روسیه: جمع‌آوری اطلاعات در مورد جنایات جنگی امریکا و ناتو در افغانستان باید ادامه یابد

عفو بین‌الملل روز سه‌شنبه (۳۰ جوزا) با انتشار گزارشی به مناسبت روز جهانی پناهندگان نسبت به وضعیت پناهجویان افغان در پاکستان ابراز نگرانی کرد.

سازمان ملل از ۲۰ جون، مصادف با ۳۰ جوزا همه‌ساله به عنوان روز بین‌المللی پناهنده تجلیل می‌کند.

پس از سقوط کابل به دست طالبان در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ موج‌هایی از پناهجویان افغان به پاکستان و ایران سفر کردند تا بتوانند از این دو کشور با استفاده از برنامه اسکان مجدد و ویزاهای بشردوستانه، به یکی از کشورهای غربی سفر کنند.

بسیاری از این پناهجویان از ترس آزار و شکنجه طالبان مجبور به ترک سرزمین خود شده‌اند.

براساس گزارش عفو بین‌الملل این بسیار نگران‌کننده است که وضعیت پناهندگان افغان در پاکستان مورد توجه بین‌المللی قرار نمی‌گیرد. از آنجا که این پناهجویان نمی‌توانند به خانه برگردند یا برای همیشه در پاکستان بمانند، در موقعیت دشواری گرفتار می‌شوند که هیچ راه گریزی از آن وجود ندارد.

دینوشیکا دیسانایاکه، مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در آسیای جنوبی می‌گوید وضعیت حقوقی مبهم و فرآیندهای سخت برای پناهندگی یا جابجایی کشور ثالث پناهجویان افغان را آسیب‌پذیرتر کرده است.

عفو بین‌الملل در گزارش تازه خود ۹ مصاحبه از راه دور با پناهجویان افغان مقیم پاکستان انجام داده است. شش نفر از مصاحبه‌شوندگان، افرادی بودند که در طی سه ماه گذشته در پاکستان بازداشت شده بودند.

پناهجویان افغان در این مصاحبه‌ها نگرانی‌های جدی خود را در مورد آزار و اذیت پولیس و مقامات پاکستانی ابراز کرده‌اند.

این سازمان جهانی حقوق بشر، دریافته است که پناهجویان افغان پس از بازداشت از ۵ تا ۳۰ هزار کلدار جریمه پرداخته‌اند. اما پولیس از دادن هر گونه مدرکی که دلیل بازداشت یا رسید جریمه را مشخص کند، خودداری کرده است.

افغان‌هایی که در پاکستان به دنبال پناهندگی هستند، هنگام تلاش برای دریافت مدرک ثبت نام از کمیسیون عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان باید یک روند طولانی را تحمل کنند.

در گزارش عفو بین‌الملل آمده است همراه با تمدید طولانی‌مدت ویزا از سوی دولت پاکستان، این تأخیرها آزار و اذیت پولیس و سایر مقامات را برای اخاذی از آنها آسان‌تر می‌کند.

به گفته وزارت مهاجرین طالبان ۴۲۳ نفر از این شهروندان برای دریافت کمک به به نمایندگی سازمان بین‌المللی مهاجرت معرفی شده‌اند.

پیشتر رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که طی ۹ روز بیش از ۱۳ هزار مهاجر افغان در ایران به مرزبانان طالبان سپرده شده‌اند.

در بیش از ۲۰ ماه تسلط طالبان بر افغانستان و افزایش فقر، هزاران شهروند به ایران مهاجرات کردند.

در ماه‌های گذشته، طالبان پیوسته از بازگشت مهاجران افغان در ایران به افغانستان خبر می‌دهند. گفته می‌شود که شماری از این مهاجران به صورت «اجباری» و شماری دیگر نیز «داوطلبانه» به افغانستان بازگشته‌اند.

سخنگوی طالبان روز سه‌شنبه (۳۰ جوزا) در توییتی نوشت که سازمان ملل و «برخی سازمان‌ها و حکومت‌های غربی» علیه حکومت این گروه تبلیغات وسیع راه‌اندازی کرده‌اند.

مجاهد افزود که قوانین اسلامی در افغانستان نافذ است و اعتراض به آن، «مشکل با اسلام است.»

