روزنامه ایرانی: دیپلومات‌های طالبان در زاهدان، امنیت ملی ایران را به خطر خواهند انداخت

رسول موسوی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که در بخشی از نشست وزارت خارجه طالبان صحبت کلی درباره حکومت فراگیر شده است. او گفت که «سخنران این نشست اطلاعات و تحلیل درستی از آن ندارد.»

آقای موسوی از سخنران نشست طالبان اسم نبرده است اما وزارت خارجه طالبان گفت که جعفر مهدوی، نماینده پارلمان پیشین افغانستان و یکی از چهره‌های نزدیک به این گروه در این نشست گفته است جمهوری اسلامی از مسئله ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان بگذرد.

براساس اطلاعات وزارت خارجه طالبان، آقای مهدوی گفته تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان «نه عملی است و نه قابل قبول.» او افزوده است نوعیت حکومت یک موضوع داخلی افغان‌ها است.

جعفر مهدوی اما در یادداشتی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که سخنان او توسط معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان به اختصار آمده و به طور كامل به نشر نرسيده است.

آقای مهدوی در این یادداشت گفته ایجاد حکومت اسلامی ملی متشکل از همه اقوام در افغانستان اجتناب‌ناپذیر است.

او افزود طرح حكومت همه‌شمول از سوی كشورها و ارایه فهرست از چهره‌های فاسد هم از جانب طالبان و هم مردم افغانستان مردود است.

با این حال، رسول موسوی گفته است که حکومت فراگیر یک حکومت ائتلافی، مشارکتی و یک حکومت جمع اضداد نیست.

این مقام ارشد وزارت خارجه ایران گفته حکومت در صورتی فراگیر است که به طور مؤثر همه اعضای جامعه را درگیر کند و در خدمت آن باشد.

او نوشت «اگر وضع و اجرای قوانین شفاف، بی‌طرفانه و پاسخگوی همه آحاد کشور باشد، آن حکومت فراگیر و پاسخگو است.»

دستیار وزیر خارجه ایران افزوده است که حکومت فراگیر مساله ملی و داخلی افغانستان است. او در ادامه گفته است ایران در جستجوی یک دولت با ثبات در همسایگی خود است.

آقای موسوی اخیرا پس از دیدار با عبدالکبیر، معاون اداره طالبان، مدیریت روابط با این گروه را«سخت‌ترین و پیچیده‌ترین نوع مدیریت سیاسی در روابط دیپلوماتیک» خواند. رسول موسوی گفت در ایران و افغانستان «عوامل چالش‌زای داخلی و خارجی» فراوان‌اند.

مشاور وزارت انرژی و آب طالبان روز شنبه (۱۳ اسد) در یک کنفرانس خبری در کابل گفت که جنگ در افغانستان پایان یافته و در طول ۴۰ سال ناامنی، آبی که به کشورهای همسایه می‌رفت، اکنون باید از طریق گفت‌وگوها این وضعیت تغییر کند.

به گفته او، کشورهای همسایه در مناطق خود تاسیساتی برای مهار آب ساخته‌اند، اما آب‌های افغانستان بدون بهره‌برداری هدر می‌روند.

او افزود: «افغانستان اکنون صاحب پیدا کرده و جنگ‌ها تمام شده، این وضعیت خراب که ۴۰ سال ادامه داشت و همسایگان از آب‌های ما استفاده می‌کردند، به سوی اصلاح پیش می‌رود و ما می‌توانیم به همسایگان اطمینان بدهیم که اکنون باید به حد معقول راضی باشند.»

فاروق اعظم می‌گوید که آب‌های افغانستان برای افغان‌ها و همسایگان منبعی برای حیات است.

به گفته او، برای بهره‌برداری از منابع طبیعی باید با همسایگان مذاکرات دوجانبه صورت گیرد.

