مخالفان طالبان کی‌ها هستند، آیا فرصت انسجام فرا رسیده است؟

مجله خبری اسپکتیتور گزارش داد که قرار است سازمان ملل درباره تجاوز جنسی بر زنان در زندان‌های طالبان، تحقیق ‌کند.

گزاش‌های منتشر شده از تجاوز و خشونت جنسی طالبان بر زنان زندانی در افغانستان نگرانی‌های وزارت خارجه امریکا و ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان را برانگیخته و سازمان ملل از تحقیق در این مورد خبر داده است.

ریچارد بنت، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل گفت: «به طور کلی، از بدرفتاری جدی طالبان، نه‌تنها جنسی که ضرب و شتم، تهدید و اخاذی از زنان زندانی مطلع هستیم». او همچنان اضافه کرد که گروهی از کارکنان سازمان ملل در حال بررسی تجاوز جنسی و بدرفتاری طالبان با زنان افغان است.

گزارشگر ویژه حقوق بشر همچنان گفت نگرانی دیگر این است که ممکن برخی از زندان‌ها خارج از اختیارات اداره زندان‌ها، توسط استخبارات طالبان و به گونه شخصی توسط فرماندهان آن‌ها اداره شود و دسترسی محققان به اطلاعات واقعی را محدود کند.

از سویی هم برخی از زنان که زندان طالبان را تجربه کرده‌اند، بارها از بدرفتاری، شکنجه و خشونت جنسی طالبان با زنان در زندان‌ها سخن گفته‌اند.

پیش از این، سازمان دبلیو بوش گزارشی را از وضعیت افغانستان زیر نام «دولت تسخیر شده» منتشر کرد که در آن مواردی چون ازدواج‌های اجباری میان مقام‌های طالبان و نکاح به زور زنان از سوی این گروه برای تقویت وفاداری پیروان شان یاد شده است.

این در حالی است که وزارت خارجه امریکا در اوایل ماه ثور با ارایه گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفت دست‌کم ۱۶ زن از ۹۰ زن زندانی در جوزجان، فاریاب و سمنگان پس از تجاوز اعضای طالبان باردار شده‌اند. این وزارت همچنان افزود که مقامات طالبان دستور داده‌اند که به باردادری زنان زندانی در ماه‌های سوم تا پنجم شان پایان داده شود.

وزارت خارجه امریکان همچنان اضافه کرد که طالبان هیچ گونه میکانیزمی را برای حمایت از زنان قربانی تجاوز جنسی در نظر نگرفته است.

تاکنون ارتش پاکستان درباره این درگیری ابراز نظر نکرده است.

روزنامه دان روز دوشنبه، چهارم سرطان، به نقل از مردم محل گزارش داد که در این روز هیچ‌ گونه تبادل آتش و تیراندازی در ولسوالی «دره پایین» صورت نگرفته است.

طبق این گزارش شبه‌نظامیان پس از درگیری دو روزه، «به پناهگاهای امن خود در افغانستان عقب نشینی کرده‌اند.»

دان نوشت که دو طرف در این درگیری‌ها تلفات دیده‌اند، اما جزئیات این تلفات معلوم نیست.

این رسانه پاکستانی همچنین گزارش داده است که بزرگان، سیاستمداران محلی و روشنفکران روز دوشنبه جرگه‌ای تشکیل داده‌اند تا درباره راه حل دایمی برای حفظ نظم و قانون در منطقه گفت‌وگو کنند.

طبق خبرنامه‌ای که وزارت صنعت و تجارت طالبان روز دوشنبه ۴ سرطان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده این نمایشگاه تا ۲۲ سرطان باز خواهد بود.

طالبان از میانه ماه اسد ۱۴۰۲ کار استخراج معدن زمرد در ولسوالی حصه اول ولایت پنجشیر را آغاز کرد. وزارت معادن و پترولیم طالبان در آن زمان اعلام کرده بود که به ۲۰۰ معدن‌کار زمرد جواز فعالیت داده است.

بر اساس آمار طالبان، ۷۵۰ معدن زمرد در پنجشیر به ثبت رسیده و از این میان «۵۰۰ معدن فعال است.»

با کاهش کمک‌های خارجی به افغانستان در پی تسلط طالبان، این گروه برای تامین نیازهای مالی خود بر سرمایه‌گذاری در استخراج معادن و سنگ‌های قیمتی به عنوان منبع درآمد پایدار تمرکز کرده است.

