جبهه آزادی افغانستان مسئولیت انفجار در حوزه چهارم امنیتی کابل را بر عهده گرفت. این جبهه با نشر ویدیوی حمله گفت که شام روز شنبه در ساحه پروان سه، کاروان وزارت داخله طالبان را هدف قرار داده است. این جبهه مدعی شد که در این حمله چهار عضو طالبان کشته و یک تن دیگر زخمی شده است.
پیشتر، شماری از باشندگان کابل در تماس با افغانستان اینترنشنال از وقوع انفجار و تیراندازی در مربوطات حوزه چهارم امنیتی شهر کابل خبر داده بودند.
باشندگان محل گفتند این انفجار حوالی ساعت هفت شام روز شنبه رخ داده است.
مقامهای طالبان تاکنون در این مورد چیزی نگفتهاند.
وزارت خارجه طالبان به نقل از نخستوزیر اوزبیکستان میگوید که این کشور به زودی سفیر طالبان در تاشکند را میپذیرد. عبدالله عارفاوف، نخستوزیر اوزبیکستان در سفر به کابل، روز شنبه با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار کرد.
وزارت خارجه طالبان در خبرنامهای به نقل از نخستوزیر اوزبیکستان نوشت که تاشکند همچنین بهزودی روند صدور ویزا به بازرگانان، بیماران و دانشجویان افغان را آغاز میکند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، اوزبیکستان صدور ویزا به شهروندان افغانستان را متوقف کرد.
وزیر خارجه طالبان، از موضع اوزبیکستان در سازمانهای بینالمللی قدردانی کرده و خواستار احیای جایگاه این گروه در سازمانهای منطقهای شده است.
بربنیاد اعلامیه طالبان، دو طرف بر گسترش روابط بازرگانانی تاکید کرده و روی نقش ترانزیتی افغانستان در اتصال آسیای مرکزی و جنوبی بحث کردهاند.
اوزبیکستان سفارت افغانستان در تاشکند را به طالبان تحویل داده است. پارسال وزارت خارجه طالبان مغفورالله شهاب، فرزند شهابالدین دلار، رئیس جمعیت هلال احمر طالبان را به عنوان کاردار و سرپرست این سفارت معرفی کرد.
تاکنون هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناخته اما برخی کشورهای منقطه به صورت غیررسمی با این گروه روابط دیپلوماتیک دارد.
طالبان میگوید با حضور نخستوزیر اوزبیکستان در کابل ۳۵ تفاهمنامه به ارزش ۲.۵ میلیارد دالر امضا شد.
دفتر مطبوعاتی معاون اقتصادی طالبان اعلام کرد که با حضور نخستوزیر اوزبیکستان در کابل ۳۵ تفاهمنامه به ارزش ۲.۵ میلیارد دالر امضا شد. این دفتر گفت که ۱۲ تفاهمنامه به ارزش ۱.۴ میلیارد دالر در زمینه سرمایهگذاری و ۲۳ تفاهمنامه به ارزش ۱.۱ میلیارد دالر در بخش تجارتی امضا شده است.
طالبان گفته با عملی شدن این توافقنامهها روابط اقتصادی افغانستان و اوزبیکستان تقویت و سطح تجارت به صورت چشمگیری افزایش خواهد یافت.
پیشتر وزارت صنعت و تجارت طالبان گفته بود که پنج توافقنامه در زمینه تجارت و سرمایهگذاری با اوزبیکستان امضا شده است.
این تفاهمنامهها میان وزارتهای مالیه، زراعت، و معادن و پترولیم با اوزبیکستان امضا شده است.
عبدالله عارفاوف، نخستوزیر اوزبیکستان، روز شنبه ۲۷ اسد با همراهی یک هیئت دولتی وارد کابل شد و در میدان هوایی کابل از سوی مقامات طالبان مورد استقبال قرار گرفت.
دفتر معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان گفته این تفاهمنامهها با حضور عبدالغنی برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان، و عبدالله عارفاوف، نخستوزیر اوزبیکستان در ارگ امضا شده است.
وزارت صنعت و تجارت طالبان در شبکه اجتماعی اکس خود نوشت که عبدالله عارفاوف میگوید اوزبیکستان در مجامع بینالمللی از طالبان حمایت میکند. این وزارتخانه همچنین اضافه کرده است که عارفاوف تعامل کشورهای منطقه با طالبان را در پیشرفت افغانستان مؤثر دانسته است.
روز پنجشنبه ۲۵ اسد، طالبان اعلام کرد که نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت این گروه، برای افزایش روابط تجاری، با نمایندگان اوزبیکستان و آذربایجان در کابل دیدار کرده است.
این در حالی است که طالبان در تلاش برای افزایش روابط خود با کشورهای آسیای میانه است و اوزبیکستان در هفتههای گذشته دیپلومات معرفیشده از سوی این گروه را به عنوان کاردار در سفارت افغانستان در این کشور پذیرفته است.
