ریچارد بنت خواستار حمایت از افغان‌ها در برابر آزار جنسیتی، شکنجه و بحران انسانی شد

در خبرنامه یوناما به نقل از به نقل از رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان آمده است که علی‌رغم کاهش خشونت‌های مسلحانه و بهبود نسبی امنیت، حقوق بشر در افغانستان با تهدید جدی مواجه است و زنان و دختران به طور ویژه از نقض حقوق بشری آسیب می‌بینند.

این مقام یوناما افزوده که تبعیض نظام‌مند طالبان علیه زنان و دختران، آنان را از بسیاری از جنبه‌های زندگی روزمره و عمومی مانند آموزش و کار محروم کرده است.

رئیس یوناما تاکید دارد که که داشتن صلاحیت ملزم به پذیرش مسئولیت است.

خانم اوتانبایوا با توجه به روز جهانی حقوق بشر تصریح کرده است: «هرگونه ادعای طالبان مبنی بر نمایندگی مشروع از مردم افغانستان در سازمان ملل، باید مستلزم تلاش‌های واقعی این گروه برای اجرای هنجارها و ارزش‌های مشترک (جهانی) باشد.»

اعلامیه جهانی حقوق بشر در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصویب شد و افغانستان از اعضای سازمان ملل بود که از تصویب آن حمایت کرد.

کشورهای امضا کننده این اعلامیه مکلف هستند تا مفاد این اعلامیه را تطبیق کنند.

روز جهانی حقوق بشر امسال با شعار «حقوق ما، آینده ما، همین حالا» بر نقش قدرت‌بخشی حقوق بشر به افراد و جوامع تاکید دارد.

سازمان ملل می‌گوید که تطبیق اصول حقوق بشری می‌تواند آینده‌ای بهتر را برای جوامع انسانی تضمین کند و و نقشی حیاتی به عنوان یک نیروی پیشگیرانه، حفاظتی و تحول‌آفرین برای خیر همگان ایفا می‌کند.

فیونا فریزر، نماینده کمیساری عالی حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان نیز هشدار داده است که ادامه محرومیت زنان و دختران از حقوقشان، نشان‌دهنده یک شکست آشکار و عمدی در حفاظت از رفاه مردم افغانستان است.

محکمه عالی طالبان روز سه‌شنبه، ۲۰ قوس در خبرنامه‌ای اعلام کرد که حکم حبس و شلاق دو نفر توسط محکمه ابتدائیه ولسوالی مقر ولایت غزنی صادر شده است.

بر اساس این خبرنامه، یکی از این افراد به سه سال و دیگری به پنج سال حبس تنفیذی محکوم شده‌اند.

در هفته گذشته، این گروه بیش از هشت نفر را در ولایت‌های کاپیسا، میدان‌وردک و کابل به اتهام‌های مختلف در ملاءعام شلاق زده‌ است.

این در حالی است که نهادهای حقوق بشری بارها خواستار توقف مجازات‌های بدنی در افغانستان شده‌اند. پیشتر، دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان به مناسبت روز جهانی حقوق بشر از طالبان خواست تا به تعهدات حقوق بشری پایبند باشد.

با این حال، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان در مصاحبه با رادیو ملی افغانستان، تحت کنترول این گروه گفت که حقوق بشر در افغانستان براساس "ارزش‌های اسلامی و فرهنگی" رعایت می‌شود. او با این اظهارنظر بار دیگر بی اعتنایی گروه طالبان را به کنوانسیون‌های بین‌المللی نشان داد.

در اعلامیه ۱۲ نهاد حقوق بشری که روز سه‌شنبه، ۲۰ قوس منتشر شده، آمده است که سیاست‌ها و اقدامات طالبان در مورد زنان و دختران، آنان را از حقوق اساسی، اختیار و استقلال شان محروم می‌سازد. این نهادها گفته‌اند: «به عنوان سازمان‌های فمینیستی متعهد به برابری جنسیتی و حقوق زنان در جوامع اسلامی، عمیقا نگران و خامت سریع وضعیت حقوق زنان و دختران هستیم؛ وضعیتی که مستقیما امنیت، کرامت و آینده آنان را تحت تأثیر قرار می دهد.»