نشست دوحه حدود یک هفته دیگر با حضور نمایندگان ویژه چندین کشور و هیئتی از جانب طالبان و شماری از فعالان مدنی افغانستان در دوحه، پایتخت قطر، برگزار خواهد شد.

سازمان ملل در حالی خانم دی‌کارلو را به این نشست می‌فرستد که اخیراً این سازمان به گونه گسترده‌ای هدف انتقاد قرار گرفته که از حضور نمایندگان زن و طرح حقوق زنان در این نشست «چشم‌پوشی» کرده است.

منتقدان گفته‌اند که سازمان ملل به درخواست طالبان، که زنان را از همه زمینه‌های زندگی عمومی حذف و از جمله اشتغال و آموزش زنان را ممنوع کرده، زنان و حقوق زنان را از نشست دوحه کنار گذاشته است.

با این حال، روزا اتونبایوا، فرستاده ویژه سازمان ملل، در افغانستان گفته است که حقوق زنان در زمینه‌هایی مانند مبارزه با مواد مخدر در این نشست مطرح خواهد شد.

به گفته خانم اتونبایوا، زنان ۳۵ درصد از جمعیت سه‌میلیونی معتادان را در افغانستان تشکیل می‌دهند و طرح این موضوع در نشست دوحه اهمیت دارد.

پیش از این یک مقام وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که دستور کار نشست دوحه با این گروه در میان گذاشته شده و گفت‌وگوهای این نشست بر مسائل بخش خصوصی، مالی، بانکی و مبارزه با مواد مخدر متمرکز خواهد بود.

با این حال، شماری از معترضان به این نشست در تجمعی اعتراضی در پاریس از کشورهای اروپایی خواستند که این نشست را تحریم کنند.

رزماری دی‌کارلو معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و دیپلوماتیک است و به گزارش برخی رسانه‌های خبری، چند هفته پیش به کابل رفت و در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، از این گروه دعوت کرد که در نشست دوحه شرکت کند.

نشست قبلی سازمان ملل در دوحه درباره افغانستان با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، برگزار شد و در آن شماری از نمایندگان زن و فعالان مدنی افغانستان هم حضور داشتند.

دوجاریک افزود نشست‌های دوحه «بخشی از یک فرآیند هستند و نه یک اتفاق تک‌مرحله‌ای» و زنان و جامعه مدنی افغانستان همچنان بخشی از این روند خواهند بود.

طالبان اواخر هفته آینده نمایندگان خود را به قطر می‌فرستد تا در یک نشست دو روزه با حضور مقامات ارشد سازمان ملل و نمایندگان ویژه ۲۵ کشور برای افغانستان در شهر دوحه دیدار کنند.

این سومین نشست به رهبری سازمان ملل و نخستین نشستی است که با حضور مقامات طالبان برگزار خواهد شد، اما حذف نمایندگان زنان و جامعه مدنی از نشست اصلی، انتقادات گسترده‌ای را برانگیخته است.

تیرانا حسن، مدیر اجرایی دیدبان حقو‌ق‌بشر به رویترز گفت: «کنار گذاشتن زنان [از نشست دوحه] خطر مشروعیت بخشیدن به طالبان و آسیب جبران‌ناپذیر به اعتبار سازمان ملل به عنوان مدافع حقوق زنان و مشارکت معنادار آنان را به همراه دارد.»

اگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل درباره نشست سوم دوحه گفت که «به حاشیه بردن بحث‌های خیلی مهم درباره حقوق‌بشر غیرقابل قبول است و یک سابقه بسیار مخرب ایجاد می‌کند.»

رزماری دی‌کارلو، مسئول امور سیاسی سازمان ملل و رزا اوتونبایو، نماینده ویژه سازمان ملل در امور افغانستان قرار است پس از دیدار با طالبان به‌طور جداگانه با گروه‌های جامعه مدنی افغانستان دیدار کنند.

با این‌حال رزا اوتنوبایوا در یک نشست خبری در نیویارک، در‌ پاسخ به سوال مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال، درباره مخالفت طالبان با حضور زنان در نشست دوحه گفت:«[طالبان] مانند ما و شما نیستند. طالبان از کوه‌ها و از جنگ آمده‌اند و تبدیل کردن آنها به کسانی که دور میز گفت‌وگو بنشینند و اصول ما را بپذیرند آسان نیست.»

اوتونبایوا گفت که نشست دوحه بر بخش خصوصی و مبارزه با مواد مخدر تمرکز خواهد کرد. او همچنین گفت که نشست آتی «انتظارات قابل توجهی ایجاد کرده است که به طور واقع بینانه در یک جلسه نمی‌توان آنها را برآورده کرد.»