درگیری طالبان و پاکستان در تورخم؛ منابع می‌گویند یک غیرنظامی کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند

ویتنی رایت پی‌هم از حضورش در افغانستان تحت حاکمیت طالبان عکس منتشر می‌کند. او روز شنبه در اولین روز ماه رمضان، عکس‌های جدیدی منتشر کرد. در یکی از این عکس‌ها دیده می‌شود که او کلاشینکفی به شانه دارد. به نظر می‌رسد این ستاره پورن تحت تدابیر امنیتی طالبان به شهرهای مختلف سفر می‌کند.

مسیح علی‌نژاد، فعال شناخته شده حقوق زنان روز یکشنبه در واکنش به سفر این بازیگر پورن‌ امریکایی گفت: «زنان در ایران و افغانستان به دلیل خواستن حقوق ابتدایی خود به زندان می‌افتند، مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرند و کشته می‌شوند. اما یک ستاره پورن امریکایی می‌تواند به راحتی وارد شود، در مقابل دوربین‌ها لبخند بزند و وانمود کند که این رژیم‌ها این‌قدر هم بد نیستند.»

علی‌نژاد رفتار تناقض‌آمیز طالبان را با زنان افغانستان و ستاره پورن غربی مضحک خواند و گفت که «ویتنی رایت، بازیگر پورن امریکایی، در تلاش برای سفید کردن چهره طالبان است.»

به گفته این فعال حقوق زنان ایرانی، ویتنی رایت به جایی سفر کرده که زنان از آموزش، نشان دادن صورت خود و صحبت کردن در ملاء عام منع شده‌اند و تنها به خاطر موجودیت خود با شلاق یا مرگ مواجه می‌شوند.

اما به گفته علی‌نژاد، در چنین وضعیتی یک ستاره پورن از غرب می‌تواند به‌راحتی سفر و گردش کند. این چهره شناخته‌شده ایرانی گفت که این اولین بار نیست که این بازیگر پورن‌ به سفیدنمایی «رژیم‌های دیکتاتور» می‌پردازد. او پس از اعتراضات زنان ایرانی که با خشونت جمهوری اسلامی پاسخ داده شد، نیز به ایران سفر کرد تا نشان دهد همه چیز در این کشور عادی است.

ویتنی رایت روز جمعه، دهم حوت، تصاویری از کابل و هرات را در صفحات خود در شبکه اجتماعی منتشر کرد که موقعیت‌های مختلفی را در این شهرها نشان می‌دهد. در این تصاویر، هواپیمای آریانا، سقف کاشی‌کاری شده یک زیارتگاه در هرات، یک دوکان و ریکشاهایی در یک خیابان دیده می‌شود، اما خود او در این تصاویر حضور ندارد.

افغانستان اینترنشنال از خانم رایت درباره زمان دقیق و انگیزه او از این سفر پرسید، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است. طالبان نیز تا کنون در این مورد ابراز نظر نکرده است.

برخلاف رفتار ظالمانه طالبان علیه زنان افغانستان، این گروه سهولت‌های بسیاری را برای گردشگران مرد و زن خارجی فراهم می‌کند تا به افغانستان سفر کنند و «تصویر مثبتی» از این گروه به جهان ارائه دهند.

واکنش شرکت برق اوزبیکستان را روز گذشته یک رسانه اوزبیکستانی گزارش داده است.

این در حالی است که برخی منابع وابسته به طالبان ادعا کرده بودند که در پی سفر عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان به تاشکند، اوزبیکستان تعرفه‌های برق را کاهش داده است.

هفته گذشته، اوزبیکستان میزبان هیئتی از طالبان به ریاست ملا برادر بود. در این دیدار، دو طرف در مورد گسترش همکاری‌ها در زمینه تجارت، انرژی و حمل‌ونقل گفت‌وگو کردند.

پس از این دیدار، ملا برادر اعلام کرد که تعرفه برق کاهش می‌یابد و همچنین مدعی شد که در نتیجه مذاکرات، توافقی برای افزایش حجم برق صادراتی به افغانستان در فصل تابستان حاصل شده است.

