محمد جوانبخت، معاون وزارت نیروی ایران، با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان درباره آب رودخانه هلمند گفتوگو کرد. احمد ضیا، معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان، روز سهشنبه (۲ اسد) در اعلامیهای نوشت که آقای جوانبخت در راس هیئتی به کابل سفر کرده است.
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود: «رئیس هیئت ایرانی تایید کرد که در سال جاری از رودخانه هلمند حقابه زیادی تامین شده است و ابراز امیدواری کرد که تا پایان سال جاری آب بیشتری دریافت کند.»
وزارت خارجه طالبان درباره هدف سفر این هیئت ایرانی چیزی نگفته است.
به گفته آقای ضیا، وزیر خارجه طالبان هم در این دیدار وعده داد که در صورت موجودیت آب، تلاش میکند آب به اندازه کافی به سوی ایران جاری کند. امیرخان متقی به هیئت ایرانی گفته که بند کجکی در هلمند ۴۵ درصد ظرفیت خود را به دلیل رسوبات از دست داده است.
پیشتر سیاوش اکبری، معاون توسعه آب در سیستانوبلوچستان ایران گفته بود که افغانستان با احداث بند کمالخان، دسترسی ایران به آب رود هلمند را دشوار و نامنظم کرده است. او افزود که وزارت نیروی ایران طرحهایی برای تامین و انتقال آب آشامیدنی و بهداشتی روی دست دارد.
یک شرکت حقوقی در امریکا با شکایت از افغانستان، خواستار پرداخت یک میلیون و ۲۰۰ هزار دالر و بهره آن شده است. شرکت هوگان لاولز در دادخواست خود مدعی شده که پیش از سقوط حکومت پیشین افغانستان در سال ۲۰۲۱، به این حکومت خدمات حقوقی ارائه کرده بوده است.
خبرگزاری بلومبرگ روز سهشنبه (۲ اسد) گزارش داد که این شرکت دادخواست خود را در دادگاهی در منهتن نیویارک مطرح کرده است.
به گزارش بلومبرگ، هوگان لاولز در این دادخواست نوشته است که در سال ۲۰۱۹ از افغانستان در برابر شکایت یکی از قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ دفاع کرده بود.
گزارش افزوده که این شرکت از سال ۲۰۱۵ برای افغانستان خدمات حقوقی رایگان موسوم به «پروبانو» ارائه میکرده است، ولی از سال ۲۰۱۸ در مورد مجموعهای از مسائل حقوقی از افغانستان در برابر پرداخت پول دفاع کرده بوده است.
هوگان لاولز در دادگاه گفته است که دفاع از افغانستان در مسائل حقوقی را در سال ۲۰۲۱، دو ماه پس از روی کار آمدن گروه طالبان در افغانستان، پایان داد.
در این دادگاه هیچ وکیل و نمایندهای از جانب افغانستان حضور نداشته است.
پرونده دعوای حقوقی شرکت هوگان لاولز علیه افغانستان تحت عنوان «هوگان لاولز یواس الالپی در برابر امارت اسلامی افغانستان» ثبت شده است.
شرکت هوگان لاولز حدود دو هزار و ۶۰۰ وکیل در حدود ۵۰ شهر جهان دارد و دفاتر مرکزی آن در لندن و واشنگتن است.
منابع میگویند که یک مرد که قبلا دو همسر خود را در ولسوالی قرهباغ غزنی کشته بود، اکنون بر صورت همسر سومش اسید پاشیده و او را نابینا کرده است. فرماندهی امنیه طالبان ضمن تایید این رویداد، از دستگیری متهم خبر داد.
ابوخالد سرحدی، سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در غزنی گفت که این فرد در قریه مانجو ولسوالی اندر غزنی حین فرار بازداشت شد.
طالبان میگوید که متهم مشکلات روانی دارد.
