امریکا: انتخابات در ایران «آزاد و عادلانه» نیست

‏آقای ظریف روز یکشنبه، دهم سرطان، با نشر در توییتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «من به سهم خود از تمام مردم برای ناکامی‌ها پوزش می‌خواهم.»

این دیپلومات ایرانی از مردم ایران خواست برای نجات این کشور، در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کنند.

جواد ظریف خطاب به مردم ایران گفت: «اکنون زمان آن رسیده که بخاطر آینده خود، به تحریم، تنش و انزوا نه بگوییم و در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری اشتراک گسترده داشته باشیم.»

وزیر خارجه پیشن ایران این اظهارات را در حالی مطرح‌ می کند که در انتخابات ریاست جمهوری ایران‌ که روز شنبه نهم سرطان برگزار شد، حدود ۴۰ درصد از از مردم ایران به پای صندوق‌های رای رفتند؛ این آمار کاهش بی‌سابقه شرکت مردم ایران در انتخابات را نشان می‌دهد.

محمد جواد ظریف و حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران از مسعود پزشکیان، نامزد مورد نظر اصلاح‌طلبان حمایت می‌کنند. قرار است آقای پزشکیان روز جمعه آینده، ۱۵ سرطان با سعید جلیلی، نامزد مورد حمایت اصولگرایان، برای احراز کرسی ریاست‌جمهوری رقابت کند.

در مرحله دوم انتخابات، مسعود پزشکیان، نامزد اصلاح‌طلب، با سعید جلیلی، نامزد اصولگرا، رقابت می‌کنند.

اصلاح‌طلبان، سعید جلیلی را به رفتارهای تندروانه و ایدئولوژیک متهم کرده و او را «طالبِ ایران» می‌خوانند.

پیشتر، آذری جهرمی گفته بود که ایران متعلق به ۶۰ درصد افرادی است که در انتخابات شرکت نکردند. او افزود: «برنده انتخابات مهم است، اما مهم‌تر از آن، آن ۶۰ درصد نورچشمانی هستند که به دلایل مختلف تصمیم گرفتند در انتخابات حاضر نشوند، چون تاکنون صدایی برای همنوایی با آن نشنیدند.»

مرحله دوم انتخابات ریاست‌جمهوری ایران روز جمعه آینده برگزار می‌شود.

علی‌رضا زاکانی، شهردار تهران و از نامزدان انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در پی انصراف از نامزدی خود، تاکید کرد که جلیلی و قالیباف وحدت کنند و مانع تشکیل دولت سوم روحانی شوند.

زاکانی در حالی از نامزدی خود در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران کنار می‌رود که تنها یک روز به برگزاری انتخابات در این کشور باقی مانده است.

این نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری ایران هرچند تاکنون متن کامل بیانیه انصراف خود را صادر نکرده، اما او در صفحه اکس خود نوشت: «تا پایان زمان قانونی رقابت ماندم، اما ادامه راه رئیسی مهم‌تر است.»

پیش از این، قاضی‌زاده هاشمی از نامزدان اصول‌گرا دو روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری از نامزدی خود در انتخابات انصراف داد.

آقای هاشمی گفت که «به منظور حفظ انسجام نیروهای انقلاب و در پاسخ به درخواست شورای عالی اجماع نیرهای انقلاب و برخی از علما» از ادامه مسیر انصراف می‌دهد. او همچنان تاکید کرد که دیگر نامزدان طیف اصول‌گرا نیز، در فرصت باقی مانده با هم اجماع کرده و جبهه انقلاب را تقویت کنند.

این در حالی است که شورای نگهبان جمهوری اسلامی شمار زیادی از نامزدان ریاست‌جمهوری ایران را رد صلاحیت کرده و تنها شش نامزد را برای شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور تایید کرد.

با کناره‌گیری قاضی‌زاده هاشمی و علی‌زضا زاکانی از ادامه رقابت‌های انتخاباتی، تنها چهار نامزد در انتخابات هشتم سرطان برای احراز کرسی ریاست‌جمهوری این کشور با هم رقابت خواهند کرد.

حسن روحانی روز چهارشنبه، ۶ سرطان با نشر یک پیام ویدیویی گفت که مردم ایران به کسی رای دهند که مصمم است سایه تحریم را از سر ایران بردارد، شجاعانه برجام را احیا کند، به پیمان گروه ویژه اقدام مالی(FATF) ملحق شده تا مشکلات بانکی و روابط بانکی ایران را حل‌وفصل کند.

روحانی گفت که مسعود پزشکیان لیاقت انجام این کار را دارد و می‌تواند مسئولیت این کار را بدوش بگیرد.