او گفت: «نیاز است با همسایگان مذاکره کنیم تا از منابع طبیعی که خداوند به آن‌ها و به ما داده است، به نفع همه استفاده کنیم.»

فاروق اعظم در این کنفرانس خبری گفت که با ایران تنها درباره رودخانه هلمند توافقنامه دارند و «حدود ۴۰ درصد نیاز آبی بخش شرقی ایران را ما تأمین می‌کنیم.»

او می‌گوید که داشتن روابط دوستانه با ایران در این زمینه مهم است و باید راه‌هایی پیش گرفته شود که به نفع هر دو کشور باشد.

او همچنین گفت پاکستان از این احداث بندهای آب در افغانستان هیچ ضرری نمی‌بیند بلکه سود می‌برد.

فاروق اعظم گفت اگر در کنر یک سد آبی ساخته شود، به نفع پاکستان است و ممکن است از طریق یک تفاهم‌نامه، در فاصله کوتاهی برق هم به پاکستان برسد.

وزارت خارجه طالبان می‌گوید مرکز مطالعات استراتژیک این وزارت روز شنبه (۱۳ اسد) در نشستی زیر عنوان «حکومت جدید ایران و روابط کابل-تهران» مناسبات میان این گروه و جمهوری اسلامی ایران را با حضور برخی کارشناسان بررسی کرد.

طالبان گفته جعفر مهدوی سخنران اصلی این نشست بود.

«ایران از مسئله ایجاد حکومت همه‌شمول در افغانستان بگذرد»

براساس خبرنامه وزارت خارجه طالبان، آقای مهدوی در این نشست گفته که جمهوری اسلامی از مسئله ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان بگذرد. زیرا به گفته او این امر نه عملی است و نه قابل قبول. طبق خبرنامه طالبان، آقای مهدوی تاکید کرد نوعیت حکومت یک موضوع داخلی افغان‌ها است.

جعفر مهدوی اما در یادداشتی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که سخنان او توسط معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان به اختصار آمده و به طور كامل به نشر نرسيده است. او تاکید کرد که سخنانش «دستمايه تبليغات» شده است.

او در این یادداشت اصلاحی نوشت: در ارتباط با حکومت همه‌شمول هنوز تعریف و فهم مشترکی میان کشورهای مطرح‌کننده منطقه و یا غربی‌ها با طالبان وجود ندارد. در این یادداشت آمده است: «طرح حکومت همه‌شمول از سوی کشورها و سپس ارائه لیست افراد مشخص و معلوم‌الحال فاسد که بخشی از سیستم و نظام فاسد گذشته بودند و پرونده‌های فسادشان برای همگان معلوم و آشکار است؛ نه تنها از سوی طالبان بلکه از سوی مردم افغانستان نیز مردود است.»

این چهره سیاسی نزدیک به طالبان افزوده است که «به عنوان یک مسئله داخلی؛ ایجاد یک حکومت اسلامی ملی، کارآمد و مؤثر نیازمند استفاده از ظرفیت‌های انسانی افغان‌های مؤمن، فاقد سوءپیشینه، متخصص و متعهد به منافع ملی افغانستان از همه اقوام و اقشار در داخل و خارج از افغانستان در همه سطوح و لایه‌های حکومت اجتناب‌ناپذیر است.»

مقامات جمهوری اسلامی پیوسته از طالبان خواسته‌اند که برای ختم بحران در افغانستان حکومت همه‌شمول تشکیل دهد. طالبان چنین خواستی را بارها رد کرده و گفته که کشورها نباید در امور این گروه دخالت کنند.

احتمال کاهش روابط حکومت پزشکیان با طالبان

براساس خبرنامه طالبان، جعفر مهدوی در این نشست گفت که تغییر حکومت‌ها در ایران تفاوت چندانی ایجاد نمی‌کند. او تاکید کرد طالبان در زمینه حق‌آبه ایران از رودخانه هلمند نیت خوب دارد و انتظار می‌رود روابط ایران و طالبان نزدیک‌تر شود.

