کاردار سفارت امریکا برای افغانستان گفته است که با نهادهای سازمان ملل و کشورهای کمککننده شیوههای کنونی عرضه کمکهای بشردوستانه به افغانستان را بررسی میکنند. کرن دکر گفت هدف از بررسی این موضوع تامین «شفافیت و نظارت» است.
کاردار سفارت امریکا برای افغانستان روز دوشنبه (٢١ دلو) با انتشار یادداشتی در صفحه کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس این موضوع را مطرح کرد.
خانم دکر افزود که «زنان افغان تفاوت آفرین، مدافعان و محرکان تغییر اند.»
این دیپلومات ارشد امریکایی در مورد چگونگی این بررسی توضیحی نداده است. اما، پیش از این برخی از مقامهای امریکایی، از جمله سربازرس امریکا برای کمکها به افغانستان، در مورد احتمال سوءاستفاده طالبان از کمکهای بشردوستانه ابراز نگرانی کرده بودند.
همزمان با این، نهادهای امدادرسان اخیرا کاهش کمکها به افغانستان را نگرانکننده خواندهاند. سازمان ملل هفته پیش اعلام کرد که بیش از ٢٣ میلیون افغان، که ٥٢ درصد آن زنان و دختراناند، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. با این حال، این سازمان بخش کوچکی از وعدههای مالی کشورهای تمویل کننده را دریافت کرده است.
وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان اعلام کرد که امسال ۸۰ هزار موتر گوناگون را ثبت کرده است. به گفته این وزارت، ایجاد سیستم جدید برای ثبت موترها، روند توزیع اسناد ترانسپورتی و آمارگیری را ساده کرده است.
تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان، روز دوشنبه (۲۱حوت) از قول امامالدین احمدی، سخنگوی این وزارت، گزارش داد که بیش از ۸۰ هزار موتر ثبت شده جدید شامل موترهای مسافربری، باربری و تکسی میشوند.
او افزود: «ثبت اطلاعات وسایط نقلیه در سیستم برای معلوم کردن احصائیه موترها به این وزارت کمک کرده تا بداند چه تعداد موتر در کشور وجود دارد.»
به گفته سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان، فرایند ثبت وسایط نقلیه به صورت جدی ادامه دارد و روزانه حدود ۳۰۰ موتر در سیستم ترانسپورتی این وزارت ثبت میشود.
با این حال، آمار دقیقی درباره همه موترهای ثبت شده و ثبت نشده در حال گردش در افغانستان در دست نیست.
طالبان از ثبت موترها در سیستم وزارت ترانسپورت در حالی خبر داده است که چندی پیش این وزارت ثبت و صدور جواز گردشگری را برای موترهای فرمان راسته آغاز کرد.
به باور برخی کارشناسان، از آنجایی که طالبان در پی افزایش درآمد خود هستند، دست به هر کاری میزنند تا منابع درآمد خود را بیشتر کنند. به باور آنها، ثبت موترهای فرمانراسته هم به همین منظور صورت میگیرد.
شماری از کهنهسربازان و مقامهای کانادایی در همایشی در کنار بنای یادبود ملی جنگ این کشور در اتاوا، از دهمین سالروز خروج نیروهای این کشور از افغانستان تجلیل کردند. در این همایش شماری از خانوادههای سربازان کشتهشده در افغانستان هم حضور داشتند.
کانادا یکی از کشورهایی بود که در چهارچوب ائتلاف بینالمللی تحت فرمان ناتو دهها هزار سربازش را در سال ۲۰۰۱ میلادی برای مبارزه با تروریسم بینالمللی به افغانستان فرستاد و پس از یکونیم دهه جنگ در افغانستان، آخرین سرباز این کشور در ۲۱حوت ۱۳۹۲ سوار هواپیما شد و از افغانستان خارج شد.
شبکه سیبیسی کانادا روز دو شنبه (۲۱ حوت) در گزارشی این مراسم را با مراسم پایان ماموریت نظامی کانادا در افغانستان «سرد» تشبیه کرد.
به گزارش این شبکه، یک دهه پیش، زمانی که آخرین سرباز کانادایی از افغانستان خارج شد، هیچ تشریفات جدی وجود نداشت و حالا هم دهمین سالروز خروج نیروهای این کشور از افغانستان به گونه سرد برگزار شد.
شبکه تلویزیونی کانادا نوشت هنوز هیچ گفتوگوی ملی در کانادا در مورد اینکه چرا این کشور نیروهایش را به افغانستان فرستاد و چه دستآوردی داشت، شکل نگرفته است.
