ترامپ و افغانستان؛ بدیل طالبان برای واشنگتن چیست؟

با امضای توافقنامه دوحه، نیروهای بین‌المللی به رهبری امریکا پس از دو دهه نبرد با طالبان از افغانستان خارج شدند، حکومت پیشین افغانستان فروپاشید و سرانجام گروه طالبان بار دیگر قدرت را از راه جنگ تصاحب کرد.

ذبیح‌الله مجاهد در گفت‌وگو با تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان که روز جمعه، ۱۰ حوت پخش شد، گفت: «توافقنامه دوحه برای یک مرحله بود و پس از آن حاکمیت امارت اسلامی است. ما براساس این توافقنامه پیش نمی‌رویم بلکه براساس اصول نظام خود پیش می‌رویم. این توافقنامه با امریکایی‌ها بود که در آن وقت به پایان رسید.»

آقای مجاهد افزود که خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و عدم استفاده از خاک افغانستان توسط تروریستان علیه امریکا دو بخش اساسی این توافقنامه بوده است.

«امریکا بخش‌های از توافقنامه را عملی نکرده است»

سخنگوی طالبان گفت که دو بخش اساسی توافقنامه شامل خروج نیروهای خارجی و استفاده نشدن خاک افغانستان علیه امریکا عملی شده است. او با اشاره به تحریم رهبران طالبان و عدم تعامل با این گروه گفت که امریکا برخی از موارد این توافقنامه را عملی نکرده است.

ذبیح‌الله مجاهد مدعی شد که اداره طالبان مفاد توافقنامه را عملی کرده و از امریکا خواست به تعهدات خود عمل کند.

امریکا در اواخر سال گذشته میلادی طالبان را متهم به نقض مفاد اساسی توافقنامه دوحه کرد.

توافقنامه دوحه پنج سال پیش در دهم حوت سال ۱۳۹۸ خورشیدی پس از ۱۸ ماه مذاکره میان نمایندگان گروه طالبان و امریکا در دوحه پایتخت قطر امضا شد. ملا برادر به نمایندگی از طالبان و زلمی خلیلزاد به نمایندگی از امریکا این توافقنامه را امضا کردند.

این توافقنامه شامل چهار محور اساسی؛ خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، تعهد طالبان به قطع روابط با گروه‌های هراس‌افگن، آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی و برقراری آتش‌بس بود.

100%

وزارت خارجه امریکا در ۲۲ قوس سال جاری با انشتار گزارش سالانه خود درباره تروریسم اعلام کرد که طالبان همچنان به میزبانی و پناه دادن به القاعده در افغانستان ادامه داده است.

این وزارت گفت که طالبان افغان همچنین به طالبان پاکستانی اجازه فعالیت در خاک افغانستان را داده است.

گروه‌های القاعده و طالبان پاکستان هردو از سوی امریکا به عنوان گروه تروریستی شناخته می‌شوند. براساس توافقنامه دوحه، طالبان باید روابط خود را با این گروه‌ها قطع می‌کرد که نکرده است.

طالبان پس از امضای توافقنامه دوحه از مذاکره با حکومت پیشین افغانستان خودداری و به جنگ و تصرف شهرها ادامه داد.

با وجودی که سخنگوی طالبان می‌گوید توافقنامه دوحه برای این گروه پایان یافته است اما او از امریکا خواست که سران این گروه را از فهرست تحریم‌ها خارج کند.

براساس گزارش تیم نظارت بر تحریم‌های سازمان ملل متحد که در ۱۸ سرطان امسال منتشر شد، ۶۱ مقام طالبان تحت تحریم بین‌المللی قرار دارند. بر اساس این گزارش، ۳۵ نفر از ۶۱ فرد تحت تحریم، از اعضای کابینه و مقام‌های ارشد طالبان هستند.

100%

براساس فهرست تحریم سازمان ملل متحد، ملاحسن رئیس‌الوزرا، عبدالغنی برادر معاون اقتصادی، عبدالسلام حنفی معاون اداری و عبدالکبیر وزیر مهاجرین طالبان تحت تحریم قرار دارند.

در میان چهرهای کلیدی تحریم شده کابینه طالبان، امیرخان متقی وزیر خارجه و سراج‌الدین حقانی وزیر داخله نیز شامل‌اند.

از دیگر چهره‌های تحت تحریم در حکومت طالبان، عبدالحق وثیق رئیس قدرتمند استخبارات، نورمحمد ثاقب وزیر حج و اوقاف، خیرالله خیرخواه وزیر اطلاعات و فرهنگ، نورالله نوری وزیر سرحدات و قبایل و حمیدالله آخوند، وزیر ترانسپورت و هوانوردی طالبان هستند.

