وبسایت آنهد در گزارشی نوشت ایران پس از کشتهشدن قاسم سلیمانی توسط امریکا در جنوری ۲۰۲۰ دفتر طالبان در مشهد را باز کرد. این رسانه در مصاحبه با احمدضیا سراج، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان نوشت تهران با این کار میخواست از امریکا انتقام بگیرد.
در این مصاحبه که روز پنجشنبه (۳۱ جوزا) منتشر شد، آمده است که «جمهوری اسلامی ایران برای تسریع خروج ایالات متحده از افغانستان از طالبان به عنوان یک ابزار استفاده کرد.»
قاسم سلیمانی و همراهانش در ۱۳ جدی ۱۳۹۸ در حمله پهپادی امریکا در میدان هوایی بغداد کشته شد. این حمله به دستور مستقیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت امریکا انجام شد.
احمدضیا سراج در حال حاضر در کینگز کالج لندن تدریس میکند.
به گفته وی، خروج ایالات متحده به معنای کاهش حمایت هوایی از نیروهای افغان بود.
آقای سراج میگوید: «نیروهای ما آنقدر به پشتیبانی هوایی معتاد شده بودند که بدون آن، جنگیدن برایشان بسیار دشوار بود.»
به گفت وی، این بدان معنا بود که ارتش افغانستان نمیتوانست جلوی پیشروی طالبان را بگیرد و در نتیجه جمهوری به سرعت سقوط کرد.
او میگوید طالبان با هدف قرار دادن عمدی خلبانان افغان، وضعیت را دشوارتر کردند و بسیاری از آنها تمایلی به پرواز نداشتند.
در بخشی دیگر از متن این مصاحبه آمده است که پاکستان هم برای تضعیف حکومت افغانستان کار میکرد. هرچند ایالات متحده و پاکستان متحدان یکدیگر بودند، اما اسلامآباد همیشه حضور ایالات متحده در افغانستان را تهدیدی برای زرادخانه هستهای خود می دانست و پناهگاهی برای طالبان فراهم کرد.
احمدضیا سراج میگوید بارها با همتایان پاکستانی خود در این مورد صحبت کرده بود، اما آنها این موضوع را انکار میکردند.
طبق این نوشته، در ماه فبروری ۲۰۲۱، احمدضیا سراج روسای استخبارات منطقه را به یک نشست مخفی دعوت کرد و از آنها خواست تا از افغانستان حمایت کنند. او هشدار داد که بسیاری از گروههای افراطی مانند جنبش اسلامی اوزبیکستان روابط نزدیکی با طالبان دارند. سراج میگوید: «آن روزها محبوبیت دولت در افغانستان بسیار کم بود، همسایهها ما را جدی نمیگرفتند زیرا میدانستند دولت در حال مرگ است.»
وبسایت آنهد نوشته که در ۲۲ جون نگرانیها به وقوع پیوست و شیرخان بندر، گذرگاه اصلی در مرز با تاجیکستان، به دست طالبان افتاد. سد شکسته شده بود و دولت افغانستان دیگر نمیتوانست مرزهای خود را کنترول کند.
به نوشته آنهد، اشرف غنی نسبت به وزرا و رهبران سیاسی هم بسیار مشکوک شده بود. به گفته نزدیکان غنی، او احساس میکرد بسیاری از رهبران افغانستان کانالهای خصوصی با ایالات متحده و طالبان دارند و برنامههای خود را دنبال میکنند. اما به حاشیه راندن وزرا تنها به هرج و مرج بیشتر منجر شد و وقتی به فرماندهان دستور انجام کاری دادند، فرماندهان در پاسخ گفتند که رئیس جمهور خلاف این را به آنها گفته است.
زمانی که اشرف غنی در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ از کابل فرار کرد، تمام شهرهای بزرگ سقوط کرده بودند. در همان روز بود که طالبان دروازههای زندان پلچرخی را در حومه کابل باز کردند.
آنهد نوشته است که احمدضیا سراج از رفتن رئیسجمهور شوکه شده بود، چون اشرف غنی شخصا با او تماس گرفته بود و گفته بود که نباید اجازه داد هرج و مرج ایجاد شود؛ «باید از هر نیرویی که هنوز داریم برای کنترول اوضاع استفاده کنیم.»
