ضیاءالله هاشمی، سخنگوی وزارت تحصیلات عالی طالبان گفته مشکل پرداخت حقوق استادان مقاطع ماستری و دکترا در افغانستان با موافقت نخستوزیر این گروه حل شده است. او گفت معاش استادان دانشگاهها از بودجه وزارت تحصلات عالی پرداخت میشود.
سخنگوی وزارت تحصیلات عالی طالبان روز سهشنبه (١٤ قوس) با پخش بیانیهای در صفحه کاربری خود در شبکه اکس این موضوع را اعلام کرد.
پس از رویکار آمدن دوباره طالبان در افغانستان، پرداخت حقوق استادان مکاتب و دانشگاهها به کندی روبهرو شده است.
اخیرا شماری از استادان مراکز تربیت معلم به افغانستان اینترنشنال گفتند که از چهار ماه پیش حقوق خود را دریافت نکردهاند.
با اینکه طالبان پیش از این وعده داده بودند که حقوق استادان دانشگاهها را افزایش میدهند، اما در ماه میزان سال جاری معاون رئیسالوزرا این گروه گفت معاش استادان را در صورتی افزایش میدهد که منابع مالی بیشتر به دست آید.
طالبان در ماه سنبله گذشته نیز حقوق استادان دانشگاههای دولتی را، که مشغول تحصیل در خارج از کشور هستند، قطع و یک ماه پس از آن اعلام کردند که معاش استادان را پرداخت میکنند.
این گروه پیش از این در حالی از کمبود بودجه برای پرداخت معاش استادان نگرانی کرده که در ماه اسد سال جاری اعلام کرد ٥٥٠ استاد برای تدریس مضمون فرهنگ اسلامی در دانشگاهها استخدام کرده است.
وزیر عدلیه پیشین و عضو ارشد جبهه مقاومت ملی افغانستان از توافق بر سر «نقشه راه برای ایجاد چتر بزرگ، عبور از بحران و رفتن به طرح بدیل» در سومین روز نشست ویانا خبر داد. فضلاحمد معنوی این نقشه را مایه امیدواری دانست و اظهار خوشبینی کرد.
او روز سهشنبه (۱۴ قوس) در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس توافق بر سر این نقشه راه در سومین روز نشست ویانا را به مردم افغانستان تبریک گفت.
آقای معنوی پیشتر گفته بود که سومین نشست مخالفان طالبان در شهر ویانا، پایتخت اتریش، فرصت دیگری برای تبادل نظر بین چهرههای شاخص ضدطالبانی است.
«نشست ویانا برای افغانستان مردمسالار» روز یکشنبه ۱۲،قوس، آغاز به کار کرد و روز سهشنبه به پایان رسید.
قرار است تا دقایقی دیگر شماری از شرکتکنندگان این نشست در یک نشست خبری حضور یابند.
در این نشست سران و نمایندگان ۲۹ حزب و جریان سیاسی افغانستان، نمایندگان برخی از کشورهای غربی از جمله دیپلوماتهای امریکایی، بریتانیایی، اتریشی، آلمانی، اسپانیایی، نارویژی و همچنین مستشار سفارت جمهوری اسلامی ایران در ویانا حضور داشتند.
این سومین نشست مخالفان طالبان در سه سال گذشته در ویانا است که پس از تسلط طالبان بر افغانستان برگزار میشود.
تدوین «نقشه راه» برای گفتوگو درباره آینده افغانستان از اهداف اصلی سومین نشست مخالفان طالبان در ویانا بود.
ذاکرحسین ارشاد، فعال سیاسی و رئیس حزب شهروندان افغانستان هم روز سهشنبه (۱۴ قوس) از محل نشست ویانا به افغانستان اینترنشنال گفت این نشستها بستری برای رسیدن به اجماع است.
او توضیح داد: «در نشست ویانا درباره نقشه راه یک بحث جدی شد؛ اختلاف نظرهایی بود، اما پس از بحث و بررسیها رضایت شرکتکنندگان حاصل شد.»
