تلویزیون ملی افغانستان گزارش داد که امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان محمد اسحق دار، وزیر خارجه پاکستان را به کابل دعوت کرده است. براساس این گزارش، آقای متقی در گفتوگوی تلفنی با اسحق دار، انتصاب او را به عنوان وزیر خارجه پاکستان تبریک گفته است.
در گزارش این رسانه تحت کنترول طالبان به نقل از امیرخان متقی آمده «تعاملات مثبت در منطقه با گذشت هر روز افزایش مییابد و کار عملی پروژههای بزرگ زیربنایی در سطح منطقه در آستانه آغاز شدن است.»
براساس گزارش این رسانه دولتی «دو طرف روی ایجاد سهولتهای لازم برای رفتوآمد مسافران، مریضان و کالاهای تجارتی» از دیورند توافق کردند.
اسحق دار، وزیر خارجه پاکستان نیز در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از دریافت تماس تلفنی از سوی امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان ابراز خوشحالی کرده است.
آقای دار در یادداشت خود نوشت دو طرف توافق کردند که به همکاری در ایجاد روابط دوجانبه برادرانه ادامه دهند.
وزیر امور خارجه پاکستان میگوید گسترش همکاری در زمینه اتصال، تجارت، امنیت، مقابله با تروریسم و ارتباطات مردم با مردم اولویت اصلی پاکستان است.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان که به یک عملیات حساس چشم نیاز دارد، در کابل گیر مانده است و رهبران مستقر در کابل طالبان نیز مانند رئیسجمهور سابق، نمیدانند که چه کسی یا نهادی مانع سفر او به آلمان میشود.
هفته پیش رئیسجمهور سابق در شفاخانه امیری در کابل دیده شد که برای معاینات عمومی و درمان چشمش رفته بود. مشوره پزشکان افغان این است که مناسبترین روش درمان چشم او یک عملیات کوچک است که باید در خارج از کشور انجام شود.
آقای کرزی، برخلاف اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین و دهها رهبر سیاسی و جهادی پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، از وطن فرار نکرد و با خانوادهاش در کابل ماند.
منابع نزدیک به آقای کرزی تایید میکنند که بسیاری از رهبران طالبان از جمله امیرخان متقی وزیر خارجه، ملا یعقوب مجاهد وزیر دفاع، سراج الدین حقانی وزیر داخله، عبدالحق وثیق رئیس استخبارات و حتی ملا حسن آخند رئیسالوزرای طالبان با سفر کرزی به خارج از کشور موافقاند. آنها حتی کوشیدهاند که این محدودیت را از سر راه آقای کرزی بردارند اما تاکنون نتوانستهاند مانع فرمان قندهار شوند.
براساس گزارش منابع، دستور شفاهی از نام ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان که تاکنون دیده نشده است، صادر شده که براساس آن حامد کرزی نمیتواند به خارج برود. چنین دستوری درباره عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه حکومت سرنگون شده افغانستان نیز وجود ندارد.
حساسیت مسئله در این است که دفتر ملا هبتالله آخندزاده هیچ توضیحی درباره چرایی و چگونگی مخالفت با سفر آقای کرزی حتی برای انجام عملیات چشم نداده است.
پیش از این، چند باری که آقای کرزی توانسته از افغانستان بیرون شود، با ارائه درخواست به رهبران طالبان و موافقت آنها انجام شده است. اما بیش از یک سال است که «قندهار» مانع بیرون شدن کرزی از افغانستان میشود.
فردی که خود را در جایگاه رهبری طالبان میداند و به نام ملا هبتالله آخندزاده فعالیت میکند، پس از کشته شدن اختر محمد منصور، رهبر سابق طالبان در سال ۲۰۱۶ در خاک پاکستان، به رهبری طالبان رسید.
ملا هبت الله آخندزاده پیش از آن قاضیالقضات طالبان بود و پس از اختلافات فراوان داخلی در همان سال به عنوان رهبر طالبان اعلام شد. اما حدود سه سال بعد از رسیدن به رهبری، حمله انتحاری در ایالت بلوچستان پاکستان رخ داد که منابع امنیتی گزارش دادند رهبر طالبان با برادرش در انفجار این مدرسه کشته شدهاند.
