکار سیاسی کنیم.»
در همین حال، صدیق صدیقی، معین پالیسی و استراتیژی وزارت داخله حکومت پیشین نیز در توییتی با انتشار ویدیویی از نیروهای امنیتی سابق افغانستان، پیامی برای گرامیداشت از روز سرباز منتشر کرده است.
با فرار اشرف غنی از کابل و سقوط حکومت افغانستان به دست طالبان، نیروهای ارتش، وزارت داخله و ریاست امنیت ملی افغانستان در میدان رها شدند. این نیروها، در یکونیم سال گذشته، با تهدیدات امنیتی در داخل، فرار از کشور و فقر دستوپنجه نرم کردهاند.
طالبان با وجود اینکه ادعای صدور «عفو عمومی» میکند، گزارشهای روزمره از بازداشت، شکنجه و کشتار نظامیان حکومت پیشین توسط این گروه خبر میهد.
در ماه اپریل پارسال، روزنامه نیویارک تایمز یافتههایش را در گزارشی منتشر کرد که نشان میداد دستکم ۵۰۰ نفر از نظامیان و کارمندان حکومت سابق در جریان ۶ ماه اول تسلط طالبان کشته یا ناپدید شدند. در گزارش این روزنامه به سرنوشت نظامیانی اشاره شده بود که فریب «اماننامه» طالبان را خوردند و پس از شناسایی، دستگیر، شکنجه و برخی هم کشته شدند.
سربازرس امریکا برای بازسازی افغانستان دوشنبه گزارش تازهای در مورد فروپاشی ارتش سابق افغانستان نشر کرد. سیگار در تحلیل دلایل سقوط ارتش نوشت که در کنار فساد اداری و وابستگی به ارتش امریکا، «تعیینات قومی» و «تغییرات مداوم در ارتش» توسط غنی، از روحیه و توان نیروهای امنیتی کم کرد.
ارتش افغانستان به رغم سالها آموزش و تجهیز توسط امریکا توانایی مقاومت در برابر شورشیان طالب را از دست داد و با قطعی شدن خروج تمام نیروهای امریکایی فروپاشید. سقوط ارتش مجهز افغان پرسش های زیادی به وجود آورده و در یک و نیم سال گذشته مقامات ملکی و نظامی افغان و خارجی در این مورد آن صحبت کرده اند.
اکنون، بسیاری از این تحلیلها و اظهارات در گزارش جدید سربازرس امریکا برای بازسازی افغانستان بازتاب یافته است.
در گزارش سیگار از حکومت اشرف غنی انتقاد شده که از وابستگی ارتش افغانستان به نیروهای امریکایی کم نکرد و برای دوران پس از نیروهای خارجی «استراتژی امنیت ملی» نداشت.
سیگار نوشت: «اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین، اغلب فرماندهان اردوی ملی را تغییر داده و افراد وفادار به خودش را بر اساس قومیت منصوب کرد که باعث سیاسی شدن ارتش شد.»
دفتر سربازرس افزود: «این جابجایی مداوم در سلسله مراتب فرماندهی، روحیه و اعتماد نیروهای دفاعی را تضعیف کرد. افسران جوان، آموزش دیده، تحصیل کرده و حرفهای که زیر نظر نظامیان امریکایی آموزش دیده بودند، به حاشیه رانده شدند.»
سیگار اعتقاد دارد در حالیکه فساد ارتش افغانستان را ضعیف کرده بود، اما اراده سیاسی برای مبارزه با آن وجود نداشت.
این نهاد از امریکا نیز انتقاد میکند که با نظارت بر ارتش افغانستان برای جلوگیری از فساد، آن را به خود بیشتر وابسته کرد.
این وابستگی در میدان جنگ خود را به نمایش میگذاشت. به گفته سیگار، بعد از امضای توافقنامه دوحه با طالبان در سال ۲۰۲۰ حملات هوایی کم شد و میدان به دست طالبان افتاد. زیرا ارتش افغانستان عادت نداشت بدون حمایت هوایی جنگ کند.
از سوی دیگر، تجهیز کردن نیروها در میدان جنگ نیز برای ارتش افغانستان سخت شد زیرا امکانات هوایی کافی نداشت.
