سازمان ملل اعلام کرد که وضعیت بشری در افغانستان به دور از چشم رسانهها، همچنان وخیم است. این سازمان گفت محدودیتهای طالبان زنان و دختران افغان را آسیبپذیر و نیازمند کمک کرده و آنها به حمایت بیشتری نیاز دارند.
بخش آسیا-پاسفیک سازمان ملل روز پنجشنبه در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، خواستار توجه جهان به دختران افغان شد.
در مدت سه سال حکومت طالبان، این گروه دهها فرمان صادر کرده که زنان را هدف قرار میدهد.
طالبان دختران را از مکاتب بالاتر از صنف شش و دانشگاه محروم کرده است. همچنان زنان از حقوق اولیهای مثل ورزش، رفتن به پارکها و تفریحگاهها، پرداختن به کار اجتماعی و سیاسی و سفر محروم شدهاند.
منابع از تورخم به افغانستان اینترنشنال گفتند که گذرگاه مرزی میان افغانستان و پاکستان در تورخم صبح روز پنجشنبه باز شده است. این گذرگاه روز دوشنبه، ۲۲ اسد، پس از درگیری میان نیروهای مرزی طالبان و مرزبانان پاکستانی مسدود شده بود.
این گذرگاه یک روز پس از درگیری به روی مسافران و کالاهای تجاری باز شد، اما به دلیل عدم اشتراک طالبان در نشست میان دو کشور دوباره مسدود شد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که نشست مشترک میان طالبان و پاکستان شام روز چهارشنبه، ۲۴ اسد برگزار شد و در این نشست دو طرف تصمیم گرفتند که مرز را باز کنند.
تصاویر و ویدیوهایی که از تورخم به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهند که عبور و مرور مسافران و بررسی اسنادشان به صورت عادی جریان دارد.
نیروهای مرزی طالبان و مرزبانان پاکستان روز دوشنبه، ۲۲ اسد، باهم درگیر شدند.
خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان به نقل از مقامهای طالبان نوشت که نظامیان طالبان «در حال کار روی توسعه یک پاسگاه امنیتی در منطقه بوکلین پرمت نزدیک خط فرضی [سرحد] بودند که نیروهای پاکستانی، بر آنان تیراندازی کردند.»
وزارت داخله طالبان اعلام کرد که مرزبانان طالبان در این درگیری دو پاسگاه مرزی پاکستان را منهدم کردند.
در همین حال، منابع محلی روز دوشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که به دنبال درگیری نیروهای مرزی طالبان و پاکستان در ولسوالی مومنددره ننگرهار، «یک زن و سه پسرش کشته شدند.»
ظاهراً، آنها پس از اصابت هاوان به خانهشان در این ولسوالی جان باختند.
سازمان عفو بینالملل در سهسالگی حکومت طالبان، این گروه را به نقض گسترده حقوق بشر بهویژه حقوق زنان متهم کرد. این سازمان روز پنجشنبه در اعلامیه مفصلی نوشت که مقامهای طالبان با «معافیت مطلق» مرتکب «جنایت» علیه مردم افغانستان میشوند.
عفو بینالملل افزود در حالی که مردم افغانستان با ناامیدی دست و پنجه نرم میکنند، سه سال حاکمیت طالبان و انفعال جامعه بینالمللی امید چندانی برای آنها نگذاشته است.
این نهاد حقوق بشری گزارشی براساس گفتوگو با ۱۵۰ فرد افغان شامل مدافعان حقوق زنان، دانشگاهیان، زنان معترض و فعال، جوانان، جامعه مدنی، روزنامهنگاران تهیه کرده و نوشته که پاسخ و نگرانیهای جامعه بینالمللی را در مورد آینده افغانستان در آن آورده است.
سمیرا حمیدی، از مسئولان این سازمان در جنوب آسیا گفت: «ما با افرادی صحبت کردیم که از بخشهای گوناگون جامعه افغانستان در سراسر جهان نمایندگی میکنند. بیشتر آنها معتقدند که جامعه بینالمللی مردم افغانستان را ناامید کرده است. جامعه بینالمللی نه تنها نتوانست طالبان را در برابر ارتکاب جنایات و نقض حقوق بشر پاسخگو کند، بلکه راهبردی هم نتوانست تدوین کند که از رسیدن آسیب بیشتر جلوگیری کند.»
او افزود: «پس از سه سال فقدان هیچگونه اقدام مشخص برای رسیدگی به فاجعه حقوق بشری در افغانستان مایه شرمساری جهان است.»
اعلامیه عفو بینالملل افزوده که این گفتوگوها را در ۲۱ ولایت افغانستان و ۱۰ کشور جهان از جمله امریکا، بریتانیا، آلمان، فرانسه، بلجیم، اسپانیا، سوئیس، ایتالیا، کانادا و پاکستان انجام داده است.