به گفته آقای ارشاد، «در نقشه راه تصمیم بر این است که چگونه تمام مخالفان را زیر یک چتر واحد جمع کنیم.»
ذاکر حسین ارشاد گفت: «طبیعی است که همه گروهها اولویتهای خود را دارند، ولی آنچه همه توافق نظر دارند، این است که آنها طالبان را نمیخواهند.»
کارشناسان میگویند برگزاری این نشستها بدون توافق قدرتها ممکن نیست و نشاندهنده نارضایتی کشورها از وضعیت کنونی افغانستان تحت کنترول طالبان است.
طالبان هم بارها مخالفت خود را با برگزاری چنین نشستهایی اعلام کردهاند. عباس ستانکزی، معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان پیشتر در واکنش به برگزاری نشست مخالفان طالبان در کشورهای دیگر گفت این نشستها برای «تضعیف و بدنام کردن» این گروه برگزار میشوند.
معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان نشستهای برگزار شده را «غیرقانونی» خوانده و گفته «شما امتحان خود را دادهاید؛ تاریخ شما گذشته است.»
وزارت داخله طالبان اعلام کرد که تغییر رنگ تاکسیها را از «زرد و سفید» به «فیروزهای روشن و سفید» در افغانستان آغاز کرده است. رئیس اداره ترافیک طالبان گفته هر موتر تاکسی در برابر ۹ هزار و ۱۱۰ افغانی رنگآمیزی میشود.
وزارت داخله طالبان روز سهشنبه، ۱۴ قوس، در خبرنامهای نوشت که شماری از تاکسیهای رنگ شده در شهر کابل به فعالیت آغاز کرده است.
در ماه ثور گذشته وزارت داخله طالبان اعلام کرد که این گروه رنگ تاکسیها را از زرد به آبی تغییر میدهد.
مقامهای طالبان گفتند که این تصمیم برای بهبود امنیت، کاهش جرایم و زیباسازی شهر گرفته شده است.
رئيس پولیس ترافیک طالبان قبلا گفته بود: «رنگ زرد فعلی تکسیها در کنوانسیون بینالمللی ترافیک ثبت نشده است، اما از آنجا که افغانستان عضو این کنوانسیون است، طالبان به این منظور تصمیم گرفته است نظر به کود کنوانسیون مذکور یک رنگ خاص را برای تاکسیها انتخاب کند.»
حسیبالله مختار، رئیس پولیس ترافیک طالبان به خبرگزاری باختر گفته هزینه رنگآمیزی هر موتر تاکسی ۹ هزار و ۱۱۰ افغانی است.
رسانههای ترکیه روز سهشنبه ١٤ قوس گزارش دادند که پولیس این کشور ١١ شهروند افغانستان را به اتهام قماربازی در شهر کارامان دستگیر و اخراج کرده است. طبق گزارشها خانهای که ادعا میشود از آن به عنوان قمارخانه استفاده میشد، مهر و لاک شده است.
رسانههای ترکی گزارش دادند که پولیس این کشور این افراد را در پی عملیاتی در ٢٢ عقرب، هنگام قماربازی از آپارتمانی در شهر کارامان بازداشت کرده بود.
براساس گزارشها، پولیس ترکیه یک هزار و ٨٨٧ دالر را در خانه مهاجران کشف و ضبط کرده است.
در گزارش توضیح داده نشده است که این شهروندان افغانستان دارای مدارک اقامتی در ترکیه بودند یا نه.
براساس قانون مجازات ترکیه، تامین مکان و فرصت برای قماربازی جرم است.
در قانون تعزیرات این کشور قمار جرمانگاری شده و برای مجازات قماربازان جریمه نقدی در نظر گرفته شده است.