رادیو تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان گزارش داد که محمد حسن آخوند، رئيسالوزرای این گروه به امارات متحده عربی سفر کرده است. براساس این گزارش محمد حسن آخوند در این سفر با محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی دیدار کرده است.
رئیسالوزرای طالبان در حالی به امارات متحده عربی سفر کرده است که نام او در فهرست سیاه سازمان ملل متحد و تحریمهای ایالات متحده امریکا قرار دارد.
در گزارش تلویزیون دولتی توضیح داده نشده که هدف از سفر ملا محمد حسن آخوند به امارات متحده عربی چیست.
از زمان تسلط طالبان بر کابل در اسد ۱۴۰۰ تاکنون این نخستین باری است که سفر رئیسالوزرای این گروه به خارج از کشور خبرساز میشود.
پیش از این برخی از مقامات طالبان به شمول سراجالدین حقانی، وزیر امور داخله این گروه نیز به امارات متحده عربی سفر کرده بودند.
وزیر خارجه طالبان در سومین سال به قدرت رسیدن این گروه اعتراف کرد که سیاستهایشان در مورد زنان یکی از موانع عمده به رسمیت شناختن حکومت طالبان است. در سه سال گذشته، حقوق زنان و دختران در صدر خواستهای کشورهای عمده به ویژه غربی از این گروه بوده است.
تأثیر منفی سیاستهای طالبان بر زنان و افغانستان برجسته است. فعالان حقوق بشر آن را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کردهاند. بنا به آمار سازمان ملل، امسال ۱.۴ میلیون دختر بالاتر از صنف شش از آموزش محروم شدهاند. این سازمان تخمین میزند که ممنوعیت کار زنان سالانه یک میلیارد دالر به اقتصاد افغانستان آسیب میزند.
با نرفتن دختران به مکتب، میزان ازدواجهای زیرسن و اجباری افزایش یافته است. هدیه (نام مستعار) دانشآموز صنف هفتم، از همصنفی ۱۳ سالهاش یاد میکند که پس از پایان صنف ششم، خانوادهاش او را به عقد اجباری درآورده است.
هدیه به افغانستان اینترنشنال گفت: «هم صنفیام هم از مکتب ماند و هم در ۱۳ سالگی ازدواج کرد. مثل او دختران زیادیاند که پس از بسته شدن مکتبها به روی آنها ازدواج کردهاند.»
ترس هدیه بیجا نیست. یونیسف گزارش داد که ازدواج دختران زیر سن افزایش یافته است. علاوه بر بسته ماندن مکاتب، فقر گسترده خانوادهها را به ازدواج زیر سن و حتا فروش کودکان دختر وادار کرده است.
هدیه گفت: «تنها راه پیشرفت من و هزاران دختر دیگر همین درس و مکتب بود که از دست دادنش سختترین حس دنیا بود. از دست دادن [حق] تعلیم مانند از دست دادن عضوی از بدنم بود.»
محرومیت از آموزش به سلامت روحی دختران آسیب زده و حس ناامیدی، ناکامی، سرخوردگی و ترس از آینده مبهم را در آنان تقویت کرده است.
ثریا (نام مستعار)، دانشجوی رشته حقوق و علوم سیاسی در دانشگاه هرات گفت: «پس از تسلط طالبان حق طبیعی من برای آموزش و توسعه فردی به طور کامل محدود شده است. حس عمیقی از بیعدالتی و سرخوردگی دارم.»
او گفت که نگرانی و اضطراب شدیدی احساس میکند. زیرا «آیندهای که برای خود تصور کرده بودم، اکنون بسیار مبهم و نامطمئن به نظر میرسد.»
در زندان خانگی
وزیر خارجه آلمان روز پنجشنبه ۲۴ اسد گفت که زنان و دختران افغان در حاکمیت طالبان، عملاً «در بازداشت خانگی» اند. این حسی است که فروتن (نام مستعار) نیز دارد. با سقوط دولت پیشین فضا و نهادهایی که برای آنان اندکی فرصت نفس کشیدن را داده بود، فروپاشید.
فروتن در دانشگاه هرات تدریس میکرد و حامی حقوق زنان بود. او گفت: «روی کار آمدن دوباره طالبان زنان به پستوی خانهها رانده شدند... تبعید در خانه برایم با زندان فرق چندانی نداشت.»
او گفت تا زمانی که طالبان در قدرت هستند، دردها و آسیبهای روحی ناشی از این وضعیت در زنان باقی خواهد ماند.
طالبان میگویند محروم کردن زنان و دختران از کار و آموزش مطابق شریعت و سنتهای مردم افغانستان است. با این حال، در هرات جایی که فروتن درس میداد، بنا به آمار مسئولان ریاست معارف، هر سال ۱۳ تا ۱۴ هزار نفر از مکاتب فارغالتحصیل میشدند که بیش از ۶۰ درصد آنها دختر بودند.
در میان کشورهای مسلمان، افغانستان تنها کشوری است که دختران بالاتر از صنف ششم در آنجا اجازه رفتن به مکتب را ندارند. برداشتهای دینی طالبان باعث تبعیض همهجانبه و سیستماتیک در برابر زنان در حوزه کار، آموزش و آزادهای عمومی و فردی شده است.
