سفارت سوئیس در پاکستان روز جمعه (۹ جدی) اعلام کرد که ۴.۲۵ میلیون دالر به آسیبدیدگان افغان کمک میکند. سفارت سوئیس گفته این مقدار کمک را برای خانوادههای عودتکننده از پاکستان و زلزلهزدگان هرات اختصاص داده است.
پیشتر دفتر هماهنگ کننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان (اوچا) اعلام کرد که افغانستان یکی از پیچیدهترین شرایط اضطراری بشردوستانه در جهان را دارد.
اوچا میگوید که بیش از ٢٤ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
تشدید بحران اقتصادی در افغانستان، نیاز به کمکهای بشردوستانه را شدت بخشیده است. اما از یکسو رسمیت نشناختن طالبان و از دیگرسو مشروط سازی کمکهای جهانی بر تامین حقوق زنان و حقوقبشر در افغانستان موجب شده تا بحران اقتصادی و فقر در افغانستان بیش از پیش افزایش یابد.
با اینحال وزارت اقتصاد طالبان افزایش فقر را به تحریمهای بینالمللی نسبت داده و گزارشها مبنی بر افزایش شمار نیازمندان را رد کرده است.
یونیسف پیشبینی کرده است که تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۲۳ میلیون نفر به شمول ۱۲.۶ میلیون کودک به کمکهای بشردوستانه در افغانستان نیاز خواهند داشت.
با افزایش موارد قتل ترانسجندرهای افغان در پاکستان برخی از این دگرباشان جنسی از وضعیت زندگی خود در پاکستان شکایت میکنند. صدف ترنس افغان میگوید پس از تسلط طالبان برای حفظ جانش به پاکستان فرار کرده اما در این کشور مورد «تجاوز جنسی» قرار گرفته است.
در بیش از یک ماه گذشته دستکم دو تن از دگرباشان جنسی افغان در شهر پیشاور پاکستان کشته شدند.
صدف که دو سال است در پاکستان زندگی میکند به افغانستان انترنشنال گفت: «ترا جنسیهای افغان در پاکستان مورد تجاوز جنسی، آزار و شکنجه، اختطاف و حتا مجبور به برهنه کردن و ضبط ویدیو توسط گروهای مختلف در پاکستان قرار میگیرند.»
روز سه شنبه افراد مسلح ناشناس یک دگرباش جنسی افغان را در شهر پشاور به ضرب گلوله کشتند.
او افزود که «آنها مرا مجبور کردند برهنه شوم. از من فیلم گرفتند و بعد از تجاوز موهایم را قیچی کردند.»
این زن ترنسجندر میگوید که در حالیکه ویزای پاکستان را دارد اما هیچ کس برای او من خانه نمیدهد. او گفت «حتا نمیتوانم یک سیمکارت تلفن خریداری کنم.»
او میگوید به خاطر امنیت خود از افغانستان به پاکستان آمده است اما اگر شرایط برای آنها در پاکستان با وضعیت بد ادامه پیدا کند ممکن است موارد قتل ترانسجندرها در این کشور افزایش یابد.
او از جامعه بینالمللی خواست که به وضعیت ناگوار دگرباشان جنسی افغان در پاکستان توجه کند.
سمیعالله، دگرباش جنسی نیز میگوید که مجبور است برای ادامه زندگی تن فروشی کند. او گفت: «ما تراجنسیتیهای افغان حتا جای برای سرپناه در پاکستان نداریم و مجبور هستیم از وجود مان بگذریم تا به زندگی ادامه دهیم.»
او به افغانستان انترنشنال گفت: «کشتن تراجنسیتیها در پاکستان به قدر پیش پا افتاده است که مردم این کشور حتا برای سرگرمی و خنداندن خود تراجنسیتیها را میکشند.»
او زندگی خود در پاکستان را «اسفناک» توصیف کرد و گفت «افراد و گروهای هستند که دگرباشان را شکنجه میکنند و اگر با آنها همراهی نکنیم ما را به اجبار خواهد برد. اما وقتی حرفش گوش ندهیم، به یک ضرب گلوله ما را میکشد.»