وزیر امور مهاجرین طالبان در دیدار با نماینده اتحادیه اروپا گفت که این گروه قصد دارد اردوگاههای موقت مهاجران را به محلات مسکونی تبدیل کند. به گفته خلیلالرحمان حقانی، انتقال مهاجران به شماری از ولایتها در فصل زمستان ناممکن است.
اشاره این مقام طالبان به مهاجرانی است که اخیرا از کشورهای همسایه به ویژه پاکستان اخراج و در شماری از اردوگاههای موقت جابهجا شدهاند.
پیش از این اعتراضاتی مطرح شده بود که طالبان با جابهجایی این مهاجران براساس ترجیحات قومی خود قصد دارد دست به مهندسی جمعیت برخی از مناطق اطراف کابل و ولایتهای شمالی دست بزند.
با این حال، خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان روز سهشنبه (۱۴ قوس) به نقل از آقای حقانی گزارش داد که برای تبدیل اردوگاههای مهاجران به محلات مسکونی به کمکهای بشری نیاز است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شمار زیادی از شهروندان این کشور به کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان گریختند. هر دو کشور در ماههای گذشته صدها هزار نفر را اخراج و به افغانستان بازگرداندهاند.
خبرگزاری باختر گزارش داد که کاردار نمایندگی اتحادیه اروپا در کابل در دیدار با وزیر امور مهاجرین طالبان اخراج مهاجران افغان از پاکستان را «ظلم آشکار» خواند.
طالبان از تندروترین گروههای حاکم در جهان است که میلیونها زن یک کشور را بر اساس روایت قرون وسطایی به گروگان گرفته و نظام مطلقگرای سیاسی را ایجاد کرده که هیچ کشوری تاکنون آنرا به رسمیت نشناخته است.
با این وجود، روایت فراگیر جایگزین که قدرت این گروه را به چالش بکشد و امید تغییر را در دل میلیونها شهروند افغان زنده کند، شکل نگرفته است.
چرا نیروهای دموکراتیک مخالف طالبان نمیتوانند روایت بدیل خود را بسازند و آیا روش سیاست آنها برای یک جامعه به شدت سنتی ضعیفتر و عقبماندهتر از طالبان است؟
طالبان برای رسیدن به قدرت در کابل یک جنگ پیچیده و چند بعدی امنیتی، اطلاعاتی، تبلیغاتی و روانی راه انداختند تا بر نظام دموکراتیک مورد حمایت جهان چیره شوند. اما شاید یکی از مهمترین تاکتیکهای شورش طالبان، ایجاد روایتی بود که در میان روستاییان کشوری که بیش از ۷۰ درصد آن روستایی و غیر شهری است، مورد استقبال قرار گرفت.
روایت آنها در برابر روایت تجددگرایان ساده و فریبنده بود؛ در حالیکه نسل نو افغانها برای روستانشینان از مفاهیمی چون برابری زن و مرد، مردمسالاری، حقوق بشر و ارزشهای لیبرال سخن زدند، طالبان بر ارزشهایی چون اسلام، جهاد و مبارزه با کفر تاکید داشتند.
آنها برای جا انداختن این روایت در مقابل روایت مساوات زن و مردم، اقوام و اقشار جامعه در برابر قانون، بر تسلط و پیروزی تاکید داشتند. برای جا انداختن چنین روایت هم از روشهای جنگ تبلیغاتی و بازیهای روانی گسترده استفاده میکردند.
ایجاد دهها رسانه مانند پایگاههای اینترنتی «الاماره» ، «صدای جهاد»، «امارت اسلامی»، «مجله الصمود»، «رادیو شریعت»، «اسلام وب پانه»، «دارالافتاء»، «سنگر جهاد» و «مجله حقیقت»، تنها بخشی از دستگاه تبلیغاتی طالبان است که بسیاری تاکنون نشرات دارد. علاوه بر آن، آنها تا حد زیادی از رسانههای داخلی آزاد و بیباک و رسانههای بینالمللی مانند الجزیره برای انتقال پیام خود کار گرفتند. رسانههای اجتماعی از جمله توییتر، دستگاه تبلیغاتی مساجد، منبرها، ارسال پیام سینه به سینه، پخش شبنامهها و دیگر ابزار تبلیغاتی کلاسیک را هم بیفزاید. به واقع، سخنگویان طالبان که بیشتر از کشور همسایه پاکستان فعالیت میکردند، بیش از ادارات دولتی افغانستان رابطه گرمی با خبرنگاران داشتند.
