سخنگوی طالبان روز شنبه ۳۰ جدی به توصیه وزیر خارجه روسیه درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان واکنش نشان داد و گفت دولت این گروه اکنون هم «همهشمول» است. ذبیحالله مجاهد ادعا کرد که طالبان باعث شده «ناامنی و بیاتفاقی» در افغانستان از بین برود.
این مقام طالبان از کشورهای دیگر خواست در «مسایل داخلی» افغانستان مداخله نکنند، همانطور که این گروه در مورد «نوعیت نظام و سیاستهای کشورهای دیگر مداخله نمیکند».
وزیر خارجه روسیه چه گفته بود؟
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه روز پنجشنبه ۲۸ جدی در نشست خبری سالانه خود در مسکو بر حضور جبهه مقاومت ملی افغانستان، به رهبری احمد مسعود در شمال افغانستان اذعان کرد و گفت باید پلی میان این جبهه و طالبان ساخته شود.
آقای لاوروف همچنین از برخی سیاسیون مثل حامد کرزی و عبدالله عبدالله نام برد و گفت به طالبان توصیه میکند نیروهای سیاسی دیگر را به ساختار حاکم دعوت کند.
او با تاکید بر شکلگیری دولت همهشمول با مشارکت همه اقوام در افغانستان، اذعان کرد که این روند «آسان» نخواهد بود.
لاوروف گفت اوزبیکها، تاجیکها و هزارههایی که اکنون در ساختار طالبان هستند نیز از نظر سیاسی از خود طالبان هستند.
گذرگاه تورخم برای هشتمین روز متوالی بسته مانده و سبب توقف فعالیت بازرگانی میان افغانستان و پاکستان شده است. منابع در گمرک پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که روز شنبه، ۳۰ جدی، «هزاران» لاری در دو سوی گذرگاه تورخم در انتظار عبور اند.
تعداد زیادی از این لاریها حامل کالایی مانند سبزی و میوهاند که به گزارش رسانههای پاکستانی فاسد شدن آنها «میلیونها روپیه پاکستانی» به بازرگانان زیان رسانده است.
گفته میشود که روزانه به طور معمول حدود ۳۰۰ لاری حامل کالای بازرگانی از گذرگاه تورخم تردد میکند.
گذرگاه تورخم شنبه گذشته، پس از آن بسته شد که طرف پاکستانی داشتن پاسپورت و ویزا را برای رانندگان افغان الزامی اعلام کرد. طالبان هم در اعتراض به این تصمیم، به کامیونهای پاکستانی اجازه وارد شدن به افغانستان ندادند.
اکسپرس تریبون روز گذشته گزارش داد که تجارت بین پاکستان و کشورهای آسیای میانه هم به دلیل بسته شدن پنج گذرگاه در مرز افغانستان متوقف شده است.
بارزگانان گفتند در حال حاضر گذرگاههای چمن، تورخم، غلام خان، انگوراده و خرلاچی بسته است.
جبهه آزادی از مردم و هوادارنش خواست در تظاهرات جهانی علیه «نسلکشی هزارهها و آپارتاید جنسیتی در افغانستان» شرکت کنند. این جبهه گفت حمله بر هزارهها، «به هدف سرکوب مردم و ترویج اختلافات فرقهای و مذهبی»، توسط «طالبان و شبکههای تکفیری و تندرو» تحت حمایت این گروه صورت میگیرد.
براساس فراخوانهای منتشرشده برای «برگزاری تظاهرات جهانی علیه نسلکشی هزارهها و آپارتاید جنسیتی در افغانستان»، قرار است این اعتراضات فردا (یکشنبه، اول دلو) در شماری از شهرهای جهان آغاز شود.
این فراخوانها در روزهای گذشته به گونه گسترده توسط شهروندان و فعالان افغان در تبعید در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
تعداد از زیادی از شهروندان، فعالان و کارشناسان حقوق بشری باور دارند آنچه که «کشتار هدفمند هزارهها» در افغانستان خوانده میشود، در واقع مصداق «نسلکشی» علیه این گروه قومی-مذهبی است.