اما این عضو سابق مجلس گفت برداشت‌هایی نیز وجود دارد که با روی کار آمدن دولت جدید در ایران ممکن است پیشرفت روابط بین ایران و طالبان به سرعت سه سال گذشته نباشد. او تاکید کرد اگر طالبان در روابط خود تحرک و گام‌های سازنده بردارد، این پیشرفت‌ها از کندی نجات خواهد یافت.

اسرائیل عامل نزدیکی ایران و طالبان

آقای مهدوی در بخش دیگر از سخنانش گفت در سیاست خارجی ایران، رابطه با اسرائیل «خط قرمز» و رابطه با امریکا «خط نارنجی» است. به گفته او این که طالبان چه قبل و چه بعد از تسلط بر افغانستان، موضع قاطع و روشنی در قبال اسرائیل داشت، می‌تواند عاملی برای نزدیک شدن این گروه و جمهوری اسلامی باشد.

عبور از فاز امنیتی و ایدئولوژیک به فاز فرهنگی

جعفر مهدوی گفته است که تبدیل روابط ایران و افغانستان از «فاز کاملاً امنیتی و ایدئولوژیک به فاز اقتصادی و فرهنگی» به نفع دو کشور است. به گفته او، روابط حول مسائل اقتصادی و فرهنگی از مشکلات مرزی و تهدیدات کنونی جلوگیری می‌کند.

ایران به خاطر قدرت امنیتی طالبان تمایل به همکاری دارد

محمد حسین سعید، یک مقام وزارت خارجه طالبان در این نشست گفته قدرت امنیتی طالبان باعث شده که ایران با این گروه به عنوان یک «حکومت مقتدر» تعامل کند.

اخیرا دستیار وزیر خارجه ایران پس از دیدار با عبدالکبیر، معاون اداره طالبان، مدیریت روابط با این گروه را«سخت‌ترین و پیچیده‌ترین نوع مدیریت سیاسی در روابط دیپلوماتیک» خواند. رسول موسوی گفت در ایران و افغانستان «عوامل چالش‌زای داخلی و خارجی» فراوان‌اند.

مسئولان محلی طالبان علت این حادثه را بی‌احتیاطی راننده عنوان کرده‌اند.

رسانه‌های محلی از قول عبدالله مرادی، سخنگوی فرماندهی امنیه‌ طالبان در فاریاب گزارش دادند که این رویداد حوالی ساعت سه بعد از ظهر روز شنبه، ۱۳ اسد هنگامی رخ داد که یک موتر نوع سراچه از سمت جوزجان به سمت فاریاب در حرکت بود که با یک موتر دیگر در مربوطات ولسوالی اندخوی برخورد کرد.

زخمی‌های این حادثه به شفاخانه ولسوالی اندخوی منتقل شده‌اند.

وال‌استریت جورنال با اشاره به درگیری‌های سیاسی میان طالبان و اوضاع بد اقتصادی افغانستان نوشته، حتی جنگجویان سابق این گروه،‌ مثل عمری برای یافتن کار و تأمین مخارج خانواده‌شان مشکل دارند.

عمری که از ولایت میدان وردک در غرب کابل به طالبان پیوسته درباره رهبری طالبان گفت: «آنها از من برای جنگیدن در جنگ‌شان استفاده کردند. اما در پایان روز، من هیچی نیستم.»

سونه انگل راسموسن، نویسنده این گزارش گفته که در اوایل سال ۲۰۱۶ زمانی که عمری ۲۱ سال داشت و در کابل زندگی می‌کرد، با او آشنا شد.

عمری متولد سال ۱۹۹۵ است و پدرش در دهه ۱۹۸۰ میلادی در جنگ مجاهدین سابق با روس‌ها جنگیده است. عمری گفته حتا پیش از آن که توانایی بلند کردن اسلحه ماشین‌دار را از زمین داشته باشد، می‌توانست با آن شلیک کند.