سمیع الله گفت پس از ورود به شهر پیشاور توسط یک گروه ربوده شده است. او گفت «آنها مرا برهنه کردند و موبایل و پولم را گرفتند اما من موفق شدم از آنجا فرار کنم.»
در همین حال برخی از دگرباشان جنسی افغان در واکنش به کشته شدن عبیدی یک دگرباش جنسی افغان که روز سه شنبه هفته جاری در پیشاور کشته شد، در افغانستان و آلمان دست به اعتراض زدند.
آنها با تجمع در کابل و آلمان شعار دادند که «زندگی حق ماست، ما را از زندگی کردن محروم نکنید.»
این معترضان با فرستادن ویدیو به افغانستان اینترنشنال گفتند که اگر جامعه بینالمللی به وضعیت دگرباشان جنسی خصوصا به تراجنسییها در پاکستان توجه نکند دیگرباشان یکی پی دیگر پس از شکنجه کشته خواهند شد.
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان شماری از دگرباشان جنسی از افغانستان فرار و آنهایی که در کشور ماندهاند در در معرض تهدید و آینده تلخی روبرو هستند.
دیدبان حقوق بشر پیش از این در گزارشی نوشته بود که قبل از ورود طالبان به کابل در تابستان ۱۴۰۰، یک قاضی طالبان اعلام کرد که همجنسگرایان باید به «اعدام» محکوم شوند.
الجزیره گزارش داد که با گذشت یک سال از ممنوعیت تحصیلات عالی دختران توسط طالبان، برخی از دانشجویان پزشکی زن تحصیلات خود را به صورت مخفیانه ادامه دادند. این دانشجویان میگویند نگران هستند که در هنگام آموزش مخفی از سوی طالبان دستگیر و اخراج شوند.
سال گذشته بیش از سه هزار زن که قبل از ممنوعیت تحصیلات عالی زنان از دانشکدههای پزشکی فارغالتحصیل شده بودند با صدور فرمان رهبر طالبان از شرکت در آزمونهای نهایی که برای انجام پیشه طبابت ضروری است محروم شدند.
لیمه پس از پنج سال تحصیل در رشته پزشکی اکنون در شفاخانهای به صورت مخفیانه دوره آموزش عملی خود را سپری میکند. او به الجزیره گفت که آخرین باری که طالبان این شفاخانه بازرسی کردند و او مجبور شد آن روز در خانه بماند.
این دانشآموخته رشته پزشکی میگوید که با ادامه محدودیتهای طالبان فکر نمیکند بیش از چند ماه دیگر بتواند در برابر فشار ازدواج مقاومت کند مگر این که دانشگاهها تا آن زمان بازگشایی شوند.
نور یکی دیگر از دخترانی است که پس از ممنوعیت حق آموزش عالی برای دختران یک دوره کارآموزی دو ماهه را در یک شفاخانه آغاز کرد.
این دانشآموخته رشته پزشکی میگوید که مدیران این شفاخانه مدت زمان کارآموزی را برای مشاهده عملیاتهای پزشکی تمدید کردند. نور میگوید که همیشه هراس دارد که اگر طالبان او را در حال تحصیل در آنجا ببینند چه اتفاقی خواهد افتاد.
با محرومیت زنان از تحصیلات عالی، سازمانهای امدادی میگویند که بخش صحت باروری و زنان با چالش بزرگی رو به رو شده است.
امینالحق مایل، معاون کمیته سویدن در افغانستان به الجزیره گفت که «زنان در کابل و ولایات از کمبود پزشک زن و از عدم دسترسی به امکانات بهداشتی رنج میبرند.»
سازمان ملل نیز هشدار داده است که توقف آموزش دختران و زنان در بخشهای کلیدی چون صحت باعث مرگ و میر بیشتر زنان در افغانستان خواهد شد.
بر اساس آخرین آمار سازمان جهانی بهداشت در هر ۱۰۰ هزار تولد در افغانستان، ۶۳۸ زن جان خود را از دست میدهند، و حتی این رقم در برخی مناطق دور افتاده به پنج هزار مرگ میرسد.