برعلاوه، دین محمد حنیف، وزیر اقتصاد، محمد عیسی ثانی، وزیر فواید عامه، نجیب‌الله حقانی، وزیر مخابرات و تکنولوژی معلوماتی، حمدالله نعمانی، وزیر شهرسازی و مسکن، عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب، هدایت‌الله بدری، وزیر معادن و پترولیم و نوراحمد آقا، رئیس بانک مرکزی طالبان نیز مشمول تحریم شورای امنیت سازمان ملل متحد اند.

این افراد بدون مجوز شورای امنیت حق سفر به بیرون از افغانستان را ندارند و دارایی‌های آنها در خارج از افغانستان مسدود شده است.

تیم نظارت بر تحریم‌های سازمان ملل در قوس ۱۴۰۲، به اتفاق آرا از سوی ۱۵ عضو دایمی و دوره‌ای شورای امنیت سازمان ملل برای یکسال دیگر تمدید شد.

در این تصاویر، هواپیمای آریانا، سقف کاشی‌کاری شده یک زیارتگاه در هرات، یک دوکان و ریکشاهایی در یک خیابان دیده می‌شود، اما خود او در این تصاویر حضور ندارد.

افغانستان اینترنشنال از خانم رایت درباره زمان دقیق و انگیزه او از این سفر پرسید، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است. طالبان نیز تاکنون در این مورد ابراز نظر نکرده است.

برخلاف رفتار ظالمانه طالبان علیه زنان افغانستان، این گروه سهولت‌های بسیاری را برای گردشگران مرد و زن خارجی فراهم می‌کند تا به افغانستان سفر کنند و «تصویر مثبتی» از این گروه به جهان ارائه دهند.

پیش از این عکس‌های صمیمانه اعضای طالبان با گردشگران زن چینی خبرساز شده بود.

آقای بنت افزود هر هفته پیام‌هایی درباره بد رفتاری طالبان دریافت می‌کند. او می‌گوید کشورها وظیفه دارند برای تامین حقوق بشر در افغانستان به طور مشترک کار کنند. او گفت «هیچ اقدامی نمی‌تواند به تنهایی تاثیر گذار باشد. برای همین باید یک رویکرد جامع داشته باشیم. مولفه‌های مختلف نیاز است تا به اهداف حقوق بشری برسیم.»

او با تاکید بر اینکه همه ما باید وضعیت افغانستان را به طور معناداری در دستور کار بین‌المللی نگه داریم، افزود: ما نمی‌توانیم و نباید مردم افغانستان را فراموش کنیم. آقای بنت گفت آنها شایسته حمایت هستند.

بنت در بخشی از سخنان خود گفت که بسیاری از فعالان زن در افغانستان توسط خویشاوندان شان حمایت می‌شوند. او در ادامه تصریح کرد جامعه جهانی برای حل بحران افغانستان مسئولیت دارد.

ریچارد بنت روز پنجشنبه نهم حوت گزارش جامع خود درباره افغانستان را در پنجاه ‌ هشتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل ارایه کرد. او از کشورها خواست آپارتاید جنسیتی را به‌عنوان جنایت علیه بشریت به رسمیت بشناسند. ریچارد بنت تاکید کرد که سرکوب نظام‌مند زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، باید در چارچوب حقوق بین‌الملل مورد رسیدگی قرار گیرد.

این انفجار روز جمعه در هنگام نماز جمعه در مدرسه حقانیه رخ داد و منجر به کشته شدن دست‌کم پنج نفر و زخمی شدن تعدادی دیگر شد. مولانا حامدالحق حقانی، فرزند مولانا سمیع‌الحق حقانی، هدف اصلی این حمله بوده است.

تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته است.

در پی این حادثه، آصف علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان، و شهباز شریف، نخست‌وزیر این کشور، این حمله را به شدت محکوم کرده و ضمن ابراز همدردی با خانواده‌های داغدار، تاکید کردند که «تروریست‌ها» به طور عمدی نمازگزاران بی‌گناه را هدف قرار داده‌اند.

آنها همچنین از دولت خواستند که تمام تلاش‌ها برای شناسایی و مجازات عاملان این حمله انجام شود.

دارالعلوم حقانی، در حدود ۶۰ مایلی مرز افغانستان قرار دارد و بسیاری از رهبران طالبان در این مدرسه پرورش یافته‌اند. مسئولان مدرسه حقانی گفتته بودند که از تسلط گروه طالبان بر افغانستان افتخار می‌کند.

حامدالحق مسئول این مدرسه، از حکومت پیشین افغانستان خواسته بود به طالبان تسلیم شود تا این گروه شریعت اسلامی را در افغانستان اجرا کند.

به دنبال این درخواست، حکومت پیشین افغانستان از دولت پاکستان خواسته بود که مدرسه حقانی را به خاطر ترویج افراط‌گرایی مسدود کند.