هر سال از دهم دسامبر به عنوان روز جهانی حقوق بشر در سراسر جهان تجلیل می‌شود. این روز از سوی یونسکو به مناسبت تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در دهم دسامبر ۱۹۴۸ میلادی توسط مجمع عمومی سازمان ملل، نامگذاری شده است.

در اعلامیه نهادهای حقوق بشری همچنان آمده است که حذف زنان از عرصه‌های عمومی توسط طالبان، «آسیب‌های آموزشی و اقتصادی جبران ناپذیری» را به آنان وارد کرده است که این آسیب‌ها نشان «دهنده یک نظام آپارتاید جنسیتی» است.

این اعلامیه از سوی ۱۲ نهاد حقوق بشری به شمول رواداری، مساوه، سازمان حقوق بشر و دموکراسی افغانستان، شبکه پژوهشی و دادخواهی زنان و کودکان، شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان، جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان، مصور، Window for Hope Network ، مجمع مدافعان حقوق بشر، همبستگی خواهران، انسان، و مرکز آزادی بیان افغانستان منتشر شده است.

این نهادها از جامعه جهانی خواسته‌اند که زنان و دختران افغان را تنها نگذارند و از حقوق آنان در برابر تهدیدهای طالبان حمایت کند. این نهادها همچنان خواستار سهم فعال زنان در تصمیم‌گیری‌ها و معادلات سیاسی شده و از جهان خواسته که در بخش پناهندگی به زنان و کودکان افغان توجه داشته باشد.

این نهادها از جامعه جهانی می‌خواهند که «آپارتاید جنسیتی» را جرم انگاری نماید. این نهادها همچنان از کشورها، به ویژه آن هایی که دارای سیستم های مذهبی، فرهنگی و یا حقوقی مشابه با افغانستان هستند، خواست تا از ابتکار قانونی برای پاسخگویی افغانستان در مورد نقض قانون کنوانسیون مبارزه با هر نوع خشونت علیه زنان در محکمه عدالت بین المللی حمایت کنند.

یوناما، دفتر نمایندگی ملل متحد در افغانستان، روز سه‌شنبه، ۲۰ قوس، در بیانیه‌ای از طالبان خواست که تعهدات حقوق بشری خود را به‌عنوان راهکاری برای حفاظت و رفاه مردم افغانستان بپذیرند.

این سازمان تاکید کرد که حقوق بشر مسیری برای دستیابی به راه‌حل‌ها بوده و نقشی پیشگیرانه، محافظتی و تحول‌آفرین به نفع همگان بازی می‌کند.

رزا اوتونبایوا، رئیس یوناما گفت:‌ «متأسفانه، ما شاهد روندی برعکس در افغانستان استیم.»

خانم اوتونبایوا افزود که به رغم بهبود وضعیت امنیتی و کاهش خشونت‌های مسلحانه در افغانستان، اقدامات برای حمایت و محافظت از حقوق بشر، همچنان به صورت مداوم و «خطرناک» در حال از بین رفتن است.

او افزود که زنان و دختران افغانستان بیشترین آسیب را از این ناحیه متحمل می‌شوند.

رئیس یوناما تصریح کرد که سابقه طالبان در زمینه حقوق بشر، تبعیض نظامند علیه زنان و دختران را برجسته می‌کند.

او گفت: «قدرت مسئولیت را با خود می‌آورد. ادعای طالبان برای نمایندگی مشروع مردم افغانستان در سازمان ملل متحد باید با تلاش‌های واقعی برای رعایت و پیشبرد ارزش‌ها و هنجارهای مشترک ما همراه باشد.»

