شیلی، کاستاریکا، اسپانیا، فرانسه، لوکزامبورگ و مکزیک پرونده نقض حقوق زنان در افغانستان را به دیوان کیفری بینالمللی ارجاع دادند. این شش کشور از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستند به نقض مداوم و سیستماتیک حقوق زنان و دختران افغانستان توجه کند.
وزارت امور خارجه شیلی روز پنجشنبه، هشتم قوس، اعلام کرد که «با توجه به وخامت شرایط و وضعیت بحرانی زنان و دختران افغانستان، وضعیت این کشور به دادگاه کیفری بینالمللی ارجاع داده شده است.»
بر اساس این خبر، دادستان دیوان بینالمللی کیفری تحقیقات در مورد افغانستان را در سال ۲۰۲۲ از سر گرفته است. پیش از این، تحقیق در مورد افغانستان در سال ۲۰۲۰ به درخواست مقامات افغانستان متوقف شده بود.
امضاکنندگان این درخواست از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستهاند که به وضعیت افغانستان و بهویژه وضعیت زنان و دختران افغانستان که با نقض مداوم و سیستماتیک حقوقشان روبهرو هستند، توجه کند.
این شش کشور از دادستان دیوان کیفری بینالمللی خواستهاند که در تحقیقات خود، جرایم ارتکابی علیه زنان و دختران پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱ را در نظر بگیرد.
ارجاع این پرونده به دادگاه لاهه نشان میدهد که جامعه بینالمللی از وضعیت حقوق بشری در افغانستان به شدت نگران است.
درخواست از دادستان دیوان کیفری بینالمللی برای توجه به نقض سیستماتیک و مداوم حقوق زنان و دختران افغانستان، میتواند فشار سیاسی و دیپلوماتیک بر طالبان را افزایش دهد. بهویژه در صورتی که تحقیقات دیوان کیفری بینالمللی به نتیجه برسد و شواهدی از ارتکاب جنایات علیه زنان و دختران افغان بهدست آید. چنین تحقیقاتی میتواند به محکومیتهای بینالمللی و حتی تحریمهای بیشتر منجر شود.
یکی از پیامدهای این اقدام، احتمال پیگرد قضائی سران طالبان و دیگر مقامات مسئول نقض حقوق بشر است. در صورتی که دادگاه لاهه تصمیم به تعقیب قضائی بگیرد، اتهامات جدی مانند جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت علیه مقامات طالبان مطرح خواهد شد. این امر میتواند بر امنیت شخصی رهبران طالبان تأثیر گذاشته و منجر به انزوای بیشتر بینالمللی آنها شود.
کنفرانس عدالت و پاسخگویی در حوزه جنسیت، روز پنجشنبه، هشتم قوس در ژنو برگزار شد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان در این نشست تاکید کرد که خواست افغانها عدالت، تحقیق و پیگرد قانونی افرادی است که مسئولیت داشتهاند.
آقای بنت بر بازگرداندن حقوق اساسی مانند آزادی حرکت، تحصیل و کار نیز تاکید کرد. او پاسخگویی و عدالت جنسیتی را بخش مهمی از خواست مردم افغانستان دانست.
در این نشست نمایندگان برخی از کشورهای اروپایی و شمار زیادی از فعالان سیاسی، حقوق بشر و حقوق زنان از جمله شکریه بارکزی، شهرزاد اکبر، اصیلا وردک، حبیبه سرابی، زهرا جویا و فوزیه كوفی حضور داشتند.
پاسخگو کردن طالبان و بررسی راهکاری برای آن، از جمله اهداف این نشست بود.
سفیران اسپانیا و شیلی در این نشست بر حمایت از زنان افغان و اجرای عدالت در افغانستان تاکید کردند. سفیر شیلی خطاب به شرکتکنندگان گفت زنان افغان به همبستگی و عدالت نیاز دارند، نه همدردی. به گفته وی، اهمیت عدالت برای زنان افغانستان امروز بیش از هر زمانی است.
فوزیه کوفی درباره این نشست گفته است: «ما باید کسانی را که سرکوب را بر اساس جنسیت، مذهب و قومیت انجام میدهند، پاسخگو کنیم.»
او تاکید کرده که نقض شدید حقوق بشر توسط طالبان در افغانستان، «جنایت علیه بشریت است که خشم قرن ماست.»
خانم کوفی میگوید زمان آن فرا رسیده که ایمان به حقوق و عدالت بینالمللی احیا شود.
او گفته درخواست زنان از جامعه جهانی این است که سیاست را کنار بگذارند و برای بازگرداندن عدالت اقدام کنند.