جلالی: تنها سیاست «تشویق و تنبیه» ممکن است طالبان را وادار به مهار گروه‌های تروریستی کند

آژانس پناهندگان ملل متحد روز جمعه بیانیه‌ای را منتشر کرد و نسبت به افزایش خطرات خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زنان و دخترانی هشدار داد که در مناطق درگیری حضور دارند یا مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.

شابیا مانتو، سخنگوی این آژانس گفت که در سال ۲۰۲۳ نسبت به سال پیش خشونت‌های جنسی مرتبط با درگیری‌ها ۵۰ درصد افزایش یافت و زنان و دختران ۹۵ درصد موارد تایید‌شده این خشونت‌ها را، تشکیل داده‌اند.

او گفت: «در افغانستان، افزایش محدودیت‌ها، برای زنان و دختران، نرخ بالای خشونت خانگی و وضعیت اقتصادی رو به وخامت، بحران سلامت روانی را تشدید کرده و همکاران ما از افزایش تعداد بیمارانی که به کمک نیاز دارند، گزارش داده‌اند.»

در این بیانیه همچنین به وضعیت زنان و دختران در کشورهای جمهوری دموکراتیک کنگو و چاد اشاره شده است.

سازمان ملل می‌گوید بسیاری از موارد خشونت علیه زنان و دختران در کشورها، به دلیل محدودیت دسترسی به خدمات و ترس از انتقام، گزارش نمی‌شوند.

طبق اظهارات سخنگوی این آژانس، زنان و دختران آواره در مناطق مختلف با خطرات خشونت‌های جنسی، استثمار و قاچاق انسان مواجه‌اند.

سازمان ملل تاکید می‌کند که بدون بودجه کافی، میلیون‌ها زن و دختر آواره ممکن است نتوانند به خدمات حیاتی دسترسی پیدا کنند.

آژانس پناهندگان سازمان ملل تاکید کرد که نیاز به برنامه‌های پیشگیری و پاسخ به خشونت مبتنی بر جنسیت برای زنان و دختران آواره به مراتب بیشتر از بودجه‌های موجود است.

روز گذشته شش کشور شامل شیلی، کاستاریکا، اسپانیا، فرانسه، لوکزامبورگ و مکزیک پرونده وضعیت افغانستان به ویژه نقض حقوق زنان در افغانستان را به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دادند.

دفتر دادستان ارشد این دادگاه روز جمعه در بیانیه‌ای نوشت که این کشورها با ارجاع پرونده افغانستان نگرانی خود را از وخامت شدید وضعیت حقوق بشر در افغانستان، به ویژه برای زنان و دختران ابراز کرده‌اند.

کریم خان گفته این کشورها از او خواسته‌اند که جنایات ارتکابی علیه زنان و دختران پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱ را در تحقیقات جاری خود در مورد وضعیت افغانستان در نظر بگیرد.

دادستان ارشد دیوان کیفری بین‌المللی گفت که تحقیقات فعالی را در مورد وضعیت افغانستان انجام داده و به این روند ادامه می‌دهد. او گفته پیش از این تحقیقاتی را درباره جرایم ادعایی در افغانستان آغاز کرده و این تحقیقات نقض حقوق بشری زنان را نیز در بر می‌گیرد.

در بیانیه آمده است در تاریخ ۲۰ نوامبر ۲۰۱۷، دفتر دادستانی درخواست مجوز قضایی را برای آغاز تحقیقات در خصوص جنایات ادعایی که از یکم می ۲۰۰۳ در افغانستان رخ داده‌اند، داده است. در بیانیه گفته شده است که این درخواست شامل جنایات دیگری است که با درگیری‌های مسلحانه در افغانستان ارتباط دارند و در قلمرو دیگر کشورهای عضو اساسنامه رم از یک جولای ۲۰۰۲ به وقوع پیوسته‌اند.

کریم خان گفته است در ۵ مارچ ۲۰۲۰، شعبه استیناف دیوان کیفری بین‌المللی با اتفاق نظر مجوز آغاز تحقیق در این زمینه را به دفتر او داده است.

آغاز تحقیقات درباره نقض حقوق بشر در افغانستان

کریم خان گفته که در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲، دادگاه مقدماتی دوم به دفتر او اجازه داد تا تحقیقات در مورد افغانستان را پس از یک دوره تعویق ناشی از اعتراض دولت سابق افغانستان، از سر بگیرد. این دادستان تاکید کرده است که از اکتبر ۲۰۲۲، دفتر او تحقیقات مستقل، بی‌طرفانه و قوی را در مورد وضعیت افغانستان انجام داده است که شامل اتهامات تبعیض و آزار و اذیت سیستماتیک علیه زنان و دختران است.
در بیانیه آمده است که این تحقیقات نشان‌دهنده تعهد گسترده‌تر دادگاه کیفری بین‌المللی برای پیگیری و پاسخگویی در قبال جنایات مبتنی بر جنسیت، از جمله جنایت علیه بشریت، آزار و اذیت بر اساس جنسیت است.