اصلاح طلبان در حالی از نامزدی پزشکیان در برابر کاندیدان اصولگرای نزدیک به خامنه‌ای و سپاه پاسداران حمایت می‌کنند که کارزراری برای تحریم انتخابات ریاست جمهوری راه افتاده است. منتقدان شرکت در انتخابات را بی‌فایده دانسته و آن را «انتصابات» توصیف کرده‌اند.

سیاستمدارانی با محبوبیت عمومی نیز زمانی در انتخابات نامزد شده می‌توانند که شورای نگهبان «صلاحیت» آنان را تایید کنند. منتقدان می‌گویند که شورای غیرمنتخب نگهبان تنها کاندیدی را تایید می‌کند که رهبر ایران و نهادهای امنیتی و نظامی با او مشکلی نداشته باشند.

روحانی مانند اصلاح‌طلبان از مردم ایران خواسته است که به پای صندوق‌های رای بروند و به مسعود پزشکیان رای بدهند.

مقام های ارشد جمهوری اسلامی، از جمله علی خامنه‌ای شرکت رای دهندگان در انتخابات را مهم می‌دانند و در گذشته از آن به عنوان نشانه حمایت مردمی و مشروعیت نظام جمهوری اسلامی که آیت‌الله خمینی آن را در ۱۳۵۷ بنیان گذاشت، تعبیر و تبلیغ کرده‌اند.

در دو دهه گذشته، رای‌دهندگان مخالف و منتقد جمهوری اسلامی غالباً به نامزدان اصلاح‌طلب به امید اصلاحات در دولت ایران رای داده‌اند. اما، اکنون رای دهندگان ناراضی می‌گویند که رئیس‌جمهوران اصلاح طلب به دلیل صلاحیت‌های محدود و مداخله رهبر مذهبی و نهادهای نظامی در تصمیم‌گیری‌های دولت، در آوردن تغییر و بهبود وضعیت مردم ناکام مانده‌اند.

همچنین، شماری از رای دهندگان می‌گویند که به دنبال سرکوب خونین معترضان در چندین تظاهرات علیه وضعیت بد اقتصادی کشور و خشونت پولیس علیه زنان به علت نوع پوشش، شرکت در انتخابات را «خیانت به خون کشته‌های سرکوب جمهوری اسلامی» می‌دانند.

این سیاستمدار سرشناس اصلاح‌طلب روز سه‌شنبه گفت که در انتخابات گذشته ریاست جمهوری که منجر به پیروزی ابراهیم رئیسی شد، با اکثریت ناراض جامعه ایران همصدا شده و از رای دادن خودداری کرد.

او گفت که حضور پزشکیان «روزنه‌ای» برای شنیده شدن صدای اکثریت ایجاد کرده است.

خاتمی افزود در حال حاضر ایران نیاز به تغییر و تحول در عرصه حکمروایی دارد، اما «این تغییر و تحول با براندازی که نه ممکن است و نه مطلوب، حاصل نمی‌شود.»

خاتمی پزشکیان را «مردم‌خواه، عدالتخواه، فساد ستیز و شایسته‌سالار» توصیف کرده و گفت که حضور او در انتخابات امید ایجاد کند.

برخی از نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که شمار زیادی از رای دهندگان در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت نخواهند کرد. شماری از مردم انتخابات ایران را به دلیل دخالت شورای نگهبان در گزینش نامزدان و نفوذ گسترده نهادها و چهره‌های غیرمنتخب در دولت، آزاد نمی‌دانند.

آنها می‌گویند که صلاحیت‌های رئیس‌جمهور در نظام جمهوری اسلامی محدود است و او توان تصمیم‌گیری را در حوزه سیاست‌های کلان مانند سیاست خارجی ندارد.

اصلاح‌طلبان که در دهه هفتاد خورشیدی از نفوذ زیادی برخوردار بودند، از مسعود پزشکیان در برابر چهره‌های متعلق به جریان اصولگرا مانند قالیباف و جلیلی حمایت می‌کنند. اما، پزشکیان گفته‌ است که در صورت پیروزی، از سیاست‌های کلی نظام که توسط آیت‌الله خامنه‌ای تعیین شده، پیروی خواهد کرد.

منتقدان سیاست‌ها و دخالت‌های رهبر جمهوری اسلامی را باعث مشکلات بنیادین اقتصادی و اجتماعی مردم و همچنین تحریم‌های سنگین و کمرشکن بین‌المللی علیه ایران می‌دانند.

سید محمد خاتمی برای دو دور از سال ۱۳۷۶ خورشیدی تا ۱۳۸۴ خورشیدی رئیس جمهور ایران بود. او در نیمه دوم دهه هفتاد خورشیدی از چهره‌های محبوب و پرنفوذ اصلاح‌طلب به حساب می‌آمد.