جزییات "طرح" طالبان؛ طالبان به مهاجران اخراجی از پاکستان "زمین و تسهیلات مالی" می‌دهد

نعیم، سخنگوی پولیس پنجاب به دان روز یکشنبه گفت که پنج خانواده افغان از سنگجانی به سمت افغانستان در حرکت بودند که این حادثه اتفاق افتاد.

به گفته پولیس، قربانیان یک مرد میان‌سال و یک زن مسن بوده و اجساد و مجروحان به بیمارستان منطقه هیرو منتقل شدند.

وضعیت چهار مجروح نیز وخیم گزارش شده و پولیس آنان را به شفاخانه‌ای در راولپندی منتقل کرده است.

در پی ضرب‌الاجل حکومت پاکستان به مهاجران افغان فاقد اسناد، شماری از خانواده‌ها مجبور به بازگشت به افغانستان شده‌اند.

به نقل از آمار رسمی، حدود ۱.۷ میلیون افغان فاقد اسناد اقامت در پاکستان‌ زندگی می‌کنند.

مقامات پاکستان اخیرا بیش از ۶۰ هزار مهاجر افغان را به افغانستان بازگرداندند.

براساس این خبرنامه، این فرمانده «محب» نام داشته است.

در این خبرنامه آمده است که شب‌شنبه (۶ عقرب) طالبان به خانه یکی از فرماندهان جبهه مقاومت ملی واقع در «دره بجگل» ولسوالی دو‌آب ولایت نورستان حمله کردند که در یک ضد حمله جبهه مقاومت ملی، شش عضو طالبان کشته شدند.

جبهه مقاومت ملی افزوده است که این درگیری ساعت شش‌ونیم روز شنبه آغاز شد و تا صبح یک‌شنبه (۷ عقرب) به طور پراکنده ادامه داشت.

بر اساس خبرنامه جبهه مقاومت ملی، افراد طالبان پس از تحمل تلفات فرار کردند «و یک فرمانده محلی این گروه با پانزده تن از افرادش به صف نیروهای مقاومت ملی پیوستند.»

مقام‌های طالبان تاکنون در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند.

هدف اول معترضان، پایان دادن به محدودیت‌های جدید سفر است که حکومت پاکستان در برابر قبایل دو سوی دیورند وضع کرده است.

هدف دوم مخالفت با تصمیم حکومت پاکستان مبنی بر اخراج اجباری مهاجران افغان در پایان ماه اکتبر است.

در مخالفت با اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان مصاحبه‌ها، سخنرانی‌ها و مقالات بسیاری نوشته شده است. بنابراین، مردم به خوبی دلایل مخالفت با اخراج پناهجویان و مهاجران را درک کرده‌اند، اما هنوز اطلاعات اندکی درباره ممنوعیت عبور و مرور بدون ویزا و پاسپورت قبایل از گذرگاه‌های مرزی وجود دارد.

هنوز بحث زیادی درباره ممنوعیت جدیدی که حکومت پاکستان ایجاد کرده، نشده و بنابراین آگاهی زیادی درباره ریشه‌های تاریخی و جنبه‌های حقوق آن به میان نیامده است. این مقاله به جوانب حقوقی و تاریخی تصمیم جدید حکومت پاکستان می‌پردازد.

محدودیت‌های جدید چیست؟

حکومت پاکستان تصمیم گرفته است که از اول نوامبر ۲۰۲۳ «سیستم تک‌سندی» را در رفت‌وآمد از تمام گذرگاه‌های مرزی با افغانستان اجرا کند. مقامات پاکستانی می‌گویند بعد از این مسافران افغان جز پاسپورت و ویزا با هیچ مدرک دیگری نمی‌توانند وارد این کشور شوند.

تصمیم تازه حکومت پاکستان به معنای پایان دوره‌ای است که مسافران می‌توانستند با مدارک قدیمی مانند اسناد مورد توافق دوره هند بریتانیایی، کارت هویت ملی و تذکره از مرز عبور کنند.