در همین حال، فیونا فریزر، نماینده کمیساری عالی حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان، گفته که اسناد حقوق بشری به عنوان ابزاری برای کمک به جوامع در سراسر جهان به هدف ساختن آینده‌ای بهتر ایجاد شده‌اند.

این مقام سازمان ملل افزود که اگر افغان‌ها، به ویژه زنان و دختران همچنان از حقوق خود محروم بمانند، این امر ناشی از مسئولیت‌ناپذیری آشکار و عمدی طالبان نسبت به رفاه مردم افغانستان خواهد بود.

برخی از دانشجویان بازمانده از تحصیل از این تصمیم طالبان برای بستن این مراکز ابراز وحشت و ناامیدی کرده‌اند.

سجا (نام مستعار) یکی از این دانشجویان که پیش‌تر دانشجوی دانشگاه بود و پس از بسته شدن دانشگاه‌ها به انستیتوت طبی روی آورده بود، گفت: «این آخرین امید من بود تا کاری کنم، تا کسی شوم. اما همه چیز به جرم دختر بودن از ما گرفته شده است.»

رهبر طالبان اخیرا به موسسات آموزشی دستور داده است که از پذیرش زنان جلوگیری کنند. با این حال، نبود اعلامیه رسمی و مستندات مکتوب موجب سردرگمی گسترده شده است.

برخی از موسسات آموزشی گفته‌اند تا زمان دریافت دستورات کتبی به فعالیت خود ادامه می‌دهند، در حالی که برخی دیگر بلافاصله تعطیل شده یا امتحانات نهایی را به‌سرعت برگزار کرده‌اند.

سجا که سال اول خود را در یک مؤسسه خصوصی می‌گذراند، افزود: «همه سردرگم‌اند و کسی واقعا نمی‌گوید چه خبر است. ما هر روز دو یا سه امتحان می‌دهیم... حتی با اینکه امتحانات خود را چند ماه پیش تمام کرده بودیم.»

یکی از مدیران مؤسسات خصوصی در کابل، که ۱ هزار و ۱۰۰ دانشجو دارد و ۷۰۰ نفر از آنها زن اند، گفت: «ما پیام‌های زیادی از دانشجویان و معلمان دریافت کرده‌ایم که می‌پرسند آیا امیدی هست؟ هیچ‌کس خوشحال نیست.»

بر اساس منابع وزارت صحت عامه طالبان، ۳۵ هزار زن در رشته‌هایی مانند پرستاری، قابلگی، دندان‌پزشکی و لابراتوار در این موسسات مشغول به تحصیل بودند.

سازمان ملل متحد این تصمیم طالبان را محکوم کرده و آن را تبعیض سیستماتیک و غیرقابل قبول علیه زنان توصیف کرده است. کارشناسان این سازمان این تصمیم را «زن‌کشی» خوانده و هشدار داده‌اند که اجرای این ممنوعیت می‌تواند به «رنج‌های غیرضروری، بیماری و احتمالاً مرگ زنان و کودکان افغان» منجر شود.

سازمان ملل گفته که این تصمیم همچنین در کشوری که از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ مادران و نوزادان در جهان رنج می‌برد، عواقب ویرانگری خواهد داشت.

برخی منابع گزارش داده‌اند که تصمیم اخیر رهبر طالبان مقامات این گروه را با دو دستگی مواجه کرده است.

از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، این گروه محدودیت‌های گسترده‌ای بر زنان اعمال کرده و افغانستان را به تنها کشوری تبدیل کرده است که دختران را از تحصیل بالاتر از صنف ششم منع می‌کند.

تصمیم طالبان با واکنش گسترده بین‌المللی روبرو شده است. برخی از کشورها پرونده تبعیض سیستماتیک و آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به دادگاه لاهه فرستاده و گفته‌اند که طالبان باید مورد بازپرس قرار گیرند.

دادگاه بین‌المللی کیفری نیز گفته است که به زودی حکم بازداشت رهبران طالبان را صادر می‌کند.