البته تنها تبلیغات برای قدرت گرفتن طالبان و حفظ نظام شان با کمک ابزارهای جنگ تبلیغاتی که اکنون به حوزه رسانههای رسمی و خصوصی کشور نیز گسترش یافته است، کافی نیست. طالبان نشان دادهاند که در تاکتیکهای روایتسازی نیز توانایی زیادی دارند.
روایت امروزی آنها عمدتا دور این کلیدواژهها است: ایجاد نظام خالص اسلامی، تامین امنیت سراسری، برگرداندن قدرت به اصل جامعه، پایان دادن به اشغال خارجی و مبارزه با فحشاء. ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان با درک اهمیت تبلیغاتی دفتر ذبیحالله مجاهد، سخنگوی ارشد خود را از کابل به قندهار انتقال داده است تا بلکه تمام احکام و دستورهای خود را به این وسیله توجیه کند.
در طرف دیگر، نیروهای دموکراتیک تاکنون نتوانستهاند که یک جبهه واحد تشکیل بدهند چه رسد به روایت واحد. آنها از توانایی جنگی چندان برخوردار نیستند و تجربه شورش علیه یک نظام را هم در کارنامه ندارند. در دو سال و اندی که از حاکمیت طالبان میگذرد، نخستین گامها برای ایجاد صف واحد دور یک برنامه واحد برداشته شده است.
برگزاری نشستهای دوشنبه، مسکو و ویانا نشان از حمایت منطقهای برای صفآرایی جدید علیه طالبان دارد.
چهرههای سیاسی مخالف طالبان اما نیاز به یک استراتژی گسترده برای ایجاد صف واحد، ارایه روایت واحد و بعد مخاطبشناسی و انتقال پیام خود را بر اساس ارزشها و باورهای همین مخاطبان دارند.
آنها باید با شگردهای نوین اطلاعرسانی روایت طالبان را به چالش بکشند؛ اینکه طالبان ادامه روند جهاد مسلمانان افغانستان علیه انگلیس و شوروی و امریکا نیستند. بلکه طالبان گروه نیابتی است که بزرگترین فرصت تاریخی افغانستان برای رسیدن به یک دموکراسی محلی در منطقه را از بین برد.
گروههای سیاسی باید نشان بدهند که طالبان برعکس ادعای پرطمطراق بر نیروهای خارجی پیروز نشده بلکه براساس یک توافق سیاسی با امریکا به قدرت رسیدهاند.
و البته باید نشان بدهند که برخلاف ادعای طالبان، رفتار آنها همچنان قرون وسطایی است، از حکومتداری بیخبرند، به مردم پاسخگو نیستند، نظام ضد ارزشهای بشری ایجاد کرده که در دست یک نفر میچرخد و اکثریت مطلق مردم افغانستان در تعیین سرنوشت خود سهمی ندارند.
مهمتر از آن، در جامعه شدیدا سنتی این روایت میتواند جا بیفتد که اسلام مورد نظر طالبان، با اسلام مردم افغانستان که ریشهای به درازای تاریخ دارد، تفاوت دارد و قرائت طالبانی متفاوت از برداشتهای اکثریت مردم افغانستان از ارزشهای دینی است.
آیا نیروهای دموکراتیک که خواهان براندازی و ایجاد یک نظام فراگیر اند از توانایی برای ایجاد یک جنگ تمام عیار فکری ضدطالبان برخوردار هستند یا برای سالهای دیگر در تلاش ایجاد ائتلافی از چهرههای هستند که روایت تازهای ندارند؟