دادگاه کیفری بین‌المللی از عزم کشورهای عضو این دیوان برای توجه به این جنایات و تحقیقات استقبال کرده است.

کریم خان گفته است: «در حالی که من باید بر اهمیت محرمانه بودن در مورد جزئیات تحقیقات دفتر خود تأکید می‌کنم، می‌توانم گزارش دهم که پیشرفت‌های بسیار قابل توجهی در تحقیقات ادعاهای آزار و اذیت جنسیتی در وضعیت افغانستان حاصل شده است و من مطمئن هستم که به زودی در موقعیتی قرار خواهم گرفت که نتایج ملموس را اعلام کنم.»

دادستان ارشد دیوان کیفری بین‌المللی از شجاعت و عزم همه کسانی که از این دادگاه حمایت کرده‌اند تحسین کرده و گفته به همکاری و تعامل با همه بازیگران مربوطه برای پیشبرد این تحقیقات ادامه خواهد داد و تحولات مربوط به افغانستان را از نزدیک دنبال می‌کند.

دادستان ارشد در ادامه گفته مجمع آتی کشورهای عضو این دادگاه هفته آینده برگزار می‌شود و او مجددا بر فراخوان ارجاع پرونده افغانستان در زمینه نقض حقوق بشر تاکید خواهد کرد.

او کشورها و به ویژه کشورهای عضو اساسنامه رم را تشویق کرده است تا به همکاری ادامه دهند و منابع لازم برای تحقیقات جهت اطمینان از پاسخگویی در قبال جنایات ارتکابی در افغانستان را فراهم کنند.

ماریو کریفو، رئیس روابط عمومی سفارت آمریکا برای افغانستان، روز جمعه، نهم قوس، در یک پیام ویدیویی اعلام کرد که مأموریت ایالات متحده در افغانستان از حقوق بنیادی زنان افغان حمایت می‌کند. او همزمان با کارزار جهانی دو هفته‌ای مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت تأکید کرد که زنان افغان خواستار تأمین حقوقی هستند که سایر زنان در سراسر جهان نیز خواهان آن‌اند.

وی افزود که مأموریت ایالات متحده در افغانستان برنامه‌هایی برای افزایش دسترسی زنان افغان به حقوق بنیادی، از جمله آموزش، اشتغال و حقوق مدنی و سیاسی، در دست اجرا دارد. کریفو خاطرنشان کرد که این برنامه‌ها با هدف توانمندسازی زنان افغان طراحی شده‌اند.

رئیس روابط عمومی سفارت آمریکا در این پیام ویدیویی از مخاطبان خواست که با کارزار مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت همراه شوند و برای ریشه‌کن کردن این نوع خشونت در جوامع خود اقدام کنند.

طالبان در بیش از سه سال تسلط خود بر افغانستان ده‌ها قانون و دستور محدودکننده حقوق زنان را صادر کرده‌اند.

با وجود مخالفت‌های سازمان‌های بین‌المللی با محدودیت‌هایی که طالبان علیه زنان اعمال می‌کنند، این گروه همچنان به نقض حقوق و آزادی‌های زنان ادامه می‌دهد. طالبان ممنوعیت آموزش و اشتغال زنان را مسئله‌ای داخلی خوانده و اعلام کرده‌اند که به هیچ سازمان یا کشوری اجازه دخالت در این موضوعات را نمی‌دهند.

خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان روز جمعه، نهم قوس، گزارش داد که عبداللطیف ثابت گفته درمان این کودکان دو هفته بعد پس از شناسایی کودکان از ولایات مختلف آغاز خواهد شد.

سفر پزشکان بنگلادشی برای درمان کودکان دارای شکاف کام و لب، نشان‌دهنده کمبود شدید کادر درمان در افغانستان است.

پزشکان بدون مرز در گزارشی گفته است سیستم ناکارآمد، فقر گسترده و افزایش محدودیت در برابر زنان، بحران بشری را در افغانستان حاکم کرده است.

در این گزارش پرسیده شده است: «اگر دختران نتوانند درس بخوانند، نسل بعدی پزشک و پرستار از کجا خواهد آمد؟»

روزنامه گاردین، روز جمعه، نهم قوس گزارشی منتشر کرد که در آن با زنانی که به دلیل گدایی توسط طالبان بازداشت شده‌اند، مصاحبه شده است.

تمامی این زنان گفته‌اند که به دلیل ناتوانی در یافتن شغل، چاره‌ای جز گدایی در خیابان‌ها برای تأمین غذای خود و فرزندانشان نداشته‌اند.