کاهش کمکهای خارجی در بخش صحت و فرار نیروهای متخصص به خصوص پزشکان زن باعث شده تا نظام صحی در افغانستان در وضعیت فروپاشی قرار بگیرد.
وزارت خارجه طالبان در واکنش به قطعنامه جدید شورای امنیت تعیین نماینده ویژه برای افغانستان را اقدامی غیرضروری خواند. این وزارت از «تعامل قویتر و گستردهتر» جامعه جهانی استقبال کرد اما گفت که رویکرد طالبان در نهایت بر اساس باورهای دینی خواهد بود.
وزارت خارجه طالبان گفته که قطعنامه تازه شورای امنیت که در آن خواستار تعیین فرستاده ویژه برای افغانستان شده است، بدون مشورت با این گروه به تصویب رسیده است.
طالبان قبلا نیز پیشنهاد تعیین نماینده ویژه برای افغانستان را رد کرده بود.
در اعلامیهای که در صفحه عبدالقهار بلخی، سخنگوی این وزارت نشر شده، آمده که «شورای امنیت علیرغم درخواست زمان، بحث و شفاف سازی بیشتر در خصوص ارزیابی هماهنگ کننده ویژه توسط دو عضو دایمی»، این قطعنامه را بدون مشورت با این گروه تصویب کرده است.
وزارت خارجه طالبان در بخشی از اعلامیه خود نوشت: «تعیین یک نماینده ویژه اضافی برای افغانستان در حضور فعال ماموریت ویژه سازمان ملل متحد (یوناما) اقدامی غیرضروری تلقی میشود.»
این وزارت افزوده که افغانستان با داشتن «یک حکومت مرکزی» توانایی مدیریت مسائل را از طریق سازوکارهای دوجانبه و چندجانبه دارد.
با این حال، طالبان گفته از «تلاشهای مثبت» برای تعامل قویتر و گستردهتر با افغانستان استقبال میکند، اما رویکرد این گروه «در نهایت بر اساس باورهای دینی، ارزشهای فرهنگی و منافع ملی مردم افغانستان خواهد بود.»
قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل در خصوص «ارزیابی مستقل و توصیههای» فریدون سینیر اوغلو، هماهنگ کننده ویژه این سازمان، جمعهشب با ۱۳ رای موافق و دو رای ممتنع روسیه و چین به تصویب رسید.
این قطعنامه اعضای شورای امنیت و سایر بازیگران منطقهای و بینالمللی را تشویق به اجرای توصیههای سینیر اوغلو کرده و در عین حال، خواستار تعیین فرستاده ویژه صلح برای افغانستان شده است.
این قطعنامه واکنشهای گستردهای نیز در بین سیاستمداران و مقامهای دولت پیشین افغانستان داشته است.
خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان روز شنبه، ۹ جدی، گزارش داد که ۳۷ نفر از یک مدرسه جهادی در ولایت بادغیس به «درجه مولوی» فارغ شدند. در گزارش آمده که در بادغیس حدود ۷۵ مدرسه دینی وجود دارد و تنها ۳۵ مدرسه در ریاست حج و اوقاف طالبان ثبت شده است.
در گزارش آمده که مراسم دستاربندی به مناسبت فراغت این افراد با حضور والی طالبان در بادغیس برگزار شده بود.
طالبان در نزدیک به یکونیم سال پس از تسلط کامل خود بر افغانستان، به تشکیل گسترده مدارس دینی و جهادی در سرتاسر افغانستان اقدام کرده است.
پیش از این مقامات وزارت معارف این گروه گفته بود براساس فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان قرار است در هر ولسوالی افغانستان از سه تا ۱۰ مدرسه دینی ساخته شود.
خلیلالرحمان حقانی، وزیر مهاجرین و عودتکنندگان طالبان روز شنبه، نهم جدی در یک مدرسه جهادی در پکتیا گفت مدارس دینی نباید فقط به آموزش مسایل دینی محدود شود.
آقای حقانی گفت در مدارس، علاوه بر آموزشهای دینی، باید افکار جهادی و نظامی نیز تدریس شود.