از آن زمان هیچ عکس جدید و ویدیوی ملا هبت الله آخندزاده دیده نمیشود. گردانندگی حکومت طالبان از قندهار هم بر این شک و تردیدها افزوده است. منابع استخباراتی غربی مانند سیآیای هم تاکنون زنده بودن یا کشته شدن ملا هبتالله را تایید نکردهاند. از این رو، بسیاری از اوامری که از قندهار صادر میشود و از جمله ممانعت حامد کرزی از سفر به خارج، تردیدهای زیادی را برانگیخته است.
اما چه هدفی در بازداشتن کرزی از رفتن از افغانستان وجود دارد؟
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان که ۱۳ سال زمام امور کشور را به دست داشت، منتقدان و هواداران زیادی دارد اما چند موضعگیری او آشکارا خلاف سیاستهای قندهار است.
در نخست، او خواهان افغانستان کثرتگرا است که تمام اقوام، مذاهب، اقشار و از جمله زنان کشور در آن نمایندگی داشته باشند و برای پیشرفت و ترقی آن بکوشند. مخالفت با بستن درهای مکاتب دختران از همان روز اول تا همین امروز در دستور برنامههای کرزی وجود دارد. حتی دختران خود او عنقریب در خطر محرومیت قرار دارند و بارها گفته است که بازداشتن دختران از آموزش، با فرهنگ افغانی سازگاری ندارد. او همچنین با بسیاری از دیپلوماتهای خارجی و رهبران سیاسی افغانستان در تماس است و قدرت بسیج افکار عمومی را دارا است.
گذشته از آن، کرزی بارها از دخالت خارجی چه امریکایی و چه پاکستانی، در قلمروی ملی افغانستان انتقاد کرده است. آنگاه که نیروهای پاکستانی مناطقی از افغانستان را به اتهام حضور نیروهای تحریک طالبان پاکستانی مورد حمله قرار دادند، در سکوت ملا هبت الله آخندزاده، بیشترین انتقاد از زبان کرزی شنیده شد.
موضعگیریهای ملی او میتواند اهداف قدرتهای خارجی را به چالش بکشد و چه بسا که به تثبیت حکومت به رهبری طالبان که در آن سایر افغانها نیز شامل باشند، بینجامد.
قاعدتا چنین چیزی نباید با مخالفت طالبان مواجه شود که از آن باید استقبال هم شود. حامد کرزی رابطه محکمی با رهبران آلمان از جمله رئیسجمهور و وزیر خارجه این کشور دارد و دفعه قبل که طالبان مانع سفر او به خارج شد، وزیر خارجه آلمان تماس تصویری برقرار و با کرزی گفتوگو کرد.
منابع نزدیک به آقای کرزی میگویند که سفر او به خارج همواره کوتاه و موقت بوده و این بار هم مانند گذشته میکوشد به زودی به افغانستان برگردد.
دلیل بازگشت آقای کرزی به افغانستان شخصی و سیاسی است. چهرههای تاثیرگذار سیاسی مانند او در آوردن تغییری که تشویشهای مردم افغانستان را رفع کند، میتوانند نقش تعیینکنندهای بازی کنند.
این است که به نظر میرسد انگیزههای خارجی در جلوگیری از بیرون شدن کرزی از افغانستان دیده میشود. گفته میشود چند روز قبل از نشست دوحه تا ختم این نشست ملاقاتهای وی با مهمانان داخلی و خارجی نیز قطع شده بود.
سوال این است که آیا نیروهای وابسته به خارج میکوشند یک رئیسجمهور دیگر را برای مدت طولانی حصر خانگی کنند؟
مجله امریکایی فارن افیرز در مطلبی نوشت سیاست امریکا در قبال تغییر رفتار طالبان با توجه به نزدیکی قدرتهای منطقهای با این گروه ناکام بوده است. نویسندگان این مطلب گفتند سیاست انزوای طالبان دیگر موثر نیست و امریکا باید راههای دیگری را دنبال کند.
به باور نویسندگان این مطلب در بیش از دو سال گذشته کاخ سفید تلاش کرد با ایجاد اجماع بینالمللی طالبان را به تغییر رفتارش در قابل زنان و دختران، مسائل حقوق بشری و مبارزه با تروریسم وادار کند، اما این تلاشها با توجه به رویکرد قدرتهای منطقهای از جمله روسیه، چین و ایران، تاکنون بینتیجه بوده است.
اسفندیار میر و اندرو واتکینز در این مطلب گفتند که برخلاف ایالات متحده، تعداد فزایندهای از دولتها، مانند دولت چین، با طالبان به عنوان یک رژیم منحوس رفتار نمیکنند.