زهرا، ۳۲ ساله و مادر سه فرزند، گفت که پس از ناپدید شدن همسرش که در ارتش دولت پیشین افغانستان خدمت می‌کرد، مجبور شد به کابل منتقل شده و در خیابان‌ها برای تأمین غذا گدایی کند. همسر او پس از به‌قدرت رسیدن طالبان در اگست ۲۰۲۱ ناپدید شد.

زهرا گفت: «به ادارات دولتی در محل زندگی خود و گفتم که بیوه هستم و درخواست کمک کردم تا غذای سه فرزندم را تأمین کنم.» او ادامه داد آنها گفتند نمی‌توانند به من کمک کنند و به من گفت کنار نانوایی بنشین. شاید کسی چیزی به تو بدهد.

زهرا گفت که تا زمانی که دستگیر نشد، از قوانین طالبان در مورد ممنوعیت گدایی خبر نداشت.

او گفت: «یک موتر طالبان پیش نانوایی ایستاد. آنها پسرم را به زور گرفتند و به من گفتند که سوار موتر شوم.» زهرا ادعا کرد که سه روز و شب در زندان طالبان بود و در ابتدا مجبور شد برای مردانی که در آنجا کار می‌کردند، غذا بپزد، تمیز کند و لباس بشوید.

طالبان سپس به گفتند که قرار است اثر انگشتش گرفته شود و جزئیات بیومتریک او ثبت شود. زمانی که زهرا مقاومت کرد، او را لت‌وکوب کردند تا جایی که بیهوش شد. زهرا گفت که سپس مورد تجاوز قرار گرفت.

او گفت: «از زمانی که آزاد شدم، چندین بار به پایان دادن به زندگی‌ام فکر کرده‌ام، اما فرزندانم باعث شدند خودم را نکشم. من به این فکر می‌کردم که اگر من زنده نباشم، کی به فرزندانم غذا بدهد؟»

یک زن دیگر به نام پروانه، در اکتبر ۲۰۲۳ به همراه دختر چهار ساله‌اش در کابل گدایی می‌کرد. او به مدت ۱۵ روز در زندان بادام‌باغ نگهداری شد و در زندان با تجاوز و شکنجه مواجه شد.

پروانه همچنین گفت که او و دو زن دیگر در دوران بازداشت مورد تجاوز قرار گرفتند و این حملات باعث ایجاد آسیب‌های روانی شدید و افسردگی در او شده است.

به گفته پروانه، طالبان حتی کودکان را که در خیابان‌ها کفش مردم را رنگ می‌کردند، را بازداشت کرده بود. او ادامه داد: «طالبان به ما زنان می‌گفتند چرا ازدواج نمی‌کنید، ما را می‌زدند و مجبورمان می‌کردند که ظرف بشوییم و پاک‌کاری کنیم.»

علاوه بر گزارش‌های متعدد از تجاوز و شکنجه زنان بازداشت‌شده، برخی از زندانیان سابق به «زان تایمز» گفتند که شاهد آزار و اذیت کودکان خردسال در زندان‌ها بوده‌اند.

یک زن نیز ادعا کرد که دو کودک در حالی که او در بازداشت بود، به‌طور وحشیانه‌ای لت‌وکوب شدند و جان خود را از دست دادند.

او گفت: «هیچ‌کس جرأت حرف زدن نداشت. اگر گپ می‌زدیم، ما را می‌زدند و به ما بی‌حیا می‌گفتند. دیدن مرگ آن کودکان پیش چشمم چیزی است که هیچ‌گاه فراموش نخواهم کرد.»

مرگ زندانیان بازداشت‌شده در متن «قانون جمع‌آوری گداها و جلوگیری از گدایی» طالبان پیش‌بینی شده است.

در ماده ۲۵ این قانون آمده است: «اگر یک گدا در بازداشت بمیرد و اقاربی نداشته باشد یا خانواده او از دریافت جسد خودداری کند، مقامات شهرداری مسئول دفن آن خواهند بود.»

از زمان تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱، زنان از حق کار محروم شده‌اند، که این امر موجب افزایش فقر، به‌ویژه در خانواده‌هایی که زنان سرپرست آن‌ها هستند، شده است.

وزارت عدلیه طالبان در تاریخ ۳۰ ثور ۱۴۰۳ از قانون جمع‌آوری گداها و جلوگیری از گدایی خبر داد.

این قانون از سوی هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، توشیح شد. در اعلامیه وزارت عدلیه آمده است که «بر اساس این قانون، اشخاصی که سالم و یا کاسب باشند و خوراک یک روز را داشته باشند از عمل گدایی منع شده‌اند.» طالبان تا کنون ۶۰ هزار گدا را از شهرهای افغانستان بازداشت کرده‌اند.

با تسلط طالبان بر افغانستان، نرخ بیکاری و فقر به شدت افزایش یافته و تعداد گدایان، به‌ویژه در پایتخت کابل، به طور قابل توجهی بیشتر شده است. بر اساس ارقام سازمان ملل متحد، حدود ۲۴ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشری نیاز دارند.