این شهروندان بارها با برگزاری تظاهرات در شهرهای سراسر جهان و راهاندازی کارزارهای گسترده در شبکههای اجتماعی، خواستار به رسمیت شناختن «نسلکشی هزارهها» شدهاند.
فراخوانها برای برگزاری تظاهرات جدید، پس از یکسری حملات جدید در مناطق عمدتاً هزارهنشین در کابل و همچنین مزار شریف منتشر شد.
مسئولیت عمده حملات در مناطق هزارهنشین را گروه داعش به عهده گرفته است. به رغم اینکه طالبان ادعای تامین امنیت میکند، افغانستان تحت کنترول این گروه شاهد حملات متعدد داعش بوده است.
طالبان همچنین در روزهای گذشته، شماری از دختران و زنان را به اتهام «بیحجابی» در غرب و شمال کابل بازداشت کرد.
این گروه همچنین در حدود دونیم سال حکومت خود، علاوه بر وضع محدودیتهای گسترده بر زنان و دختران، آنها را به خاطر اعتراض علیه سیاستهای سرکوبگرانه این گروه و اخیراً به دلیل آنچه «بیحجابی» خوانده، بازداشت کرده است. نهادهای حقوق بشری گزارشهایی از شکنجه فعالان زن در بازداشت طالبان نیز منتشر کردهاند.
شماری از فعالان و کارشناسان داخلی و خارجی در حوزه حقوق بشر، میگویند فرمانها و رفتارهای طالبان در قبال زنان و دختران افغانستان، مصداق «آپارتاید جنسیتی» است.
جبهه آزادی افغانستان با استقبال از فراخوانها برای برگزاری تظاهرات، در بیانیه خود نوشت که «از تمامی اعضأ و هواداران، نهادها و جریانهای همسو، مبارزان آزادی و مردم شریف افغانستان در سراسر جهان میخواهد تا به صورت گسترده و پرشور در این تظاهرات اشتراک کنند.»
این جبهه گفته شهروندان با شرکت در این تظاهرات، «مسوولیت تاریخی و میهنیشان را در راستای رساندن صدا و خواستهای برحق قربانیان جنایت، خشونت و تبعیض سیستماتیک و پایان دادن به ظلم، ستم و استبداد امارت طالبانی بالای مردم به ویژه زنان و دختران کشور به جهانیان، ادا نمایند.»
وزارت مهاجرت و شهروندی کانادا اعلام کرد که ۳۱۹ افغان در یک پرواز اختصاصی وارد ونکوور شدهاند. این وزارت روز جمعه، ۲۹ جدی، در شبکه اکس نوشت این افراد در ۲۶ محل در سراسر کانادا جابهجا خواهند شد.
وزارت مهاجرت و شهروندی کانادا گفته که ۴۵ هزار و ۸۲۰ افغان را به کانادا منتقل کرده است.
سقف مورد نظر کانادا برای پذیرش افغانهای واجد شرایط مهاجرت پس از تسلط طالبان که ۴۰ هزار نفر بود، چندی پیش تکمیل شد. اما کانادا اعلام کرده که به انتقال افغانها به ویژه از پاکستان ادامه میدهد.
این افراد بیشترشان کسانیاند که با نهادهای مرتبط با دولت کانادا کار کردهاند یا هم فعلان حقوق بشر اند که جانشان در افغانستان تحت کنترول طالبان در معرض خطر است.
پرواز اختصاصی اخیر از پاکستان انجام شده که پناهجویان افغان در این کشور اخیراً با اخراج مواجهاند. گزارش شده که پولیس پاکستان شماری از افغانهایی را که پروندههای مهاجرتی به کشورهای مختلف دارند نیز اخراج کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید اداره استخبارات طالبان دو خبرنگار را در کابل بازداشت کرده است. این نهاد گفته احمد جواد رسولی و عبدالحق حمیدی دو خبرنگار خبرگزاری «گردش اطلاعات» از سوی اداره استخبارات طالبان در کابل احضار و بازداشت شدهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز جمعه (۲۹ جدی) با ابراز نگرانی از بازداشت این دو خبرنگار، خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط آنان شد.