طبق این گزارش، بیش از ۲۰ فعال حقوق زن در ۲۱ ولایت افغانستان گفتند که کار خود را در بخشهای گوناگون از دست دادهاند. در حالی که آنها در گذشته سیاستمدار، روزنامهنگار، آموزگار و حقوقدان بودهاند، حالا احساس میکنند که «کسی نیستند» و امیدی به اشتغال ندارند.
عفو بینالملل از قول زنی به نام راضیه نوشته است: «به زنانی که نمایندگی، شغل و موقعیت اقتصادی خود را از دست دادهاند، گفته میشود که این حق آنها است و بازگشت طالبان گامی مثبت برای ساکت کردن کسانی است که به نام حقوق بشر و حقوق زنان فحشا را ترویج میکردند.»
این سازمان افزوده که پس از دستیابی طالبان به قدرت، نظام قضایی افغانستان فروپاشیده است و رهبر این گروه در خزان ۱۴۰۱ دستور داد که شریعت به صورت کامل اجرا شود.
به گزارش عفو بینالملل، احمد احمدی، وکیل مدافع پیشین، گفت: «طالبان اعلام کردند که دیگر نیازی به حضور وکلا در جریان دادرسی نیست. آنها به نظام قضایی باور ندارند، به شریعت مطابق تفسیر خود عمیقا باور دارند.»
عفو بینالملل افزوده که طالبان چون فعالان حقوق بشر، زنان معترض، روزنامهنگاران و فعالان سیاسی را «دشمن» میدانستند، آنها به تدریج از صحنه کنار رفتند. به گزارش این سازمان، برخی از آنها به صورت اجباری ناپدید شدند، به صورت خودسرانه بازداشت و زندانی شدند، برخی دیگر شکنجه شدند و شمار بیشتری فرار کردند و گروه بزرگی از آنها در ایران، پاکستان و ترکیه گیر ماندند.
با این حال، به نوشته عفو بینالملل، فضای مدنی در افغانستان بسیار کوچک شده است.
به باور عفو بینالملل، طالبان «فضای ترس و کنترول مطلق» را فراهم کرده است. این سازمان از قول یک فعال حقوق زنان نوشت کسانی که بمبگذاری انتحاری میکردند و غیرنظامیان را میکشتند، حالا بر سرقدرت هستند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، به یک رسانه ایرانی گفته که ممکن است شمار جنگجویان داعش در افغانستان به ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر برسد. آقای مجاهد افزود که این جنگجویان در کوهها و مناطق صعبالعبور متواری هستند. با این حال، او درباره حملات داعش توضیحی نداد.
ذبیحالله مجاهد در مصاحبه با رسانه ایرانی «ایراف» که روز سهشنبه، ۲۳ اسد منتشر شد، گفت: «شاید ۱۰۰ الی ۲۰۰ نفر در کوهها یا مکانهای صعبالعبور متواری باشند؛ ولی تحت تعقیب نیروهای ما قرار دارند و تهدیدی وجود ندارد و نمیتوانند فعالیتی بکنند.»
سخنگوی طالبان در حالی از جلوگیری کامل فعالیت داعش در افغانستان سخن گفته است که شاخه خراسان گروه داعش مسئولیت انفجار یکشنبه، ۲۱ اسد، در دشت برچی در غرب کابل را به عهده گرفت.
در خبرنامهای که داعش در کانال تلگرامی اعماق پخش کرد، آمده که در این حمله «شیعیان» را هدف قرار داده است که در نتیجه آن «حدود ۱۳ نفر کشته و زخمی شدند.»
پیش از هم داعش مسئولیت چندین حمله در کابل و ولایات را به عهده گرفته است.
هفته گذشته، ولادیمیر ورونکوف، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور ضدتروریسم هم به شورای امنیت گزارش داد که در شش ماه گذشته «توانایی مالی و لجستیکی داعش خراسان» بهبود یافته و این گروه تلاشهای خود را برای جذب نیرو افزایش داده است.
در واکنش مجاهد آن را «تبلیغات» خواند.
یک نهاد وابسته به دانشگاه براون گزارش داد که یکچهارم سربازان زن و ۱.۹ درصد سربازان مرد امریکایی در افغانستان تعرض جنسی را تجربه کردهاند. برپایه این گزارش، شمار کل موارد تعرض جنسی در ارتش امریکا در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳ به حدود ۱۵۰ هزار میرسد.
این گزارش را «پروژه هزینه جنگ» در روز چهارشنبه (۲۴ اسد) در نشریه «هزینه جنگ» پخش کرد که وابسته به موسسه امور بینالمللی و عمومی در دانشگاه براون است.