او زمانی که ۹ سال داشت نیروهای امریکایی را در میدان وردک دید. در اوایل جنگ بسیاری از ساکنان ولسوالی سید‌آباد میدان وردک حضور نیروهای امریکایی را با خوش‌بینی می‌دیدند و امیدوار بودند که کاری پیدا کنند.

نیروهای امریکایی در کنار جنگ، اساس یک دولت مدرن را گذاشتند و میلیاردها دالر را در حوزه‌های آموزش، توسعه اقتصادی و نهادهای دموکراتیک مصرف کردند.

اما با ادامه جنگ وضعیت تغییر کرد و عمری در ۱۴ سالگی بدون اینکه به پدر و مادرش چیزی بگوید، زادگاهش را به مقصد میرانشاه، در مناطق قبایلی پاکستان،‌ جای که شبکه حقانی فعال بود، ترک کرد.

پدر عمری یک جنگجو در دوران روس‌ها بود و اکنون او فکر می‌کرد که نوبت‌اش شده است.

طبق این گزارش، مراکز آموزش بمب‌گذاران انتحاری مربوط به شبکه حقانی آماده پذیرش نیروهای تازه نفس بود. یک سخنگوی طالبان مهاجمان انتحاری را «موشک‌های ملا عمر» نامیده است.

اولین ماموریت عمری در سن ۱۶ سالگی انفجار یک پل در نزدیکی خانه اش در میدان وردک در مسیر کاروان نیروهای امریکایی بود.

در گزارش وال‌استریت جورنال آمده است که سطح تازه خشونت‌های طالبان عمری را ناراحت می‌کرد. در سال ۲۰۱۷ یک انفجار موتر بمب‌گذاری شده در یک منطقه دیپلوماتیک کابل بیش از ۱۵۰ غیرنظامی را کشت. این انفجار کار اعضای شبکه حقانی بود که از میدان وردک آمده بودند.

عمری گفت: «در آن جا هیچ سرباز خارجی نبود. آنها تنها مسلمانان را کشتند.»

در آگست ۲۰۲۱ زمانی که طالبان کابل را گرفتند، عمری با گروهی از نیروهای طالبان از شمال وارد پایتخت شدند.

با تسلط دوباره طالبان بر کابل، عمری بدون نیاز به مخفی شدن، آزادانه در پایتخت گشت و گذار می‌کند. او خانواده بزرگ ۱۶ نفری خود را به حومه غربی کابل منتقل کرده است.

اکنون با گذشت سه سال از تسلط طالبان، واقعیت‌های جدید خود را نشان داده‌اند. جامعه بین‌المللی تمام ۹ میلیارد ذخیره پولی افغانستان را مسدود کرده و اقتصاد این کشور فروپاشیده است.

طبق گزارش سازمان ملل، با گذشت تنها چند ماه پس از تسلط طالبان، نیمی از کل جمعیت افغانستان با گرسنگی شدید رو به‌رو شدند. عمری هم بیکار بود و با رسیدن زمستان، خانواده‌اش به سختی سوخت زمستانی خود را تهیه می‌کرد.

عمری سرانجام در وزارت دفاع طالبان کاری اداری برای خود پیدا کرد که از ساعت ۹ تا ۵ عصر کار می‌کند. جستجو در اینترنت کار جدید اما کاملا خسته‌کن برای عمری است. او می‌گوید جنگ وحشتناک اما در عین حال برای او خیلی سرگرم کننده بود.

اوایل امسال استخبارات طالبان او را برای ریشه‌کن کردن هواداران داعش در کابل استخدام کرد. عمری می‌گوید ترجیح می‌دهد با داعش در میدان جنگ بجنگد. او گفت: «زمانی که در جنگ بودیم، هیچ گزینه دیگری وجود نداشت. زندگی ساده‌ بود.»