آنها پذیرفتن استوارنامه سفیر طالبان توسط شی جینپینگ، رئیسجمهور این کشور را، آنهم در فاصله زمانی کوتاه از برگزاری دومین نشست سازمان ملل برای افغانستان در دوحه، مهمترین چالش در برابر اجماع غربی به رهبری امریکا علیه عادیسازی روابط با طالبان عنوان کردهاند.
به باور نویسندگان این مطلب، طالبان در دو سال گذشته تلاشهای دیپلوماتیک قوی برای ایجاد روابط با کشورهای همسایه انجام دادهاند.
آنها با اشاره به فعالیت ۱۸ سفارتخانه خارجی در کابل و فعال بودن شمار بیشتری از سفارتخانهها و نمایندگیهای سیاسی طالبان در خارج این کشور، نوشتند: رهبران طالبان بهطور پیوسته روابط اقتصادی خود را با کشورهای مختلف در منطقه، از جمله همسایگان دورتر مانند آذربایجان، گسترش دادهاند.
نویسندگان این مقاله به طور نمونه به روابط نزدیک طالبان با هند اشاره کرده که بیش از همه نسبت به قدرت رسیدن طالبان محتاط بوده است. این قدرت منطقهای سفارت خود را در سال ۲۰۲۲ در کابل بازگشایی کرد و یک سال بعد به طالبان اجازه داد تا کنترول سفارت افغانستان در دهلی را در دست بگیرد.
فارن افیرز در این مطلب گفته که به رغم نگرانیهای عمومی در مورد ثبات سیاسی در افغانستان و تاثیرات بالقوه آن بر کشورهایشان، از شروع ۲۰۲۴ تقریبا هر کشوری در منطقه رابطه عادی با طالبان برقرار کردهاند.
در این مطلب رقابتهای استراتژیک کشورهای مثل چین، روسیه و ایران با امریکا مهمترین انگیزه برای تعامل نزدیک این کشورها با طالبان عنوان شده است.
نویسندگان این مطلب در فارن افیرز نوشتند: «از بین رفتن اجماع در مورد انزوای دیپلوماتیک طالبان سوالات مهمی برای واشنگتن و شرکای آن ایجاد میکند. عدم بهرسمیت شناختن دیگر یک ابزار قهری معتبر نیست و اگر ایالات متحده به دنبال تأثیرگذاری بر رفتار طالبان است، باید راههای دیگری برای دستیابی به اهداف مورد نظر خود بیابد.»
اسفندیار میر و اندرو واتکینز، نویسندگان این مطلب گفتند که پرونده افغانستان بازتابی از موقعیتهای مشابهی است که واشنگتن با رژیمهای دیگر از جمله سوریه و روسیه با آن مواجه بوده است. به گفته آنها سیاست امریکا در قبال انزوای هر دو کشور ناکام بوده است.
رئیس اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان اعلام کرد که مواد مخدر از ذخایره بزرگ در شمال افغانستان به روسیه و اتحادیه اروپا قاچاق میشود. ظفر صمد گفت افزایش رویدادهای کشف مواد مخدر در تاجیکستان نشان میدهد که مقدار قابل توجهی از ذخایر در شمال افغانستان موقعیت دارد.
خبرگزاری روسی تاس روز شنبه (۲۶ حوت) گزارش داد که این مقام تاجیکستانی در شصتوهفتمین نشست کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل متحد در وین، گفت قاچاقبران در افغانستان همچنان در تلاشاند مواد مخدر را به تاجیکستان منتقل کنند.
ظفر صمد میگوید تاجیکستان در حال تقویت مرزهای خود با افغانستان است و پاسگاههای مرزی جدید میسازد.
آقای صمد گفت قرار است امسال برنامه بین دولتی سازمان پیمان امنیت جمعی برای تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان تصویب شود.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، کشت و خرید و فروش مواد مخدر را ممنوع کرد. با این حال، این گروه هرازگاهی از کشف مواد مخدر در ولایات مختلف افغانستان خبر میدهد.
اسکندر مومنی، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی نیز که به وین سفر کرده گفته قاچاق مواد مخدر از افغانستان به ایران ۲۰ درصد افزایش یافته است.
