عکس کودک هراتی که پس از تسلط طالبان مجبور شد به دلیل فقر گرده خود را بفروشد به عنوان یکی از آثار منتخب بنیاد ورد پرس فوتو سال ۲۰۲۳ برگزیده شد. هیئت داوران مسابقه از بین سه هزار و ۷۵۲ شرکتکننده با بیش از ۶۰ هزار عکس از ۱۲۶ کشور، بیست و چهار عکاس را برنده اعلام کرد.
بنیاد ورد پرس فوتو در شرح مختصری از این عکس نوشته است که پدر و مادر خلیل احمد کودک ۱۵ ساله هراتی که به دلیل بحران اقتصادی پس از تسلط طالبان قادر به تهیه غذای خانواده نبودند، تصمیم گرفتند کلیه او را به قیمت ۳۵۰۰ دالر امریکایی بفروشند.
آفرینشگر این اثر منتخب، مد نیسن، عکاس دنمارکی است. او در کارهایش کوشیده تا مسائل اجتماعی امروزی مانند نابرابری، نقض حقوق بشر و رابطه مخرب انسان با طبیعت را به تصویر بکشد.
از این عکاس آثار دیگری نیز در رسانهها و نشریههای معتبری مانند سیانان، نشنال جغرافی، گاردین، فیگارو و اشپیگل نشر شده است.
در بیست و چهار اثر عکاسی برگزیده ۲۰۲۳ ورد پرس فوتو، مسائلی چون مستندسازی جنگ در اوکراین، اعتراضات سراسری در ایران، بازنمایی بحران تغییرات اقلیمی و بحران انسانی افغانستان تحت کنترول طالبان توجه را به خود جلب میکنند.
جلالالدین حقانی بنیانگذار شبکه حقانی و از اعضای برجسته طالبان بود. گروه طالبان در سال ۱۳۹۷ اعلام کرد که جلالالدین حقانی پس از بیماری طولانی، در سال ۱۳۹۴ فوت کرد.
قسمت نخست این مستند که روز چهارشنبه نشر شد، به چگونگی به قدرت رسیدن طالبان و اشتباهات امریکا در مبارزه با تروریسم در افغانستان پرداخته است. در این قسمت با شماری از مقامات ارشد طالبان، جنرالهای امریکایی و کارشناسان مسایل افغانستان مصاحبه شده است.
دو قسمت دیگر این مستند در روزهای آینده پخش خواهد شد.
در بخشی از این مستند که به تاریخ فعالیت شبکه حقانی اشاره میشود، انس حقانی میگوید که امریکا به پدر او پیشنهاد پناهندگی داده بود، اما پدرش این پیشنهاد را نپذیرفته بود.
انس حقانی در مصاحبه با تهیهکننده این مستند مدعی شد که کشورهای دیگر نیز پیشنهادهای مشابهی به پدر او مطرح کردند. انس حقانی نامی از این کشورها نبرد.
انس حقانی و سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان فرزندان جلالالدین حقانی هستند.
انس حقانی، که به اتهام فعالیت تروریستی سالها در زندان حکومت پیشین افغانستان بود، در این مستند به حملات انتحاری شبکه حقانی با افتخار اشاره میکند و میگوید که حملات انتحاری، یکی مهمترین سلاحهای افغانها در برابر «تهاجم و اشغال خارجیها» است.
در بخش دیگر این مستند، سمیعالله محمدی، مسئول عمومی حملات انتحاری در شبکه حقانی، که به زبان انگلیسی روان صحبت میکند، میگوید: «ارتش پاکستان ما را آموزش میداد که دولت افغانستان را نابود کنیم و امریکاییها را بکشیم.» او تاکید کرد که پاکستان در آن زمان، نابود کردن دولت افغانستان و کشتن سربازان امریکایی را به نفع تامین منافع ملی خود میدانست.
محمدی میگوید که پخش ویدیوهای انتحاری، برای تشویق جوانان برای اجرای حملات انتحاری بسیار موثر بود. او گفت زمانی که ویدیوهای یک بمبگذار انتحاری پخش میشد، بقیه جوانان هم تشویق میشدند که برای انتحار آماده شوند.
جلالالدین حقانی و شماری دیگر از رهبران جهادی به دلیل جنگ علیه شوروی در افغانستان از سوی امریکا و متحدان غربی آن حمایت میشدند. او عضو حزب اسلامی به رهبری مولوی یونس خالص بود.
یونس خالص از رهبران بانفوذ جهادی افغانستان بود که با جمعی از دیگر رهبران مجاهدین در سال ۱۹۸۸به امریکا رفت و با رونالد ریگان، رئیسجمهور اسبق امریکا دیدار کردند.
شبکه حقانی بخشی از گروه طالبان است که در دو دهه گذشته حملات مرگبار انتحاری را در بخشهای مختلف افغانستان به ویژه در کابل انجام داده است. علاوه بر نظامیان خارجی و نیروهای امنیتی افغانستان، هزاران غیرنظامی در این حملات کشته شدند.
منابع میگویند که لعلمحمد طاهری از بستگان ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان است.
براساس یک پیام صوتی لعلمحمد طاهری، که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، او به یک کارمند تحت امرش میگوید که به عنوان نماینده او، به صورت «عام و تام» مسئولیت دارد که از بخشهای گوناگون این اداره پول جمعآوری کند.
آقای طاهری در این فایل صورتی خطاب به این کارمند اداره هوانوردی تاکید میکند که اسم تمام کسانی را که را «پول میدهند، پول نمیدهند یا حرفی دارند» فهرست کند.
لعلمحمد طاهری در بخشی از این پیام میگوید: «خدا کند یک آمریت صد هزار بپردازد یا ۱۰ هزار. تمام [این پول] براساس تقسیم در ریاست مصرف خواهد شد.»
منابع همچنین میگویند هیچ شفافیتی درباره چگونگی مصرف پولهای جمعآوری شده وجود ندارد.
افغانستان اینترنشنال همچنین به فهرستی دست یافته است که نشان میدهد این مقام طالبان از کارمندان اداره هوانوردی ملکی برای بازسازی دفاتر ریاست خدمات تخنیکی پول جمعآوری کرده است.
در این فهرست دیده میشود که بیش از ۶۰ نفر، مبالغی حداقل از ۱ تا ۸ هزار افغانی برای بازسازی دفاتر پرداختهاند.
کارمندان اداره هوانوردی میگویند که معاش بسیاری از کارمندان در حال حاضر اندک است و پرداخت این پول برای آنها دشوار است.
منابع همچنین میگویند که رئیس خدمات تخنیکی اداره هوانوردی، کارمندان و انجنیران این اداره را مجبور به انجام «کار شاقه» برای بازسازی ساختمان و دفاتر ریاست خدمات تخنیکی میکند.
این منابع تصاویری از جریان کار کارمندان اداره هوانوردی ملکی به افغانستان اینترنشنال فرستادهاند. در این تصاویر دیده میشود که شماری از افراد مشغول کارهای ساختمانیاند.
به گفته منابع، کارمندان اداره هوانوردی ملکی اگر به خواستهای این مقام طالبان تن ندهند، آنان را اخراج میکند.
از سوی دیگر، کارمندان این اداره، از رفتار «تعیضآمیز» رئيس خدمات تخنیکی اداره هوانوردی با کارمندان «غیرپشتون» شکایت دارند.