دولت‌های افغانستان، که معمولا در سیاست رسمی خود اعلام کرده‌اند که «خط فرضی دیورند» را به رسمیت نمی‌شناسند، همواره رفت‌وآمد بدون ویزا و پاسپورت قبایل دو سوی «دیورند» را حق طبیعی آن‌ها می‌دانستند.

حکومت پاکستان نیز که در سال ۱۹۴۷ میلادی ایجاد شد، در هفتاد و شش سال گذشته پذیرفته بود که قبایل دو سوی دیورند می‌توانند بدون داشتن پاسپورت و ویزا از گذرگاه‌ها عبور کنند.

با این حال، حکومت موقت پاکستان، که صلاحیت آن به برگزاری انتخابات پارلمانی پیش‌رو محدود می‌شود، فرمان جدیدی صادر کرده که بعد از هفتاد و شش سال، مانع عبور و مرور بدون ویزا و پاسپورت قبایل از گذرگاه‌ها می‌شود.

تصمیم جدید دولت پاکستان پرسش‌هایی را ایجاد کرده که لازم است در این جا به آن‌ها اشاره شود.

سوال اول این است که آیا حکومت پاکستان «معاهده دیورند»‌ و معاهدات پیوست آن را نمی‌پذیرد؟ آیا پاکستان از موضع سنتی خود درباره «خط دیورند» رو گردانده است؟ اگر پاسخ این سوالات مثبت است، پس پاکستان چگونه از افغانستان درخواست می‌کند که دیورند را به‌عنوان مرز رسمی بین دو کشور به رسمیت بشناسد؟

سوال دیگر این است که آیا حکومت پاکستان قبل از اتخاذ تصمیم جدید مبنی بر ممنوعیت سفر بدون پاسپورت و ویزای قبایل دو سوی دیورند، با پشتون‌های این منطقه، که این تصمیم به طور مستقیم بر زندگی آن‌ها اثر می‌گذارد، با نمایندگان آن‌ها مشورت کرده است؟

خانه‌ها، املاک، دکان‌ها، سرداب‌ها، مساجد، آرامگاه‌ها، مزارع و روستاهای هزاران نفری که امروز بر این تصمیم معترض‌اند، در دو طرف «خط» قرار دارد.

در این میان افراد زیادی هستند که خانه‌هایشان در یک طرف خط و مسجد یا قبرستان‌شان در سوی دیگر موقعیت دارد. پس قبل از «تحمیل قوانین جدید» بر این افراد، چه کسی تأثیر این قوانین بر زندگی آنها را سنجیده است؟

تصمیم جدید حکومت پاکستان تنها بر زندگی فردی این افراد اثر نمی‌گذارد، بلکه به طور کلی بر سرنوشت اقتصادی آن‌ها تاثیرگذار است.

در شش تا هفت دهه گذشته، زندگی صدها هزار نفر بر بازار اقتصادی استوار بوده است که با عبور و مرور آزادانه از گذرگاه‌های بین پاکستان و افغانستان پیوند دارد.

یکی از دلایل اصلی تظاهرات گسترده در چمن این است که محدودیت‌های جدید حکومت پاکستان می‌تواند در یک چشم به‌هم زدن، اقتصاد آن‌ها را مختل کند، اما این موضوع به مردم منطقه چمن ایالت بلوچستان محدود نمی‌شود، بلکه «خطوط ۲۶۰۰ کیلومتری متعلق به همه است».

به همین دلیل در روزهای گذشته نارضایتی‌هایی در برابر تصمیم جدید حکومت پاکستان در مناطق مختلف به شمول وزیرستان به وجود آمده است.

در زمانه‌ای که کشورهای دیگر جهان تلاش می‌کنند مبادلات بازرگانی و اقتصادی را تسهیل کنند، محدودیت‌های موجود را برهم می‌زنند، موانع این مسیر را بردارند و تبادلات کالاها را افزایش دهند، جنرال‌های پاکستانی با ماجراجویی و خلق محدودیت‌های جدید، فرصت‌های اقتصادی موجود با این ماجراجویی و محدودیت‌ها شرایط اقتصادی موجود را بر هم می‌زنند.