این مرکز گفته احمد جواد رسولی صاحب امتیاز و عبدالحق حمیدی مدیر مسؤل خبرگزاری گردش اطلاعات هستند.
بستگان دو این خبرنگار گفتهاند که استخبارات طالبان احمد جواد رسولی و عبدالحق حمیدی را صبح روز پنجشنبه بازداشت کرده است.
مقامهای طالبان تاکنون درباره بازداشت این دو خبرنگار چیزی نگفتهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفته براساس قانون رسانههای همگانی، خبرنگاران در انجام کارهای حرفهای خود آزاد هستند و مسؤلان نباید در کار آنها محدودیت خلق کرده و یا آنان را تهدید کنند بلکه باید از آنها حمایت کنند.
طالبان در جریان بیش از دو سال گذشته دهها خبرنگار را بازداشت و در مواردی آنها را شکنجه کرده است.
در پی متهم شدن عادل عارف به دست داشتن در حمله کرمان، رئيس سابق امنیت ملی افغانستان میگوید او طراح چند حمله تروریستی در کشور بود. احمدضیا سراج به افغانستان اینترنشنال گفت عارف که توسط طالبان از زندان آزاد شد با شبکه حقانی رابطه داشت و با موترهای زرهی در کابل گشتوگذار میکرد.
وزارت اطلاعات ایران روز جمعه، ۲۹ جدی اعلام کرد که عادل عارف مشهور به عادل پنجشیری در اجرای حملات کرمان نقش داشت و وارد منطقهای در غرب تهران شده و تحت تعقیب قرار دارد.
احمدضیا سراج، آخرین رئیس امنیت ملی دولت پیشین افغانستان روز جمعه، ۲۹ جدی، اطلاعات جدیدی را درباره عادل عارف در اختیار افغانستان اینترنشنال گذاشت.
به گفته آقای سراج، عادل عارف طراح چندین حمله «تروریستی» از جمله حمله بر دانشگاه کابل در سال ۱۳۹۹، حمله راکتی به ارگ ریاستجمهوری و چند حمله دیگر بود.
عادل عارف در عقرب ۱۳۹۹ توسط ریاست امنیت ملی افغانستان تحت رهبری احمدضیا سراج دستگیر و روانه زندان بگرام شد.
احمدضیا سراج به افغانستان اینترنشنال گفت بعد از سقوط دولت پیشین افغانستان در اسد ۱۴۰۰ که دروازههای زندانها توسط طالبان باز شد، یکجا با اعضای این گروه از زندان رها شد.
به گفته آقای سراج «او به دلیل روابطی که با شبکه حقانی طالبان داشت تا هشت ماه اول حاکمیت طالبان با موترهای زرهی در کابل گشتوگذار میکرد».
این مقام پیشین امنیت ملی افغانستان گفت «عادل در نظام جمهوریت به اعدام محکوم شده بود، اما حکم اعدامش به دلیل سقوط دولت اجرا نشد».
احمدضیا سراج گفت عادل، از دوستان نزدیک «شهابالمهاجر»، رهبر شاخه خراسان داعش و یکی از سردستههای خطرناک این گروه است.
آقای سراج تاکید کرد که با ورود طالبان به کابل، حدود چهار هزار عضو داعش از زندانها رها و به ولایتها و کشورهای منطقه پراکنده شدند.
وزارت اطلاعات ایران با انتشار تصاویری از عادل عارف از شهروندان ایران خواست در زمینه بازداشت و گرفتاری این عضو داعش خراسان همکاری کنند.