مقام‌های طالبان پس بازگشت به قدرت در افغانستان، به مدرسه حقانی رفتند و با مسئولان این مدرسه دینی دیدار کردند.

بیشتر بخوانید: وزیر تحصیلات طالبان به مدرسه حقانی در پاکستان رفت | افغانستان اینترنشنال

100%

شماری از ملاهای پاکستانی به رهبری حامدالحق حقانی در ماه حوت ۱۴۰۲ به کابل رفته و با مقامات طالبان از جمله مولوی عبدالکبیر، معاون سیاسی پیشین رئیس‌الوزرای طالبان دیدار کردند. آن زمان منابع معتبر در اداره امور طالبان تایید کردند که مولوی عبدالکبیر در این دیدار به حامدالحق وعده کرده است که از جانب حکومت طالبان به این مدرسه کمک کند.

این منابع افغانستان اینترنشنال گفتند که دفتر مولوی عبدالکبیر طی یادداشتی به اداره امور طالبان دستور داده است در هماهنگی با وزارت مالیه، هفت میلیون افغانی را به حساب مدرسه حقانیه واریز کند.

بیشتر بخوانید: منابع آگاه: طالبان هفت میلیون افغانی به مدرسه حقانیه پاکستان کمک می‌کند | افغانستان اینترنشنال

رحمت‌الله نبیل، رئیس سابق استخبارات افغانستان در واکنش به کشته شدن حامدالحق حقانی گفت که او «در لباس انسان، یک شیطان بود.» آقای نبیل در اکس نوشت «او و پدرش هر دو تاجران مرگ بودند.»

نماینده سوئیس گفت که زنان و دختران در افغانستان سرکوب می‌شوند و رنج می‌برند. او گفت که کشورش از درخواست حکم بازداشت رهبر و قاضی‌القضات طالبان توسط دادگاه کیفری بین‌المللی حمایت می‌کند. او گفت که آزادی و حقوق بنیادی زنان افغان از بین رفته است.

نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو روز جمعه درباره افغانستان برگزار شد و نمایندگان کشورها درباره وضعیت حقوق بشر به ویژه حقوق زنان سخنرانی کردند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان دیروز پنجشنبه گزارش خود درباره افغانستان ارائه کرد و از کشورها خواست آپارتاید جنسیتی را به‌عنوان جنایت علیه بشریت به رسمیت بشناسند. ریچارد بنت تاکید کرد که سرکوب نظام‌مند زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، باید در چارچوب حقوق بین‌الملل مورد رسیدگی قرار گیرد.

نمایندگان کشورها با اشاره به گزارش ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان منع آموزش، اشتغال و محدودیت‌های شدید و زن‌ستیزانه طالبان علیه دختران و زنان افغانستان را محکوم کردند و خواهان پاسخگویی طالبان و اقدام جهانی شدند.

نماینده کاستاریکا در این نشست گفت در رژیم زن‌ستیز طالبان، صدای زنان و دختران شنیده نمی‌شود. او تاکید کرد که کشورش از ارجاع پرونده افغانستان به دیوان بین‌المللی کیفری حمایت می‌کند. او خواستار پاسخگویی طالبان شد و افزود حقوق زنان باید تامین شود.

نماینده پاکستان خواهان تامین حقوق تمام مردم افغانستان از جمله حق تحصیل زنان و دختران شد. او گفت که دین اسلام درباره آموزش صراحت دارد. او بر حفاظت از اقلیت‌های فرهنگی و قومی و کمک‌های بشردوستانه تاکید کرد.
نماینده پاکستان در بخشی از سخنانش گفت که کشورش استفاده از خاک افغانستان توسط تروریسم را نمی‌پذیرد.

نماینده آلمان از طالبان خواست محدودیت‌ها علیه زنان را لغو کند و از جامعه جهانی خواست به قوانین ناعادلانه و تبعیض‌آمیز خود پایان دهد.

نماینده لوکزامبورگ گفت که قوانین تبعیض‌آمیز طالبان حق زنان را برای اشتغال و حرکت آزادانه نادیده می‌گیرد. به گفته او هرگونه عادی‌سازی روابط باید مشروط به تامین حقوق زنان و اقلیت‌های جنسیتی باشد.

نماینده ترکیه گفت که شرایط زنان و دختران از زمانی بازگشت طالبان به قدرت بدتر شده است. او نقض حق زنان و دختران را غیرانسانی خواند و گفت ترکیه به زنان افغان دو صد بورسیه می‌دهد. او از جامعه جهانی خواست به شرایط حقوق بشری افغانستان اولویت دهد.

نماینده اسپانیا گفت که شرایط در افغانستان عادی نخواهد شد. او خواهان پاسخگویی شد و گفت که مساله تبعیض و سرکوب سیستماتیک باعث شده که زنان هیچ امیدی نداشته باشند.