جنرال وین ایر، فرمانده ارتش این کشور به سیبیسی گفت: «تجربه افغانستان هیچ کس را بیتأثیر نگذاشته است. بسیاری از جمله خانوادهها از نظر جسمی، روحی و اخلاقی آسیب دیدهاند. بسیاری از ما پرسیدهایم و پرسیدهایم، آیا این یادبود ارزشش را دارد؟»
کانادا در حالی دهمین سالگرد خروج نیروهایش از افغانستان را تجلیل میکند که بیش از ۴۰ هزار شهروند افغان در پی سقوط افغانستان به دست طالبان، به این کشور منتقل شدند.
فرمانده انتظامی استان آذربایجان شرقی ایران گفته است که در یک سال گذشته ٨٤٠ مهاجر بدون مجوز اقامت در این استان دستگیر و اخراج شدهاند. علی محمدی افزود که بیشتر مهاجران اخراج شده شهروندان افغانستان بودهاند.
آقای محمدی روز دوشنبه (٢١ حوت) به خبرنگاران گفت که برخورد با مهاجران فاقد مدارک معتبر در این استان ١١٦ درصد افزایش یافته است.
علی محمدی افزود مهاجران اخراج شده شهروندان پاکستان، بنگلادیش و بیشتر شهروندان افغانستان بودهاند.
این مقام ایرانی با تاکید بر ادامه شناسایی و اخراج مهاجران فاقد مدارک معتبر از مردم خواست که برای شناسایی این مهاجران همکاری کنند.
اخیرا مقامهای مرزبانی خراسان رضوی اعلام کردند که نزدیک به ١٤ هزار مهاجر افغان از ایران اخراج شدهاند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان گفته افغانها شش درصد جمعیت ساکن ایران را تشکیل میدهند.
براساس گزارشها، از آغاز سال ١٤٠٢ تا پایان ماه قوس، ٥٢٠ هزار مهاجر بدون مدرک افغان از طریق مرز دوغارون تایباد اخراج شدهاند.
طالبان در بیستوسومین سالروز تخریب پیکرههای بودا در بامیان همایشی برای تجلیل آثار تاریخی افغانستان برگزار کرد. خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان در این همایش بدون اشاره به تخریب این پیکرهها، آثار تاریخی افغانستان را «بینظیر» خواند.
جنگجویان طالبان در ۲۱ حوت ۱۳۷۹ دو پیکره ۵۳ متری و ۳۵ متری بودا در بامیان را با وجود اعتراضات گسترده داخلی و بینالمللی به دستور محمد عمر، رهبر پیشین این گروه، منفجر کردند.
چند ماه پیش عبدالله سرحدی، والی طالبان در بامیان تصمیم ملا عمر برای تخریب این دو پیکره بزرگ بودا را «تصمیمی خوب» خواند.
این در حالی است که پس از دستیابی طالبان به قدرت در ماه اسد ۱۴۰۰، گزارشهایی از اقدام طالبان برای کاوش غیرقانونی در اطراف و رواقهای پیکرههای بودا در بامیان پخش شده است.
با این حال، عتیقالله عزیزی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ در همایش روز دوشنبه (۲۱ حوت) از نگهداری حدود ۶۰۰ هزار اثر تاریخی در موزیم ملی خبر داد.
پیش از این وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان گفته بود که در حال حاضر پنج هزار اثر تاریخی در افغانستان ثبت شده و در صورت بررسی دقیق تعداد آثار تاریخی افغانستان به ۱۵ تا ۲۰ هزار افزایش خواهد یافت.
با اینکه مقامهای طالبان مدعیاند که از آثار تاریخی افغانستان حفاظت میکنند، اما کارشناسان نگران غارت آثار تاریخی افغانستان توسط اعضای این گروه هستند.
دستکم در دو مورد در تابستان گذشته جنگجویان طالبان در ولسوالیهای پنجاب و یکاولنگ ولایت بامیان به کاوشهای خودسرانه پرداختند و منابع محلی این کاوشها به رسانهها خبر دادند.
طالبان در زمستان ۱۳۷۹ هزاران قلم اثر تاریخی را در موزیم ملی تخریب کردند. عمرا خان مسعودی، رئیس پیشین این موزیم، شمار تخریب شده را ۲۷۵۰ قلم گفته است.
رهبران طالبان هرگونه مجسمه و نقاشی را مغایر آموزههای اسلامی میدانند و به همین دلیل بارها اقدام به تخریب آثار تاریخی کردهاند.
در پی انتشار یادداشت کاردار سفارت امریکا درباره حمایت برخی فعالان مدنی افغان در استانبول از «تعامل با طالبان»، برخی از آنها گفتند چنین چیزی از کارن دکر نخواستند. یکی از حاضران در این دیدار گفت آنها تاکید کردند که «طالبان به گفتوگو باور ندارد».
فریدون الهام، معاون پیشین اداره امور ریاستجمهوری افغانستان، که در این نشست حضور داشته، در تماسی با افغانستان اینترنشنال گفت فعالان مدنی که در استانبول با خانم دکر ملاقات کردند، به صراحت گفتند که طالبان در بیش از دو و نیم سال گذشته نشان دادهاند که اعتقادی به گفتوگو ندارند.