جنرال‌های پاکستانی این تصمیم را در شرایطی اتخاذ کرده‌اند که از یک طرف در خود پاکستان حکومت موقت بر سر کار است که نمی‌تواند در برابر دستورات ارتش مخالفت کند و از سوی دیگر، افغانستان با خلای یک حکومت مشروع دست و پنجه نرم می‌کند.

گروه طالبان نیز به دلیل اینکه توانایی و جرات مخالفت با جنرالان پاکستانی را ندارد، در برابر سیاست‌های جدید اسلام‌آباد درباره مهاجران افغان و محدودیت عبور و مرور آزادانه از گذرگاه‌ها خاموشی اختیار کرده است.

براساس خبرنامه دفتر ملا برادر، این مقام اوزبیکستانی را وزیران زراعت، انرژی، آب، معادن و حمل‌ونقل این کشور همراهی می‌کنند.

دفتر ملا برادر افزوده که معاون نخست‌وزیر اوزبیکستان همچنین از سپردن یک مرکز تجاری بزرگ به تاجران افغان در شهر ترمذ این کشور خبر داده است.

جمشید خوجه‌اوف در این دیدار گفته که کشورش برنامه‌ای روی دست دارد که براساس آن صادرات افغانستان به اوزبیکستان افزایش خواهد یافت.

معاون نخست‌وزیر ازبیکستان گفته است که برمبنای این برنامه، سطح تجارت میان افغانستان و اوزبیکستان به سه میلیارد دالر خواهد رسید.

دفتر ملا برادر همچنین نوشته که هیئت اوزبیکستانی، این کشور صدور ویزا برای تاجران و رانندگان افغان را ساده‌سازی خواهد کرد.

بربنیاد بیانیه‌ای این دفتر، هیئت اوزبیکستانی همچنین از برگزاری یک نمایشگاه بین‌المللی برای نمایش محصولات تولیدکنندگان افغان در تاشکند در آینده نزدیک خبر داد.

خط آهن، ترانسپورت، استخراج فنی معادن در افغانستان، مدیریت آب، توسعه زراعت و فراهم‌سازی زمینه تحصیلات از موضوعات دیگری است که در این دیدار بحث شده است.

دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در نخستین گزارش خود از وضعیت کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه ۱۵ میزان هرات نوشت که هنوز به ۶۹ میلیون دالر دیگر نیاز است.

براساس این گزارش، ۱۱۴ هزار نفر نیازمند کمک فوری تشخیص داده شده‌اند و از آن جمله ۱۰۳ هزار نفر تحت پوشش کمک‌ها قرار گرفته‌اند. این کمک‌ها عمدتا غذا بوده است.

گزارش افزوده که در این مدت برای ۴۳ هزار نفر به نحوی سرپناه فراهم شده و به حدود هفت هزار و ۳۰۰ خانوار نزدیک به دو میلیون دالر کمک نقدی توزیع شده است.

براساس آمار دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل در دو زمین‌لرزه ۱۵ و ۱۹ میزان یک‌هزار و ۸۰ نفر کشته شد و یک‌هزار و ۹۵۰ نفر زخمی شدند.

براساس برآورد این دفتر سازمان ملل، زمین‌لرزه هرات زندگی یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر را تحت تاثیر قرار داد و از آن جمله ۱۱۴ هزار نفر نیازمند کمک‌های فوری تشخیص داده شده‌اند.

این دفتر افزوده که براساس ارزیابی تصاویر ماهواره‌ای ۵۱۳ روستا در این زمین‌لرزه‌ها آسیب دیدند. به گزارش این دفتر، در پی زمین‌لرزه‌های اخیر زندگی ۴۳ هزار و ۴۰۰ نفر در شش ولسوالی به صورت مستقیم تحت تاثیر قرار گرفته است.

به گزارش سازمان ملل، وضعیت در مناطق «انجیل» و «زنده‌جان» بدتر از همه مناطق دیگر بوده است.

هرات در روز ۱۵ میزان شاهد زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶.۳ بود و پس از آن تا روز شنبه (۶ عقرب) چندین پس‌لرزه مناطق غربی افغانستان را تکان داده است.