در سال ۲۰۱۹ امریکا نزدیک به ۷۵۰۰ حمله هوایی در سراسر افغانستان انجام داد و در همین سال بود که ارتش افغانستان پیشروی کرد و کنترول بعضی مناطق را بدست گرفت.
بنا به ارزیابی سیگار، طالبان از ضعفهای تاکتیکی، رهبری و لوژستیکی ارتش افغانستان به خوبی استفاده کرد. این گروه با استفاده از مطبوعات و دنیای مجازی جنگ روانی را علیه ارتش شروع و روحیه سربازان را تضعیف کرد.
سیگار می افزاید که باوجود مصرف ۹۰ میلیارد دالر و صرف کردن ۲۰ سال، امریکا در افغانستان ارتشی ساخت که ساختارش خیلی شبیه به ارتش امریکا بود. اما،ارتش افغانستان فاقد امکانات، مدیریت و مهارتهای موجود در ارتش امریکا بود.
این نهاد همچنین در گزارش خود، حیف و میل قراردادهای غذا و سوخت توسط «فرماندهان فاسد» در نیروهای امنیتی افغانستان در تبانی پیمانکاران را از عواملی که بر عزم این نیروها تاثیر گذاشت، دانسته است.
ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان مدعی شد که در عملیات روز یکشنبه این گروه در شهرک ذاکرین خیرخانه، «دو فرد کلیدی» داعش از جمله قاری فاتح، «مسئول عمومی نظامی و عملیاتی» داعش کشته شدند. او در مورد هویت فرد دیگر اطلاعات نداد.
طالبان با نشر اعلامیهای، قاری فاتح را «امیرالحرب شاخه خراسان» داعش توصیف نمود که بنا به ادعای آن، رهبری «حملات بالای مراکز دیپلوماتیک و مساجد در شهر کابل» را به عهده داشت.
به دنبال بلندن شدن صدای شدید درگیری در خیرخانه، طالبان اعلام کرد که بر یک مخفیگاه داعش در آنجا حمله کرده، دو نفر از داعشیها را به قتل رسانده و تسلیحاتشان را ضبط کردند.
شاهدان عینی نیز از درگیری جنگجویان طالبان و داعش با استفاده از «سلاحهای سبک و سنگین» در شمال کابل خبر داده بودند.
مجاهد اعلام کرد که طالبان در روزهای اخیر شماری از جنگجویان خارجی عضو داعش را دستگیر کردهاند.
طالبان پس از به قدرت رسیدن، از چندین عملیات علیه داعش خبر داد، اما تا هنوز نتوانسته است جلو فعالیت هستههای این گروه را در کابل بگیرد. داعش در این مدت توانسته است چندین حمله انتحاری در کابل انجام دهد و این امر باعث نگرانی همسایههای شمالی افغانستان شده است.
مقامات روسی ادعا میکنند که صدها جنگجوی داعش در شمال افغانستان جا به جا شدهاند. اظهارات مقامات روسی در مورد قدرت گرفتن داعش در شمال افغانستان موجب نارضایتی مقامات طالبان شده که بارها خطر داعش در افغانستان را ناچیز جلو دادهاند.
اداره هواشناسی طالبان از احتمال بارش برف و باران و بالا آمدن سطح آب حوزه دریایی هلمند و کابل در دو روز آینده خبر داد. بر اساس گزارش خبرگزاری باختر، این اداره از مردم خواسته است که در روزهای نهم و دهم ماه جاری (حوت) هنگام سیلاب یا آبخیزی از نزدیک شدن به رودخانهها اجتناب کنند.
از یک ماه به اینسو بر اثر بارش برف شدید، راههای مواصلاتی بین کابل و ولایات و همچنین از ولسوالیها به مراکز ولایات مسدود میشود.
وزارت فواید عامه طالبان دیروز گفت که شاهراه غور-کابل بهدلیل برفباری در منطقه کوتل بکک بهروی ترافیک بسته شده است.
این وزارت همچنین گفته که راههای ولسوالیهای راغستان، یاوان و کوهستان ولایت بدخشان نیز به مرکز این ولایت بسته شدهاند و پاک کاری ان ادامه دارد.