در بیانیه وزارت اطلاعات ایران آمده است که عارف به طور مستقیم با عبدالحکیم توحیدی، فرمانده عملیات داعش در کرمان ارتباط داشته و «در گذشته به اتهام طراحی عملیات انتحاری در دانشگاه کابل، بازداشت و پس از یکسال حضور در زندان بگرام، از زندان آزاد شد».
در بیانیه این وزارت گفته شده که عارف بعد از رهایی از زندان، «مجددا به اعمال تبهکارانه روی آورده بود».
وزارت اطلاعات ایران تایید کرده است که تاکنون تعدادی از اطرافیان وی که همه عضو داعش خراسان بودند، شناسایی و بازداشت شدهاند، اما شخص محمد عادل عارف متواری و تحت تعقیب قرار دارد.
عارف عادل کیست؟
در ۱۲ عقرب ۱۳۹۹ که یک روز عادی در کابل در جریان بود، حمله خونینی در دانشگاه کابل اتفاق افتاد و کابل را شوکه ساخت. درگیری در دانشگاه کابل که بعد از یک حمله انتحاری صورت گرفت، حدود شش ساعت دوام یافت و شاخه خراسان داعش مسئولیت این حمله را پذیرفت.
در این حمله نزدیک به ۲۰ نفر کشته شدند. قربانیان عمدتا جوانان دانشجو در دانشگاه کابل بودند.
به دنبال وقوع این انفجار امرالله صالح، معاون رئیسجمهور پیشین افغانستان اعلام کرد که حمله بر دانشگاه کابل کار «طالبان داعشی» بوده و عارف عادل، یکی از طراحان این حمله بازداشت شده است.
آقای صالح در آن زمان اعلام کرد که عادل «دانشکده شرعیات را تا صنف سوم خوانده است و بعدا توسط ثناء الله، عضو سابقهدار شبکه حقانی جذب و سپس، این جنایت را انجام داده است».
امریکا در ماه قوس ۱۴۰۰ اعلام کرد که ثناءالله غفاری، رهبر شاخه خراسان داعش را تحریم کرده است.
امرالله صالح در آنزمان نوشته بود که «ثناء الله قبل از ظهور داعش، عضو گروه طالبان و شاخه حقانی بود.» به گفته او «داعش اسم است. اینهایی که این کار را کردهاند چندهویتی استند حزب التحریر، طالب، داعش و همه؛ یعنی هر زمانیکه نیاز بود از یک عنوان و لقب خاص کار گرفتهاند».
با این حال ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در آن زمان ادعای دست داشتن در حمله بر دانشگاه کابل را رد کرده بود.
از حکم اعدام تا رهایی از زندان بگرام
وزارت امور داخله دولت پیشین افغانستان در ماه جدی ۱۳۹۹ اعلام کرد که فردی به نام عادل، از طراحان حمله به دانشگاه کابل به اعدام محکوم شده است.
طارق آرین، سخنگوی وزارت امور داخله حکومت پیشین به رسانهها گفت که عادل در یک دادگاه علنی به اعدام محکوم شده است.
دادگاه عالی افغانستان در ۱۱ جدی همان سال جریان زنده تصویری بدون صدای دادگاه متهمین طراح حمله به دانشگاه کابل را نشر کرده بود.
در آنزمان دولت افغانستان عادل را به زندان بگرام، در ولایت پروان، در شمال کابل منتقل کرده بود.
رسانهها در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، حدود یک سال بعد از حمله خونین بر دانشگاه کابل گزارش دادند که زندان بگرام به دست طالبان افتاده و این گروه همه زندانیان این گروه را آزاد کرده است.
بعدا سخنگویان طالبان نیز تایید کردند که هبتالله آخندزاده فرمان آزادی همه زندانیان را صادر کرده است.
همینگونه در بیانیه وزارت اطلاعات ایران که روز جمعه، ۲۹ جدی ۱۴۰۲ منتشر شد آمده است عادل عارف، «پس از یکسال حضور در زندان بگرام، از زندان آزاد شد» و پس از رهایی از زندان، «مجددا به اعمال تبهکارانه روی آورده بود».