آقای الهام افزود نشست آخر دوحه نشان داد که طالبان حتی از روبهرو شدن با چهار فعال مدنی افغانستان هراس دارند.
او همچنان با اشاره به روند تاسیس هزاران مدارس دینی در افغانستان تحت کنترول طالبان گفت، این مراکز در آینده نزدیک به «دانهای سرطانی» نه تنها برای مردم افغانستان، بلکه برای همه جهان بدل خواهد شد. چرا که به قول او بنیادگرایی دینی که توسط طالبان ترویج میشود تهدید جدی در برابر امنیت کشورهای منطقه، اروپا و امریکا ایجاد خواهد کرد.
فریدون الهام در این نشست گفته دنیا باید برای ایجاد یک «حکومت همهشمول» در افغانستان دست به دست یکدیگر بدهند و نوع نظام سیاسی در این کشور باید تغییر کند.
فرزانه ابراهیمی، یکی دیگر از فعالان مدنی، که در ملاقات با کارن دکر در استانبول حضور داشت، متن کامل سخنرانی خود در این نشست را به افغانستان اینترنشنال فرستاده است.
در متن سخنرانی خانم ابراهیمی چیزی برای حمایت از «تعامل با طالبان» نیامده است. خانم ابراهیمی جنگ و خشونت را «درمان» افغانستان ندانسته و گفته برای بیرون شدن از بحران باید راهحلی سیاسی جستجو کرد.
این فعال مدنی بر شکلگیری چارچوبی تاکید کرده که زمینه شکلگیری حکومت مردمی متشکل از همه جناحهای قومی را فراهم کند.
در سخنرانی خانم ابراهیمی آمده است که مردم، به ویژه جوامع آسیبپذیری مانند هزارهها و زنان و کارمندان دولت سابق در حال حاضر به طور فراگیر نبود امنیت روحی و جسمی را تحمل میکنند.
او گفت با وجود ادعاهایی درباره تامین امنیت و مبارزه با تروریسم، جوامع هزاره و شیعه افغانستان حوادث خونینی را تحمل میکنند که به صراحت از مصادیق «نسلکشی» و «جنایت علیه بشریت» است.
در سخنرانی فرزانه ابراهیمی آمده که افغانستان بحرانی عمیق، چندوجهی و پیچیده را تجربه میکند که طالبان مسئول آن است.
علی فولادوند، پزشک مقیم استانبول، نیز نسخهای از سخنرانی خود را در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده است که در آن جملهای درباره حمایت از تعامل با طالبان دیده نمیشود.
در سخنرانی آقای فولادوند آمده که «ساختار بسیار متمرکز و انحصاری و روایت مخرب مسلط از قدرت در افغانستان» مشکل اساسی این کشور است. به گفته او، روایت قدرت در افغانستان «بر اساس طرد، انحصار تمام قدرت و فرصتها در دست یک قوم و طرد سایر اقوام ساکن در این کشور» بنا نهاده شده است.
او گفته تاریخ افغانستان نشان میدهد «تا زمانی که این مشکل ریشهای حل نشود، افغانستان یک کشور صلحآمیز و در حال پیشرفت نخواهد بود.»
در سخنرانی این فعال مدنی آمده که حاکمیت طالبان طالبان اوضاع را برای همه در کشور غیر از خود این گروه طاقتفرسا کرده است. به گفته علی فولادوند، «اقلیتهای مذهبی و قومی مانند هزارهها، پنجشیریها، اوزبیکها، سیکها و صوفیها تحت فشار شدید هستند.»
او به گونه مثال از حذف کامل هزارهها از قدرت سیاسی انتقاد کرده و گفته است که طالبان در تلاش است هزارهها را از حوزه سیاسی «کاملاً محو کند.» آقای فولادوند همچنین از تصرف زمینها و خانههای مردم هزاره توسط فرماندهان طالبان انتقاد کرده است.
در این سخنرانی گفته شده که کمکهای امریکا به افغانستان تحت کنترول طالبان نباید بدون قید و شرط باشد.
کارن دکر، کاردار سفارت امریکا برای افغانستان، در ۱۸ حوت از دیدار خود با برخی از فعالان افغان در استانبول خبر داد. او در شبکه اکس نوشت: «استعداد و انرژی زیادی در این جا آماده است تا از نقشهراه سیاسی و تعامل با طالبان حمایت کند.»
یادداشتی که انتقادهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی نیز در پی داشت.
پیش از این مایکل مکال، رئيس کمیته روابط خارجی کانگرس امریکا، در واکنش به سخنان کارن دکر گفت: «پیشنهاد اینکه امکان هرگونه تعامل با طالبان وجود دارد، به منزله سیلی به صورت مردم افغانستان است.»