اسیدپاشی به زنان یکی از موارد خشونت علیه زنان است. برخی از زنان به علت نوع پوشش، اختلافات خانوادگی و خشونتهای ناموسی مورد حمله با اسید در کشورهایی چون ایران قرار گرفتهاند.
در هشتمین سالگرد انفجار مرگبار دوم اسد در کابل، کاربران شبکههای اجتماعی بار دیگر یاد و خاطرات قربانیان جنبش روشنایی را گرامی داشتند. طبق گزارش دفتر نمایندگی سازمان ملل در کابل، در این حمله انتحاری داعش، دستکم ۸۵ نفر کشته و ۴۱۳ نفر زخمی شدند.
کاربران شبکههای اجتماعی در هشتمین سالگرد دوم اسد با حسرت از «نخبگان» وجوانانی یاد کردهاند که در پی عدالت، زندگیشان را از دست دادند.
در میان رهبران و مقامهای دولت پیشین، محمد محقق، عضو شورای عالی مقاومت ملی، بهصورت مختصر دوم اسد را تسلیت گفته است.
آقای محقق در صفحه کاربری خود در فیسبوک نوشت: «دوم اسد سالروز شهادت و زخمی شدن صدها تن از نخبگان جامعه و مردم عزیز مادر میدان دهمزنگ کابل به دست دژخیمان طالبان و داعش و همدستان داخل حکومتی تسلیت باد.»
اسد بودا، نویسنده، هم در شبکه اکس نوشت که «جنبشِ روشنایی»، یکی از بلندترین صداهایی شهر کابل بود که نام و یادش تا همیشه در خاطرِ شهر کابل روشن است.
خادم حسین کریمی که کتابی درباره ماجرای جنبش روشنایی نوشته است، در صفحه کاربری خود در ایکس نوشته که «جنبش روشنایی» برای افغانستان یک «فرصت کمنظیر» بود که «این ظرفیت را داشت که به معنای واقعی کلمه برخی از الگوهای بحرانزای مدنی، سیاسی و حکومتداری را در کوتاهمدت و درازمدت دستخوش تحول کند.»
زهرا جویا، خبرنگار و بنیانگذار رخشانه مدیا هم در اکس نوشت که هشت سال قبل در یک وضعیت به مراتب بهتر از امروز ، ۸۵ نفر در راه مبارزه علیه تبعیض و نابرابریها جان شان را از دست دادند.
خانم جویا افزوده «امروز دقیقاً هشت سال بعد ما در بدترین شرایط قرار داریم. چرا چنین است؟»
او یکی از دلایل این وضعیت را ناشی از اختلافات و پراکندگی میان مردم، که به گفته او وضعیت را هر روز بدتر میکند، میداند.
بعد از چاشت ۲ اسد ۱۳۹۵ هنگامی که معترضان در میدان دهمزنگ گردهم آمده بودند سه مهاجم انتحاری دست به حمله زدند.
مسئولیت این حمله را شاخه خراسان داعش بر عهده گرفت.
معترضان خود را متعلق به «جنبش روشنایی» میدانستند که در اعتراض به تصمیم حکومت افغانستان برای تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق از بامیان به گذرگاه سالنگ شکل گرفت.
دهمزنگ، زخم ناسور هزارهها
با توجه به اینکه تعداد زیادی از کسانی که در راهپیمایی دهمزنگ جان شان را از دادند، دانشجویان و جوانان بودند، برخی این حادثه سالروز قتل نخبگان نامیدهاند.
محمد نسیم جعفری، از کاربران شبکههای اجتماعی در فیسبوک نوشت: «دوم اسد؛ سالروز قتلعام نخبگان و نسل روشنایی، تسلیت باد.»
برخی دیگر این رویداد را زخم ناسوری برای هزارهها خواندهاند. صابره اکبری، فعال حقوق زن با شریک کردن تصاویری از روز انفجار در اکس نوشت: «درد هزارهها تنها فاجعه دهمزنگ نیست. هزارهها سالهاست که نسل کشی میشوند.»