اسکندر مومنی این رقم را براساس میزان کشفیات مواد مخدر و حجم ورود متامفتامین از افغانستان به ایران اعلام کرد.
وزارت امور شهدا و معلولین طالبان اعلام کرد که نام ۱۱۷ هزار و ۴۴۰ یتیم، بیوه و معلول نظامیان حکومت پیشین افغانستان را ثبت کرده است. این وزارت مدعی شده که به این افراد هر سال در دو مرحله از طریق سیستم بانکی «معاش ماهوار» داده میشود.
رادیو - تلویزیون افغانستان، تحت کنترول طالبان روز شنبه (۲۶ حوت) به نقل وزارت امور شهدا و معلولین گزارش داد که مددمعاش خانوادههای کشته و معلولین نیروهای امنیتی دولت سابق پرداخت خواهد شد.
این رسانه دولتی جزئیات بیشتری درباره چگونگی ثبتنام و توزیع معاش به این افراد ارائه نکرده است.
پیش از این برخی از خانوادههای نظامیان دولت سابق افغانستان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفته بودند بعد از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ مددمعاش ماهانهای که از سوی وزارت امور شهدا و معلولین به آنها پرداخت میشد، قطع شده است.
طالبان همچنین متهم اند که در جریان بیش از دو و نیم سال گذشته به کشتار زنجیرهای نظامیان حکومت سابق افغانستان ادامه داده است.
دفتر هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در ماه اسد امسال با پخش گزارشی اعلام کرد با وجود عفو عمومی طالبان، در دو سال گذشته، ۸۰۰ مورد نقض حقوق بشر علیه نیروهای امنیتی سابق را ثبت کرده است.
یوناما گفته دستکم ۲۱۸ مورد قتل مقامهای حکومتی و اعضای نیروهای امنیتی پیشین توسط طالبان را ثبت کرده است که عاملان آن بازداشت نشدهاند.
رئیس سازمان ملی مهاجرت ایران اعلام کرد که کودکان کار اتباع و مهاجران غیرمجاز جمعآوری و به کشورهایشان بازگردانده میشوند. این مقام ایرانی بدون اشاره به تعداد این کودکان گفته که فرزندان مهاجران غیرمجاز به ابزاری برای استثمار تبدیل شدهاند.
عبدالله مبینی به خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا گفته که کودکان کار در حوزه مهاجران از مهمترین مسایل دولت است. او گفته که بیشتر کودکان کار، اتباع و مهاجران غیرقانونی هستند.
آقای مبینی به ایرنا گفت: براساس برنامه بلندمدت با همکاری سازمان بهزیستی و شهرداری تهران همه کودکان کار جمعآوری و کودکان کار اتباع غیرمجاز به کشورهای متبوع خود بازگردانده شوند.
این مقام گفته که قرار است به دو گروه از کودکان کار، آنهایی که زباله گردی میکنند و آنهای که گدایی میکنند رسیدگی شود. او گفته کودکان زبالهگرد برای «کارفرمایان سودجوی» خود از سطح شهرها زباله جمع میکنند.
رئیس سازمان ملی مهاجرت ایران ضمن غیرقانونی خواندن بهرهوری از کودکان گفته کسانی که این کودکان را در کارهای اجباری بکار میگیرند مورد پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
آقای مبینی مشخص نکرده که چه تعداد کودک کار از مهاجران غیرمجاز در ایران وجود دارد و شهروند کدام کشورها هستند.
اما پیشتر، باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از یک عضو شورای شهر تهران گزارش داده بود که تنها در تهران حدود ۷۰ هزار کودک کار وجود دارد که ۸۰ درصد آنها اتباع خارجی هستند.
در طی بیش از چهار دهه گذشته میلیونها شهروند افغانستان به ایران مهاجر شدند و هنوز گروه بزرگی از افغانها در این کشور زندگی میکنند.
شرایط سخت اقتصادی و گرانی باعث شده که در کنار اتباع ایرانی فرزندان مهاجران نیز برای کمک به خانوادههایشان دست به کار شوند.
جمعآوری و اخراج آنچه کودکان کار اتباع غیرمجاز و مهاجر خوانده شده میتوند دردسر جدیدی را برای خانوادههای افغان که در ایران زندگی میکنند ایجاد کند.
اخراج بدون اطلاع این خانوادهها برای کودکانی که به افغانستان برگردانده میشوند، با توجه به شرایط جدید این کشور، هم تبعات سختی خواهد داشت.