نناینده مالزی محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران را محکوم کرد و گفت قوانین طالبان با اسلام هم مغایرت دارد. او گفت حقوق زنان و دختران باید محترم شمرده شوند.

او خواهان گفت‌وگوهای سازنده در زمینه حقوق بشر شد و گفت که ریچارد بنت باید دسترسی کامل به افغانستان داشته باشد تا ماموریت خود را فعالانه انجام دهد.

نماینده استرالیا هم در این نشست گفت که اقلیت‌های جنسی، مذهبی و قومی در افغانستان مورد هدف قرار گرفته‌اند. او افزود که طالبان آموزش و اشتغال زنان و دختران هدف قرار داده است. او گفت «ما از تبعیض سیستماتیک نگران هستیم.»

نماینده بلجیم در این نشست گفت که کنار گذاشتن زنان از جامعه بسیار شوکه کننده است که نمونه آن در هیچ جای دیگری دیده نمی‌شود.

نماینده جاپان نیز در این نشست گفت از وضعیت حقوق بشر در افغانستان نگران است. او افزود که منع حق تحصیل دختران و زنان باعث شده که آنان از جامعه حذف شوند.

او از طالبان خواست محدودیت‌ها علیه زنان را لغو کند.

نماینده آلبانیا در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت که مدافعان حقوق بشر و زنان همه مورد سرکوب قرار گرفته‌اند. او می‌گوید سفر کردن زنان بدون مرد بسیار نگران کننده است. او گفت درخواست حکم بازداشت رهبران طالبان امیدوار کننده است.

نماینده هالند می‌گوید شرایط حقوق بشری در افغانستان رو به وخامت است. به گفته او زنان افغان از حقوق بنیادی خود محروم شده‌اند و نمی‌توانند صدای خود را بلند کنند. او گفت زنان افغان به طور سیستماتیک از جامعه حذف شده‌اند. او گفت در چنین یک شرایطی عادی‌سازی رابط با طالبان صورت نخواهد گرفت.

نماینده شیلی نیز نگرانی خود را از یافته‌های گزارش ریچارد بنت ابراز کرد و گفت رفتار طالبان با زنان غیر انسانی است. او افزود که زنان از حقوق اساسی خود محروم شده‌اند و هدف یک سرکوب سیستماتیک قرار گرفته‌اند. او می‌گوید کشورش درحالیکه نیمی از مردم افغانستان از حقوق خود محروم شده‌اند سکوت نخواهد کرد. او از دادستان ارشد دادگاه کیفری بین المللی برای درخواست حکم بازداشت رهبران طالبان قدردانی کرد.

نماینده بلغارستان از بازداشت‌های خودسرانه و شکنجه و آزار و اذیت روزنامه‌نگاران ابراز نگرانی کرد. او حذف زنان و تبعیض جنسیتی توسط طالبان را محکوم کرد و گفت منع تحصیل دختران جامعه افغانستان را آسیب می‌زند. نماینده بلغارستان همچنین از کودک همسری و کودکان کار ابراز نگرانی کرد.

نماینده اندونزیا گفت که با اتفاقاتی که در حوزه حقوق بشر در افغانستان افتاده شرایط این کشور بدتر شده است. او خواهان آموزش زنان و دختران شد و گفت کشورش به دختران افغان بورسیه می‌دهد و به حمایت خود از زنان و دختران افغان هم ادامه می‌دهد.

نماینده امارات متحده عربی با اشاره به گزارش ریچارد بنت درباره افغانستان نگرانی خود را در مورد حقوق بشر در افغانستان ابراز کرد.

او گفت بازیابی اقتصادی و صلح و ثبات فقط در سایه حضور و تامین حقوق زنان و دختران در جامعه ممکن است. او افزود که امارات متحده عربی ده زایشگاه را در افغانستان ایجاد کرده است.

او از جامعه جهانی خواست که برای بهبود وضعیت زنان شرایط در افغانستان را رصد کند.

نماینده مالاوی گفت که این کشور نگران موارد نقض حقوق بشر از جمله کنار گذاشتن زنان و دختران و بازداشت‌های خودسرانه در افغانستان است.

نماینده مالتا گفت که نقض حقوق بشر در افغانستان در هیچ جای دیگری وجود ندارد. او گفت که این شرایط تاثیر منفی بر خدمات بهداشتی دارد.

نماینده افریقای جنوبی نیز گفت که کشورش طرفدار دموکراسی است و از کسانی که علیه آپارتاید جنسیتی مبارزه می‌کنند، حمایت می‌کند. او گفت که فرمان‌های طالبان خشن و غیر انسانی است و افریقای جنوبی نمی‌تواند سکوت اختیار کند. او خواهان پاسخگویی طالبان شد و گفت کشورش از ارجاع پرونده افغانستان به دیوان کیفری بین‌المللی حمایت می‌کند.