فهیم فطرت، فعال اجتماعی در شبکه اکس به اعتراضات دو جنبش مدنی رستاخیز تغییر و روشنایی اشاره کرده که به گفته او توسط حکومت سرکوب شدند.
مرتضی مظفری، کاربر دیگر شبکههای اجتماعی ضمن گرامیداشت قربانیان این حادثه در فیسبوک نوشت: «افراد نیکی که بهدنبال نور بودند و در این راه، جانهای شیرین شان را قربانی کردند.»
نجیبه امینی هم شعری از ابوطالب مظفری، شاعر شناخته شده افغان را به اشتراک گذاشته است:
خواهر بگو هوای کدام شما چُم است؟
از خانه کدام شما روشنی گُم است؟
بخت بدِ کدام شما سُرب و سنگ بود؟
نان آورِ کدام شما دهمزنگ بود؟
خاطرات از روز حادثه
شماری دیگر از کاربران شبکههای اجتماعی از جمله مهدی مدبر، رضا حسنی و سکینه سما با شریک سازی تصاویری از تظاهرات دوم اسد، خاطرات خود شان را از این روز به اشتراک گذاشتهاند.
برخی نوشتند که دور شدن نیروهای پولیس پیش از انفجار از محل اعتراضات سوال برانگیز است. برخی دیگر هم از عزم معترضان بهرغم کشتار وحشتناک دهمزنگ برای ادامه اعتراضات سخن گفتهاند.
مهدی مدبری نوشت که تا نزدیک شام در شفاخانه استقلال بوده و از طریق صفحه جمهوری سکوت یک پیام کوتاه با این عبارت نوشته است: «دوباره به میدان دهمزنگ برگردید، اعتراض نامحدود ادامه خواهد داشت».
او میگوید وقتی به دهمزنگ میگردد متوجه میشود که «در کمال ناباوری صدها نفر دوباره به میدان مرگ برگشته بودند.»
این جنبش برای اعتراض به یک تصمیم اقتصادی دولت وحدت ملی شکل گرفت. در پی تصمیم جلسه روز یازدهم ثور ۱۳۹۵ کابینه به ریاست محمداشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین، مبنی بر تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق وارداتی ترکمنستان از بامیان به سالنگ، سیاستمداران هزاره خشمگین شدند.
حرکت مدنی که بعدا به جنبش روشنایی موسوم شد، در اعتراض به یک تصمیم اقتصادی دولت وحدت ملی شکل گرفت.
در پی تصمیم جلسه روز یازدهم ثور ۱۳۹۵ کابینه به ریاست محمداشرف غنی، رئیس جمهوری پیشین، مبنی بر تغییر مسیر خط انتقال نیروی برق وارداتی ترکمنستان از بامیان به سالنگ، خشم هزارهها را برانگیخت.
استدلال معترضان این بود که در طرح اولیه کشیدن خط انتقال برق ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان به افغانستان موسوم به توتا براساس بررسی کارشناسانه شرکت آلمانی «فیشنر» از بامیان میگذشت و این ولایت و مناطق همجوارش از نیروی برق پرقدرتی برخوردار میشد که میتوانست چرخ کارخانههای صنعتی را به گردش درآورد.
یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان میگوید که مخالفان شان با استفاده از امکانات زیاد تلاش کرده تا بین این گروه بیاعتمادی ایجاد کند. او گفت که بیاعتمادی، بیاتفاقی و تخریب همدیگر از میان طالبان حذف شود.
وزیر دفاع طالبان روز سهشنبه در مراسم فراغت دانشجویان اداره تعلیمات تخنیکی و مسلکی در کابل صحبت کرده است.
او و سراج الدین حقانی جز چهرههای ارشد طالبان اند که گفته میشود در مورد سیاستهای این گروه دچار اختلافاند. آنها نیز به دنبال انتشار گزارشهایی درباره اختلافات شان، بر همبستگی و اطاعت از هبتالله، رهبر طالبان تاکید کردهاند.
