دیدار وزیر دفاع طالبان و کاردار سفارت پاکستان پس از تنش‌های مرزی

مقام‌های طالبان ماه سنبله امسال اعلام کردند که ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه به ولایت‌های شمالی افغانستان سفر کرده است. این نخستین بار بود که رهبر طالبان به شمال افغانستان رفت. در همان زمان تصاویری از کاروان نیروهای ویژه رهبر طالبان در سفر به شمال منتشر شد.

داوود ناجی می‌گوید «کاروان عظیم و بی‌وسرپای رهبر طالبان در سفر به شمال که در نوع خودش بزرگ‌ترین کاروان امنیتی در تاریخ افغانستان بود، خود نشان از ترس طالبان و وجود چالش‌های امنیتی دارد.»

او روز چهارشنبه ۷ قوس در یادداشتی در حساب کاربری خود در اکس، نوشت تامین امنیت سراسری، روایت اصلی طالبان است، اما گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل از میزان حملات جبهات ضد طالبان، گزارش روزانه رسانه‌ها و چشم‌دید مردم از حملات مکرر و دقیق این جبهات، روایت طالبان از تامین امنیت سراسری را به چالش کشیده است.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل ۲۷ سنبله گزارش داد که جبهات ضد طالبان از جمله جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی، در سه ماه، ۷۳ حمله علیه طالبان انجام داده‌اند. در این گزارش آمده است که از ۱۴ می تا ۳۱ جولای دو هزار و ۱۲۷ حادثه امنیتی در افغانستان ثبت شده که نسبت به زمان مشابه در سال گذشته ۵۳ درصد افزایش یافته است.

رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی می‌گوید افزایش واحدهای گشت‌زنی طالبان، افزایش تمهیدات امنیتی در کلان‌شهرها از جمله در کابل و قندهار و بازداشت هزاران جوان به اتهام رابطه با جبهات ضد طالبان، نشانه خلق چالش از طرف جبهات ضدطالبان و ترس این گروه است.

داوود ناجی ایجاد ترس در طالبان را «غیرقابل انکار» خوانده است.

او در عین حال تاکید کرده که جبهات ضدطالبان به ویژه جبهه آزادی، حفظ جان غیرنظامیان را در هرشرایطی وظیفه خود می‌داند و «تحت هیچ شرایطی به روش وحشیانه طالبان روی نخواهد آورد.»

داوود ناجی در عین حال گفته نهادهای غربی که از چالش‌های امنیتی چشم‌پوشی می‌کنند، «در راستای عادی‌سازی فاجعه خروج از افغانستان و توجیه کمک‌های آشکار و پنهان‌شان به گروه تروریستی طالبان است.»

مقام‌های طالبان می‌گویند این گروه امنیت را در سراسر افغانستان برقرار کرده و این گروه با هیچ چالش عمده امنیتی رو به رو نیست.

اخیرا مجله لانگ‌وار ژورنال گزارش داد که جبهه آزادی افغانستان دامنه عملیات خود را در ۱۰ ولایت گسترش داده و در حال انجام حملات مرگبارتر علیه طالبان است. طبق این گزارش، جبهه آزادی در سال جاری میلادی، در ۷۸ عملیات، ۲۳۹ عضو طالبان از جمله چهار فرمانده این گروه را کشته است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو روز چهارشنبه، هفتم قوس، گزارش داد که حکم اعدام نظام‌الدین، جوان ۲۷ ساله اهل مزارشریف و ساکن شیراز، در زندان عادل‌آباد این استان اجرا شده است.

به گفته این سازمان، نظام‌الدین یک سال پیش به اتهام «قتل عمد» بازداشت و به اعدام محکوم شده بود. بر اساس گزارش هه‌نگاو، حکم اعدام او روز شنبه، سوم قوس، به اجرا درآمده است.

تا کنون، مقام‌های جمهوری اسلامی به‌طور رسمی درباره اجرای این حکم چیزی نگفته‌اند.