گزارشگر ویژه سازمان ملل در گزارشی که روز پنجشنبه نشر کرد، به تفصیل موارد گسترده نقض حقوق زنان و محرومیت آنان از حقوق اجتماعی و سیاسی در افغانستان را تشریح کرده است. در این گزارش به ۵۰ دستور گروه طالبان اشاره شده است که در آن حقوق و آزادی‌های زنان محدود یا سلب گردیده است.

ممنوعیت تحصیلات عالی و کار در ماه‌های نخست حاکمیت طالبان، اعتراض‌های زنان را در شهرهای مختلف افغانستان برانگیخت. اما، طالبان با توسل به خشونت توانست که جلو گسترش اعتراض‌های زنان را بگیرد.

ریچارد بنت در گزارش خود نشان می‌دهد که چگونه این کار انجام شده است. او در گزارشش نوشت که «زنان معترض با بی‌رحمی لت‌و کوب شدند. این قربانیان مورد خشونت جنسیتی، از جمله خشونت جنسی قرار گرفتند که اغلب آن مصداق شکنجه است.»

بنت همچنین گفته است که طالبان یک حکومت «کاملا مردانه و عمدتاً پشتون‌» را در افغانستان به وجود آورده است و به طور گسترده زنان را از ساختار دولت و جامعه بیرون رانده است.

مجید شجاع، فرمانده مرزبانی خراسان رضوی، به ایرنا گفت: «مرزبانان هنگ مرزی تایباد در ۹ روز گذشته این تعداد (۱۳ هزار و ۸۷۹) تبعه غیرمجاز را از طریق مرز دوغارون به کشورشان بازگرداندند.»

او دلیل اخراج را «حضور غیرقانونی» مهاجران افغان در ایران عنوان کرد.

ده روز پیش نیز خبرگزاری ایرنا با نقل و قول از فرمانده مرزبانی نوشته بود: «مرزبانان تایباد در دو هفته گذشته این تعداد (۱۸ هزار و ۹۴۳) اتباع غیرمجاز دستگیر شدند و از طریق مرز دوغارون طرد و تحویل نماینده کشور افغانستان دادند.»

همزمان با قدرت‌گیری طالبان، شمار قابل توجهی از مردم افغانستان به دلایل اقتصادی یا ترس از دستگیری و شکنجه توسط به ایران و دیگر کشورها مهاجرت کرده اند.

طالبان مانند گذشته درباره بازداشت یا عدم بازداشت این خبرنگار سابق «رادیو تلویزیون فردا» اظهار نظری نکرده است. مرکز خبرنگاران از طالبان خواسته تا در مورد سرنوشت و بازداشت رضا شهیر توضیحات دهد.

در حساب این خبرنگار مطالبی در انتقاد از طالبان نشر یافته است. او خبرها و اطلاعاتی در مورد لت‌و‌کوب مردم و تجاوز طالبان به زنان را نشر کرده است.

مرکز خبرنگاران به نقل از برادر رضا شهیر نوشت که رضا با خانواده‌اش در ایران زندگی می‌کرد اما به علت تمدید نشدن ویزه اقامتش، مجبور به بازگشت به افغانستان شده بود. به گفته او، رضا در مسیر راه بازگشت توسط نیروهای طالبان بازداشت شد.

این نخستین بار نیست که خبر بازداشت رضا شهیر نشر می‌شود. این خبرنگار با انتشار یادداشتی در صفحه فیس‌بوک خود گفته بود که ۱۳ جوزا ۱۴۰۱ هنگام بازگشت به خانه، توسط گشت سیار طالبان مورد بازرسی و ضرب و شتم قرار گرفت.

او پیش از آن هم گفته بود که طالبان در ۳۰ حمل او را هنگامی که برای پوشش خبری چند انفجار پیهم در مکتب عبدالرحیم شهید به غرب کابل رفته بود، لت‌وکوب کردند.

مرکز خبرنگاران افغانستان در اعلامیه‌اش گفته است که «در سال ۱۴۰۱، دستکم ۲۳۷ رویداد نقض آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران از جمله ۹۴ مورد بازداشت موقت از چند ساعت و چند روز تا هفته و چندین ماه خبرنگاران را ثبت کرده است. »