وحدت و اطاعت طالبان یکی از موضوعات برجسته در سخنرانیهای رهبر این گروه است. در اواخر ماه جوزا، ملا هبتالله در یک پیام صوتی به مناسبت عید، از اختلافات میان طالبان ابراز نگرانی کرده بود.
رهبر طالبان گفته بود که حاضر است از رهبری کنار برود اما طالبان به اختلافات خود پایان دهند.
پیشتر موسسه تحقیقاتی بروکینگز در امریکا نیز در گزارشی گفته بود که در میان رهبران طالبان اختلافات جدی بر سر سیاستهای این گروه وجود دارد.
در آن گزارش از ملا هبتالله، رهبر طالبان، به عنوان شخصیتی آشتیناپذیر و جزمگرا و از ملا یعقوب به عنوان شخصیتی عملگرا یاد شده بود که کار با او برای غرب آسانتر است.
پیش از این، شورای تحقیقات بینالمللی امور مذهبی مستقر در پاکستان هم در ماه جوزای امسال در گزارشی گفته بود که طالبان در میان خود اختلافات ایدیولوژیکی، قبیلهای، منطقهای و سازمانی دارند و گروه یکپارچه نیستند.
محمود فضلی، از چهرههای ارشد حکومت اشرف غنی میگوید مواضع مردد و مبهم مخالفان در برابر استبداد طالبان، موجب تداوم فاجعه در کشور میشود. او گفت مواضع چندگانه مخالفان باعث شده تا «برخی بهطور همزمان امانالله خان و ملاهبتالله را قهرمان بدانند.»
او توضیحی بیشتر درباره این انتقاد خود نداده است.
رئیس اداره امور حکومت پیشین روز سهشنبه این اظهارات را به مناسبت در گذشت گیلهمن وزیر، عضو جنبش تحفظ پشتونها که به دست افراد ناشناس در پاکستان زخمی و کشته شد، ابراز کرد.
او در صفحه اکس خود جنبش تحفظ پشتونها را الهام بخش دانست.
فضلی گفت که «مرگ گیلهمن وزیر صدای این جنبش را آن قدر بلند کرد که به یک اتحاد بزرگ در برابر ظلم در سراسر کشور تبدیل شد.»
فضلی افزود که «در تاریخ معاصر افغانستان این یک رویداد بیسابقه برای انسجام اجتماعی بوده است.»
به دنبال مرگ گیلهمن، شاعر و فعال حقوق پشتونهای پاکستان، بر اثر جراحات وارده در ۲۱ سرطان، موجی از همبستگی و اعتراض به پاکستان در میان افغانها، به ویژه پشتونهای کشور ایجاد شد.
شماری از حامیان تحفظ پشتونها، در حالیکه پرچم افغانستان را به شانه داشتند، این هفته به قونسلگری پاکستان در شهر هامبورگ آلمان حمله کردند.
فضلی اتحاد فکری، عزم راسخ و سازماندهی جنبش تحفظ پشتونها را الهامبخش خواند و گفت «این الهامبخشی تنها عاطفی و احساساتی گذرا نیست بلکه آموزهها و دستورات روشنی برای ما دارد.»
این چهره نزدیک به اشرف غنی گفت که «ما نمیتوانستیم بدون الهامگرفتن و آشنایی با اصول جنبش تحفظ پشتونها، مبارزه ملی خود را در برابر افراطگرایی و استبداد جاری در افغانستان زنده نگه داریم.»
او مواضع مردد و مبهم مخالفان در برابر استبداد طالبان را نقد کرد و گفت این رویکرد مبهم و مردد، کمکی برای حل فاجعه نمیکند.
فضلی با اشاره به مواضع چندگانه مخالفان گفت: «میبینیم که چگونه عدهای بهطور همزمان امانالله خان و ملا هبت الله را قهرمان میخوانند.»
او ابراز امیدواری کرد که «جنبش تحفظ پشتونها بتواند ما را از این چندگانگی بیرون بیاورد.»