ایران علی‌رغم مخالفت‌های گسترده سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشری، همچنان به اجرای احکام اعدام ادامه می‌دهد.

دیدبان حقوق بشر با طرح سوالاتی پیرامون ضرورت ایجاد یک مکانیزم مستقل پاسخگویی برای افغانستان، تاکید می‌کند که این مکانیزم باید به بررسی موارد نقض حقوق بشری گذشته و جاری پرداخته و عدالت و جبران خسارت برای قربانیان را تضمین کند.

این سازمان به نقض حقوق بشر از سوی طالبان علیه زنان و دختران، افراد ال‌جی‌بی‌تی‌کیو، کارمندان سابق حکومتی، اقلیت‌های مذهبی و قومی، خبرنگاران و زنان معترض در سه سال گذشته در افغانستان اشاره کرده است.

در مطلب این سازمان آمده است: «پرداختن به معافیت‌های طولانی‌مدت و ریشه‌دار برای نقض‌ها و سوءاستفاده‌های حقوق بشری گذشته و جاری در کشور، برای تضمین حقوق قربانیان و دسترسی آنها به عدالت ضروری است.»

دیدبان حقوق بشر بر این باور است که این مکانیزم می‌تواند مکمل مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان باشد و از تلاش‌های جاری و آینده در دادگاه کیفری بین‌المللی، دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه‌های داخلی حمایت کند.

این سازمان تاکید کرده است که مکانیزم مستقل پاسخگویی در افغانستان باید مسئول تحقیق و شناسایی واقعیت‌ها، جمع‌آوری، حفظ و تجزیه و تحلیل شواهد و شناسایی عاملان نقض‌های حقوق بشری باشد.

در گزارش دیدبان حقوق بشر آمده است که این مکانیزم باید به منابع لازم برای انجام مأموریت خود مجهز باشد و همچنین از تحقیقات قوی از راه دور با استفاده از تخصص‌های دیجیتال و تحقیقات جنایی بهره ببرد.

دیدبان حقوق بشر نوشت: «نقش این مکانیزم بررسی، جمع‌آوری، تجزیه و تحلیل و حفظ شواهد به گونه‌ای باشد که در دادگاه پذیرفته شده و با استانداردهای بین‌المللی مطابقت داشته باشد.»

این سازمان همچنین اشاره کرد: «جنایات طالبان قبل از آگست ۲۰۲۱ نیز باید مورد بررسی قرار گیرند، چرا که عدم رسیدگی به جنایات پیش از ۲۰۲۱ ممکن است قربانیان را با خطر حاشیه‌نشینی روبرو کند.»

دیدبان حقوق بشر تاکید کرد که قربانیان باید بدون اولویت‌بندی به عدالت دسترسی داشته باشند.

سرگئی شایگو که پیش از این وزیر دفاع روسیه بود، روز دوشنبه در راس یک هیئت بلندپایه به کابل رفت و با مقام‌های طالبان از جمله ملاعبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرا، مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس‌الوزرا، ملایعقوب، وزیر دفاع و سراج‌الدین حقانی وزیر داخله طالبان جداگانه دیدار و گفت‌وگو کرد.

به گزارش خبرگزاری‌های روسیه، آقای شایگو در دیدار با مقام‌های طالبان گفت: «ما آمادگی خود برای برقراری گفت‌و‌گوی سیاسی سازنده بین کشورهایمان را تایید می‌کنم. از جمله برای روند آشتی بین افغان‌ها.»

گفت‌وگوی بین‌الافغانی بخش از توافقنامه دوحه است که میان طالبان و امریکا امضا شد. با این وجود، طالبان از گفت‌وگو با هیئت مذاکره کننده حکومت پیشین خودداری کرد. با خروج نیروهای بین‌المللی به رهبری امریکا از افغانستان، دولت افغانستان سقوط کرد و طالبان به طور کامل قدرت را به دست گرفتند.

در جریان سه‌ سال گذشته، جریان‌های سیاسی مخالف طالبان بارها بر گفت‌وگو و مذاکره با طالبان تاکید کرده اما طالبان چنین پیشنهادی را رد کرده است.