ثریا، کارمند سابق دیوان رسیدگی به جرایم خشونت علیه زن، هم وظیفهاش را از دست داده و هم امیدش را.
او گفت: «با به قدرت رسیدن طالبان یاس و ناامیدی تمام زندگی من را فرا گرفت، وضعیت روانیام در حدی خراب بود که حتی از دین نفرت پیدا کرده بودم.»
ثریا خود را منزوی احساس میکند و از حوزه عمومی رانده شده است: «اشتراکش در رویدادهای اجتماعی و تعامل با دیگران بهطور چشمگیری کاهش یافته که این موجب احساس انزوا و دوری از جامعه در من شده است. این وضعیت باعث تضعیف جایگاه زنان در جامعه میشود.»
ناامنی جانی و روانی زنان نظامی
بهرغم اعلام عفو عمومی از سوی رهبر مخفی طالبان، نظامیان پیشین بازداشت، شکنجه و به قتل رسیدهاند. بهگزارش یوناما، طالبان حذف کارمندان و نظامیان حکومت پیشین را ادامه داده است.
زهرا (نام مستعار)، افسر پیشین وزارت داخله افغانستان بود. او پنج سال در این وزارت کار کرد، اما پس از بازگشت طالبان، دستاوردهایش بیهوده شده است.
زهرا میگوید: «ترس از دست دادن جان و این که به شیوههای مختلف مورد بازخواست قرار بگیرم و طوری که در جریان بودم افسران سابق را که به پای میز محاکمه و در نظارت خانهها مینشاندند، برایم غیر قابل هضم بود.»
نظامیان و کارمندان دولت پیشین برای حفاظت از جان سراغ مهاجرت اجباری رفتهاند یا مجبور به زندگی در خفا شدهاند.
زهرا میگوید: «در ماههای اول روی کار آمدن حکومت جدید مجبور شدم برای مدتی خانه و ولایت زندگی خود را تغییر بدهم. خبرهای زیادی در مورد خشونت علیه پولیس اناثیه به گوشم میرسید که باعث ایجاد وحشت در من میشد و همین باعث شد مدتی دور از انظار عمومی زندگی کنم.»
سازمان ملل افغانستان را «گورستان امیدهای دختران» توصیف کرده است. در داخل مردم در برابر حذف زنان از جامعه و بیسواد کردن یک نسل از آنان انفعال و سکوت را در پیش گرفتهاند. فشارهای جهانی هم تا هنوز تاثیری بر سیاستهای طالبان نداشته است.
تنها صدای اعتراض از دختران جوان بلند شد که طالبان با خشونت تمام آن را سرکوب کرد.
سخنگوی طالبان اعلام کرد که ملا حمدالله زاهد براساس فرمان هبتالله آخندزاده بهعنوان معین دوا و غذای وزارت صحت این گروه گماشته شده است. عبدالباری عمر که پیش از این بهعنوان معین دوا و غذا کار میکرد بهعنوان رئيس شرکت دولتی برشنا تعیین شده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان روز شنبه، ۲۷ اسد، از تعیینات جدید در سطح معاونان وزارتخانهها و رئیس شرکت برقرسانی برشنا و شرکت هوایی آریانا خبر داد. به گفته آقای مجاهد، در این سلسله تعیینات، در ۹ پست عالیرتبه ملکی و نظامی جابهجایی صورت گرفته است.
هبتالله آخندزاده، رهبر گروه طالبان، در تعیینات و جابهجاییهای جدید، یک ملا را بهعنوان معاون دوا و غذای وزارت صحت عامه تعیین کرده و یک پزشک را از این سمت برکنار و بهعنوان رئیس برشنا معرفی کرده است.
رهبر طالبان پیش از این، در ۱۲ جوزا، یک عضو دیگر این گروه به نام نور جلال جلالی را بهجای قلندر عباد، که گفته میشود پزشک است، بهعنوان وزیر صحت عامه تعیین کرد. جلالی پیش از آن بهعنوان معاون وزارت داخله طالبان کار میکرد.
این در حالی است که طالبان در سه سال تسلط خود بر افغانستان، بسیاری از پستهای فنی و مسلکی را به ملاها واگذار کردهاند. هبتالله آخندزاده در هفتههای گذشته، در نشست اصلاحی که با حضور ۶۰۰ نفر از مسئولان ملکی و نظامی، از جمله بخشی از کابینه این گروه در قندهار برگزار شده بود، به مقامات این گروه توصیه کرد که در هر موقعیت شغلی که قرار گرفتند، دانش مربوط به آن بخش را کسب کنند.
منتقدان طالبان میگویند که رهبر این گروه ابتدا ملاها را به پستهای مسلکی و فنی منصوب میکند و سپس از آنها میخواهد که دانش مرتبط با شغل خود را یاد بگیرند. به گفته منتقدان، این در حالی است که در حال حاضر بسیاری از متخصصان افغانستان در سه سال گذشته بیکار شدهاند.
