در پی طرح لایحه ایمنی آنلاین در بریتانیا، واتساپ مستندی برای نشان دادن نقش خود در عملیات خروج دختران فوتبالیست افغان ساخت. هدف این فیلم تاکید بر حفظ محرمیت رمزگذاری پیامهای خصوصی و مخالفت با امکان اسکن آنها به دست حکومتها است.
شرکت متا، مالک واتساپ در تهیه این فیلم تاکید دارد که اگر رمزگذاری پیامهای خصوصی قابل اسکن شوند، نه تنها گروههای تبهکار، بلکه حکومتهای سرکوبگر هم از آن سوءاستفاده خواهند کرد.
این فیلم مستند در پی طرحی در بریتانیا برای کنترول پورنوگرافی و سوءاستفاده آنلاین از نوجوانان تهیه شده است. حکومت بریتانیا لایحهای موسوم به «ایمنی آنلاین» تهیه کرده و در نظر دارد که برای تصویب به پارلمان این کشور بفرستد.
با این حال، شرکتهای فناوری از جمله سیگنال گفتهاند که این لایحه به جای ایمنتر کردن اینترنت، در واقع آزادی بیان را از بین میبرد.
یکی از این منتقدان جدی، شرکت واتساپ است که اجرایی شدن این طرح را تهدیدی برای رمزگذاری در پیامرسانی میداند.
لایحه ایمنی آنلاین به صراحت به دنبال رمزشکنی در اپلیکیشنهای آنلاین نیست، اما پیشنویس فعلی به وزارت ارتباطات این قدرت را میدهد تا پلتفرمها را وادار کند که پیامهای خصوصی را برای پیگیری آزار جنسی کودکان برای سرویسهای رمزگذاریشده بدون استثنا اسکن کنند.
ویکتوریا گراند، معاون امور جهانی واتساپ به رسانه وایرد گفت: «ما این مستند را برای کمک به افزایش آگاهی در مورد مسائل ایمنی خاصی که زنان با آن مواجه هستند و این که چگونه ارتباطات خصوصی به همه اجازه میدهد تا در هر جای دنیا که هستند، آزادانه صحبت کنند، تولید کردیم.»
این مستند ۳۰ دقیقهای نشان میدهد که دختران فوتبالیست برای ترس از رهگیری طالبان، از اپلیکیشن واتساپ برای انجام ارتباطات استفاده میکنند.
یکی از این دختران نیز به وایرد گفت که علاوه بر پنهان نگهداشتن نقشههای فرار آنها از دست طالبان، حفظ امنیت اسناد آنها نیز ضروری بود.
افسانه ریگوت، پژوهشگر ارشد گروه حقوق دیجیتال سازمان «ماده ۱۹»، که میگوید آنچه در بریتانیا اتفاق میافتد، تاثیرات گستردهای در سطح جهانی خواهد داشت.
او استدلال میکند که اگر بریتانیا بخواهد محدودیتهایی برای استفاده از واتساپ ایجاد کند، رژیمهایی مانند طالبان تلاش خواهند کرد همین کار را توجیه کنند.
به باور این پژوهشگر، بسته به این که در بریتانیا چه اتفاقی میافتد، رژیمهایی مانند طالبان خواهند گفت «اگر [بریتانیا] امکان دسترسی به اطلاعات را داشته باشد، پس چرا ما نباید داشته باشیم؟ و بحث کردن با آن سخت است.»
شماری از زنان معترض در کابل، بدخشان و اسلامآباد به سخنان رینا امیری، نماینده امریکا، مبنی بر اصرار افغانها برای تعامل با طالبان اعتراص کردند. آنها روز چهارشنبه گفتند که دیدار نمایندگان سیاسی کشورها و طالبان در دوحه بدون حضور گروههای معترض قابل قبول نیست.
نماینده ویژه امریکا برای حقوق بشر و زنان در افغانستان در پستی درباره دیدار با مقامات طالبان در توییتی نوشت: «بنابر اصرار گسترده افغانها و مدافعان حقوق بشر به ضرورت تعامل مستقیم با طالبان در مورد حقوق بشر، به ویژه محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران، به همکارانم در گفتوگوها با طالبان پیوستم.»
جنبش همبستگی زنان افغانستان در بیانیهای روز چهارشنبه (۱۱ اسد) این اظهارات رینا امیری را «غیر واقعی» خواند و آن را رد کرد.
در بیانیه آمده است: «جنبش همبستگی زنان افغانستان، با تاکید مجدد به خواست حقوق بشری زنان هر گونه تعامل با رژیم طالبان را خیانت در حق زنان میداند.»
همچنین زنان معترض افغانستان در پاکستان هم روز چهارشنبه در همایش اعتراضی با عنوان «اعتراض در سکوت» به اظهارات رینا امیری واکنش نشان دادند. آنان در پیام خود تاکید کردند که «زنان لابیگر گروه طالب به هیچ عنوان نماینده زنان افغانستان نبودهاند.»
آنها در پیام اعتراضی خود گفتند: «به هیچ فردی وکالت نمیدهیم تا به نمایندگی از زنان افغانستان وارد تعامل با طالبان شود.»
این زنان در این اعتراض دهن خود را بستند و تصاویر رینا امیری را پاره کردند.
همچنین اعضای جنبش زنان بدخشان با تجمع در مکان سربسته، با انتقاد از سخنان رینا امیری، از او پرسیدند «کدام طیف از زنان به خصوص زنان معترض به شما وکالت دادهاند که به نمایندگی از زنان با طالبان گفتوگو بکنید.»
اعضای این جنبش نماینده ویژه امریکا در امور زنان افغانستان را «لابیگر طالبان» خوانده است.
اظهارات نماینده ویژه امریکا در امور زنان افغانستان با انتقاد گسترده گروههای معترض طالبان روبهرو شده است. شماری از کاربران شبکه اجتماعی ایکس پرسیدند که در کجا و چه زمانی گروههای معترض و مدافع حقوق بشر از او خواستند که با طالبان وارد تعامل مستقیم شود.
خانم امیری بهدلیل نقض حقوق بشر توسط طالبان، گفتوگو با این گروه را تحریم کرده بود.
نماینده ویژه امریکا برای زنان افغانستان گفته بود زمانی آماده تعامل و دیدار با سران طالبان است که این گروه گام ملموسی برای رعایت حقوق بشری افغانها از جمله حقوق زنان بردارد.