فریدون سینیرلی اوغلو، هماهنگ‌کننده ویژه سازمان ملل برای افغانستان، سال گذشته گزارش ارزیابی خود از وضعیت افغانستان را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد. این گزارش نقشه راه تعامل با طالبان را پیشنهاد کرده بود و آغاز یک روند سیاسی برای مشارکت نیروهای سیاسی افغان بخشی از این پیشنهاد بود. اوغلو گفته بود این روند می‌تواند منجر به عادی‌سازی روابط دولت‌ها با حکومت طالبان شود.

طالبان با «گفت‌و‌گوی بین‌الافغانی» و بازگشت چهره‌های حکومت سابق مخالفت کرده است.

مقام‌های طالبان گفته‌اند که در دیدار با هیئت روسیه درباره همکاری‌های اقتصادی و گسترش روابط گفت‌وگو کرده‌اند. طالبان هیچ اشاره به درخواست این هیئت برای آشتی میان افغا‌ن‌ها نکرده است.

عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان به شایگو گفته که اداره طالبان برای کاهش بار تحریم‌های غرب به کمک مسکو نیاز دارد.

به گزارش رسانه‌های روسیه، عبدالغنی برادر گفت: «ما تلاش کرده‌ایم شرایط را برای رشد صادرات کالاهای افغانستان و رشد سرمایه‌گذاری خارجی فراهم کنیم.»

این مقام طالبان گفت که امریکا و غرب پس از به‌قدرت رسیدن طالبان با مسدود کردن دارایی‌های افغانستان و اعمال ممنوعیت سفر بر رهبران این گروه، فشارها بر طالبان را بیشتر کرده است.

عبدالغنی برادر افزود: «بنابراین ما منتظر هستیم تا فدراسیون روسیه به ما کمک کند تا این فشار را خنثی کنیم.»

میراث حضور روسیه در افغانستان

روسیه با میراث ۹ سال دخالت شوروی در افغانستان، حمایت از یک دولت مورد حمایت مسکو و مقاومت در برابر گروه‌های مجاهدین رو به‌روست. در طول نه سال حضور ارتش سرخ در افغانستان در دهه هشتاد میلادی حدود ۱۵ هزار سرباز شوروی در این افغانستان کشته شدند.

وزارت خارجه روسیه ماه گذشته اعلام کرد که تصمیمی برای حذف طالبان از فهرست سازمان‌های تروریستی گرفته شده است، اما باید رویه‌های قانونی در نظر گرفته شود.

روزنامه دان روز چهارشنبه، هفتم قوس، به نقل از منابع خود گزارش داد که موترهای حامل میوه‌های تازه، زغال‌سنگ و صابون وارداتی از افغانستان در مناطق مختلف پیشاور گیر کرده‌اند.

مجيب‌الله شينوارى، رئیس انجمن نمایندگان گمرکی تورخم، گفت: «زغال‌سنگ و صابون وارداتی به کارخانه‌های سیمان و دیگر صنایع در شهرهای مختلف پنجاب حمل می‌شد و انگور و سیب افغانستان به بازارهای میوه در اسلام‌آباد و راولپندی منتقل می‌گشت.»

به گفته رئیس انجمن نمایندگان گمرکی تورخم، پیش از بسته شدن جاده‌ها، روزانه به‌طور متوسط ۳۰۰ وسیله نقلیه کالا به افغانستان صادر و ۲۵۰ وسیله نقلیه حامل کالا از افغانستان به پاکستان وارد می‌شد.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که تعداد ورود و خروج روزانه وسایل نقلیه حامل کالا بین پاکستان و افغانستان به ۱۵۰ وسیله نقلیه کاهش یافته است.

حکومت فدرال پاکستان تقریباً تمام بزرگراه‌ها و جاده‌هایی که به خیبرپختونخوا منتهی می‌شوند را با استفاده از کانتینرها، مسدود کرده‌ است.

به گفته مقام‌های محلی پاکستان، این اختلال به تجارت میان دو کشور زیان وارد کرده است.