اداره تحقیقات فدرال امریکا اعلام کرد که دلیل سقوط هواپیمای حامل سه خلبان نیروی هوایی سابق افغانستان در ایالت اورگان نادیده گرفتن توصیه مربی پرواز بوده است. در گزارش دیگری آمده است که بررسی بدنه و موتور هواپیما هیچ نقص فنی را نشان نمیدهد.
گزارشی ابتدایی که اداره تحقیقات فدرال به تازگی منتشر کرده، نشان میدهد که محمدحسین موسوی، پیلوت نیروی هوایی سابق افغانستان در جریان پرواز آموزشی در ایالت اورگان در شانزدهم دسامبر، توصیه مربی خود را نادیده گرفته است.
طبق این گزارش، به آقای موسوی گفته شده بهدلیل مهآلود بودن میدان هوایی و دید ضعیف، در آن فرود نیاید، اما او این سفارش را نادیده گرفته و هنگام سقوط، او و دو سرنشین دیگر هواپیما که آنها نیز خلبان نیروی هوایی سابق افغانستان بودند، کشته شدند.
پولیس پیشتر گفته بود که که این هواپیما با خطوط برق برخورد کرده و منجر به آتشسوزی کوچک و قطع برق شده است.
اما در گزارش بورد ملی ایمنی حمل و نقل آمده که بررسی بدنه و موتور هواپیمای سسنا 172G هیچ نقص فنی را نشان نداده است.
کسب گواهینامه پرواز خصوصی
در گزارش این اداره حمل و نقل آمده که مالک هواپیما به محمدحسین موسوی اجازه داده بود که از هواپیمای او برای دریافت گواهینامه خلبانی خصوصی، دریافت درجه و گواهینامه پرواز بازرگانی استفاده کند.
این گزارش افزوده که موسوی به مربی پرواز خود گفته که او و یک مسافر دارای درجه خلبانی از ایندیپندنس به میدان هوایی مکمینویل پرواز خواهند کرد تا «رویکردهای ابزاری» را تمرین کنند. این دو شهر کوچک از طریق جاده، حدود ۳۰ مایل از هم فاصله دارند.
با این حال، مربی آقای موسوی که به صورت الکترونیکی این پرواز را رصد میکرد با او تماس گرفته و توصیه کرده بهدلیل دید کم ناشی از مه شدید، به ایندیپندنس برنگردد.
اما در گزارش گفته شده که موسوی به مربی خود گفته که به ایندیپندنس پرواز میکند. او گفته که وضعیت را ارزیابی میکند، آنگاه تصمیم میگیرد که فرود بیاید یا تغییر مسیر داده و به مکمینویل بازمیگردد.
موسوی همچنین گفته که دومین مسافر با درجه خلبانی را در مکمینویل سوار کرده است.
در این گزارش آمده که ضبطهای کنترول ترافیک هوایی نشان میدهد که آقای موسوی دو گزارش موقعیت در مورد فرود خود ارائه کرده که شامل قصد او برای فرود در میدان هوایی کوچک ایندیپندنس است. او همچنین به صورت الکترونیکی چراغهای فرود کنترول شده را فعال کرده بود.
محمدحسین موسوی ۳۵ ساله، محمد بشیر صفدری ۳۵ ساله و علی جان فردوسی ۲۹ ساله که در این حادثه کشته شدند، بهار سال گذشته به امریکا مستنتقل شده بودند. با این حال، خانوادههای آنها در افغانستان منتظر انتقال به امریکا هند.
یک اداره غیر انتفاعی که در بخش انتقال افغانها به امریکا فعالیت دارد گفته که این سه خلبان در میان آنعده خلبانهای نیروی هوایی سابق افغانستان بودند که هنگام ورود طالبان به کابل هواپیمایشان را برای جلوگیری از افتادن به دست طالبان در تاجیکستان منتقل کردند.
اداره محلی در اورگان گفته که از سال ۲۰۲۱ بیش از ۱۴۰۰ شهروند افغان در این ایالت جا بهجا شدهاند.