هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، روز چهارشنبه در بازدید از دانشگاه قندهار گفت که تمام فرمانهای او که حقوق زنان را به طور گسترده نقض کرده است، با «مشورت علما و بر اساس قرآن و حدیث بوده و مطابق با دستورات الهی است.»
کشورها و سازمانهای حقوق بشری فرمانهای رهبر طالبان را مخالف تعهدات بین المللی افغانستان دانسته و گفته اند که دستورات او قوانین بشری را به طور گستردهای نقض کرده است.
اصرار هبتالله بر ادامه این فرمانها باعث شده است که دادستان دادگاه لاهه حکم جلب او را درخواست کند. به گفته کریم خان، رهبر طالبان با این دستورات مرتکب «جنایت علیه بشریت و تبعیض جنسیتی گسترده» شده است.
طالبان بارها گفته است که دستورات این گروه حتا اگر در تضاد با قوانین بین المللی و خواست کشورهای دیگر نیز باشد، اجرا خواهد شد و از کشورها خواسته است که در امور داخلی افغانستان مداخله نکنند.
با این حال، این دستورات شماری از مقامهای طالبان را نیز ناراضی کرده است که گمان میبرند سیاستهای هبتالله بقای رژیم شان را به خطر انداخته است.
وزارت تحصیلات عالی طالبان روز چهارشنبه در خبرنامهای جزییات بیشتر سخنرانی هبتالله را منتشر کرد.
رهبر طالبان در سخنرانیاش در مسجد دانشگاه قندهار، از دانشجویان خواسته است که علوم دینی و عصری را به طور همزمان فرا بگیرند و «در خدمت دین باشند.» او گفته است که مکتب و مدرسه یکی است.
هبتالله همچنین از استادان دانشگاه خواست که تاریخ جنگ طالبان علیه نیروهای خارجی را ثبت کنند و «در سطح جهان معرفی کنند.»
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۲۱ هزار مدرسه دینی در سراسر افغانستان تاسیس شده است. این در حالی است که بسیاری از دانشگاههای خصوصی به دلیل کمبود امکانات مالی و نبود کادر علمی، فعالیت خود را متوقف کردهاند. ممنوعیت تحصیل زنان و دختران ضربه شدیدی به دانشگاههای دولتی و خصوصی وارد کرده است.
رهبر طالبان در ادامه گفت که به وزارت تحصیلات عالی دستور داده است که به هر قیمتی استادان خارجی را برای تدریس به افغانستان بیاورند، اما در عین حال جوانان کشور نیز باید بهصورت حرفهای آموزش ببینند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، هزاران کادر علمی دانشگاههای افغانستان برکنار شدهاند و به جای آنان، افراد غیرمسلکی، عمدتاً فارغالتحصیلان مدرسه حقانیه، منصوب شدهاند.
رهبر طالبان زیر بار فشارهای جهانی و داخلی برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران نرفته است.
این سفارت در دوم عقرب ۱۴۰۲ در نامهای به وزارت خارجه طالبان نوشته است که ۱۶۱ هزار دالر را به نمایندگان وزارت تحصیلات عالی طالبان به خاطر تدارک کتابهای دینی تحویل داده است.
طبق این نامه، این کتابها برای مدرسه دینی «جامعه عبدالله بن مسعود و جامعه ابراهیم النخعی» در قندهار تدارک دیده شده است.
سفارت طالبان در اسلامآباد نوشته است که این مبلغ را از وجوه این سفارت به نمایندگان وزارت تحصیلات عالی این گروه پرداخت کرده است.
این سفارت درباره مصارف سفر چهار تن از نمایندگان وزارت تحصیلات عالی به پاکستان جزئیاتی ارایه نکرده است.
سفارت طالبان نمایندگان وزارت تحصیلات عالی را حافظ مولانا عبدالصبور حقانی، مولانا حزبالله جلالالدین، سید بشیر احمد و تاج محمد معرفی کرده است.
از آنجایی که وزارتخانهها بودجههای عادی و توسعهای دارند مشخص نیست که چرا وزارت تحصیلات عالی طالبان کتابهای مدارس دینی را از سفارت این گروه در اسلامآباد گرفته است.
گسترش مدارس جهادی طالبان
وزارت معارف طالبان اعلام کرده که بیش از ۲۱ هزار مدرسه جهادی در کشور فعال است، اما مرکز حقوق بشر افغانستان میگوید که تعداد این مدارس بسیار بیشتر از این است.
طبق پژوهش این مرکز، طالبان در هر ولایت یک مدرسه جهادی بزرگ با امکانات گسترده و ظرفیت خوابگاهی برای دو هزار نفر ساختهاند. علاوه بر این، در مراکز ولسوالیها نیز مدارس جهادی تاسیس شده است. به عنوان مثال، در ولایت قندوز چهار مدرسه جهادی بزرگ و در مجموع ۸۰۰ مدرسه دینی در سه سال گذشته تاسیس شده است.
تاثیرات مدارس جهادی بر افکار جوانان
مرکز حقوق بشر افغانستان میگوید طالبان با افزایش تعداد این مدارس و تغییرات در برنامههای آموزشی، به دنبال تقویت حاکمیت ایدئولوژیک خود است. به گفته مرکز، طالبان با ترویج خشونت و افکار افراطی، سعی دارد جامعه را از دسترسی به علوم روز و مفاهیم مدرن دور نگه دارند. مرکز حقوق بشر افغانستان هشدار داده که این روند به افراطیسازی جوانان و ترویج ایدیولوژیهای خطرناک در جامعه منجر خواهد شد.
رهبران و فرماندهان طالبان عمدتا در مراکز دینی در پاکستان آموزش دیدهاند. اکنون طالبان کتابهای مدارس دینی خود را از پاکستان فراهم میکند.
محرومیت دختران و زنان از آموزش و از سوی دیگر رشد چشمگیر مدارس دینی در افغانستان زنگ هشدار را به صدا درآورده است.