آماری که در این گزارش آمده، حدود دو برابر بیشتر از آماری است که مقامهای وزارت دفاع امریکا درباره موارد تعرض جنسی در میان نیروهای ارتش این کشور برآورد کرده بودند.
پنتاگون برآورد کرده بود که شمار موارد تعرض جنسی ممکن است در سال ۲۰۲۱ به ۳۵ هزار و ۹۰۰ مورد و در سال ۲۰۲۳ به ۲۹ هزار مورد برسد؛ ولی برپایه گزارش تازه، این آمار در سال ۲۰۲۱ به ۷۵ هزار و ۵۶۹ و در سال ۲۰۲۳ به ۷۳ هزار و ۶۹۵ مورد رسیده بوده است.
در این گزارش همچنین به آمار تعرض جنسی در میان نیروهای اعزامی امریکا به افغانستان در سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ هم اشاره شده است.
طبق این گزارش، در این سالها یکچهارم سربازان زن و حدود ۱.۹ درصد سربازان مرد این نیروها تعرض جنسی را تجربه کرده بودند.
این نهاد وابسته به دانشگاه براون همچنین دریافته است که زنان سیاهپوست و دگرباشان جنسی در میان نیروهای ارتش امریکا بیشتر از دیگران در معرض آزار جنسی بودهاند.
تعرض جنسی در ارتش امریکا به یک معضل جدی تبدیل شده است. مقامهای این کشور سالها است که تلاش میکنند این واقعیت را از میان بردارند. با وجود این، آمار تعرض جنسی همچنان بالا است.
جنیفر گرینبرگ، نویسنده این گزارش، درباره دلیل ناکامی حکومت امریکا گفته است: «در جنگهای پس از یازدهم سپتامبر اولویت دادن به آمادگی نیروها بیش از هرچیزی دیگر باعث شد که مشکل تعرض جنسی، خشونتهای داخلی و نابرابریهای جنسیتی در نهادهای نظامی شدت یابد.»
با این حال، وزارت دفاع امریکا در بیانیهای نوشت: «خشونت جنسی در میان نیروها قابل تحمل نیست و چشمپوشی یا نادیده گرفته نخواهد شد.»
پنتاگون تاکید کرد که به تلاشهای خود برای فراهم کردن زمینه مناسب و جلوگیری از تعرض جنسی و پاسخگویی مجرمان ادعایی ادامه میدهد.
طبق تعریفهای حقوقی، تعرض جنسی با تجاوز جنسی متفاوت است. در قوانین امریکا، از جمله قانون جزای ایالت نیویارک، تعرض جنسی تابع «تماس جنسی بدون رضایت» است. تماس جنسی شامل هرگونه تماس به اندامهای جنسی یا دیگر بخشهای بدن افراد برای ارضای جنسی میشود.
سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی سازمان ملل، یونسکو حضور معصومه علیزاده را در بازیهای المپیک «گواهی نیرومند بر مقاومت و قدرت ورزش در شکستن موانع» دانست. اشاره یونسکو به محدودیتهایی است که طالبان بر زندگی اجتماعی و فعالیتهای زنان وضع کرده است.
طالبان پس از به قدرت رسیدن در ۲۴ اسد ۱۴۰۰، با ممنوعت زنان از ورزش، حضور در ورزشگاهها، باشگاهها، مراکز آموزشی و اشتغال، آنها را از زندگی عمومی تقریبا به گونه کامل حذف کرده است.
معصومه علیزاده دوچرخهسواری است که به دلیل سیاستهای سختگیرانه طالبان علیه زنان، وادار به ترک افغانستان شد و در بازیهای المپیک پاریس، مسئولیت تیم ورزشکاران پناهنده را برعهده گرفت.
در حالی که مقامهای طالبان با حضور ورزشکاران زن افغان در المپیک پاریس مخالفت کردند، حضور خانم علیزاده در این بازیها توجه بسیاری را جلب کرد.
یونسکو در یادداشتی در صفحه کاربری خود این ورزشکار پناهنده را الهامبخش «تغییر بازی» دانست و افزود که او از کسانی که به سوی رویاهای خود رکاب میزنند، حمایت میکند.
خانم علیزاده پیشتر به روزنامه فرانسوی لوموند گفته بود که تیم ۳۷ نفره پناهندگان المپیک «الگوی امید» برای صد میلیون پناهنده در سراسر جهان است.
او همچنین به وبسایت خبری تایمز لایو افریقای جنوبی گفته بود که تابوها را در ورزش افغانستان شکسته و نشان داده است که زنان حق ورزش دارند.