کشورهای اوزبیکستان و تاجیکستان برق مصرفی افغانستان را تامین می‌کنند. اما برق صادراتی این کشورها نیز نتوانسته مشکل بی‌برقی در کابل و برخی شهرهای دیگر را حل کند.

با تشدید تنش‌ها و بسته شدن پی‌درپی مرز تورخم، طالبان به کشورهای آسیای مرکزی، از جمله اوزبیکستان، روی آورده است. به همین دلیل، هیئت‌های اقتصادی طالبان به‌طور مداوم از تاشکند و دیگر شهرهای مرزی اوزبیکستان بازدید می‌کنند.

روز شنبه، وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرد که اوزبیکستان چندین پروژه اقتصادی به ارزش ۲۰۰ میلیون دالر در ولایت‌های بلخ، سمنگان و قندوز اجرا می‌کند. از جمله این پروژه‌ها می‌توان به ایجاد مجتمع تجاری-اقتصادی در شهرک حیرتان و توسعه صنعت داروسازی اشاره کرد.

این خبرگزاری نوشت که این اقدام طالبان بار دیگر باعث اعتراض مردم سیستان و بلوچستان شده است و از مقامات جمهوری اسلامی خواسته‌اند تا موضوع انحراف آب را پیگیری کنند.

همچنین، آن‌ها از رئیس‌جمهور و وزیر خارجه ایران درخواست کرده‌اند که نسبت به این خلف وعده طالبان واکنش جدی نشان دهند تا فرصت دستیابی به حق‌آبه، مانند گذشته، از دست نرود.

گود زره یا هامون گود زره شوره‌زاری در ولایت نیمروز است که در دوره‌های پرآبی، سرریز رود هیرمند از طریق رود شیله به آن وارد می‌شود. این دریاچه که آخرین بستر هامون محسوب می‌شود، حدود ۹۳ کیلومتر طول، حدود ۴۰ کیلومتر عرض و مساحتی حدود ۱۲۱۹ کیلومتر مربع دارد و در ارتفاع ۴۵۴ متری از سطح دریاهای آزاد قرار گرفته است.

رسانه‌های ایران نوشته‌اند که طالبان بارها علت عدم رهاسازی حق‌آبه ایران را خشکسالی و کاهش بارندگی عنوان کرده‌اند. در هفته‌های اخیر، این گروه برای چندمین بار به مقامات جمهوری اسلامی اطمینان داده بود که دیگر آب را به گود زره منحرف نخواهد کرد، اما تصاویر هوایی ثبت‌شده در ۱۲ حوت خلاف این ادعا را نشان می‌دهد.

طبق گزارش‌ها، در روزهای اخیر ورود سیلاب‌های غیرقابل کنترول از افغانستان به ایران و منطقه سیستان این امید را ایجاد کرد که شاید این‌بار طالبان به تعهدات خود پایبند باشد و آب را منحرف نکند. اما آب از سد کمال‌خان به سمت شوره‌زار گود زره هدایت شده است.

برخی مقامات ایرانی تهدید کرده‌ بودند که در صورت ادامه روند کنونی، حق‌آبه را با زور از طالبان خواهند گرفت. اما طالبان همواره تاکید کرده‌است که به توافقنامه‌های دوجانبه پایبند است، اما به دلیل خشکسالی و کاهش بارندگی، امکان تامین کامل حق‌آبه ایران را ندارند.

در همین حال، طالبان برنامه‌های گسترده‌ای برای سدسازی در مناطق مرزی افغانستان، به‌ویژه در غرب و شمال کشور، در پیش گرفته‌ است. اخیراً این گروه سد پاشدان را در غرب افغانستان افتتاح کرده و قصد دارد پروژه‌های سدسازی بیشتری را در این مناطق اجرا کند.

دفتر وزیر اعلی خیبرپختونخوا در خبرنامه‌ای اعلام کرد که در این دیدار، توسعه تجارت دوجانبه، صلح و ثبات منطقه و حل مشکلات شهروندان افغان مقیم در خیبرپختونخوا مورد بحث قرار گرفت.

براساس خبرنامه، در این جلسه مشکلات تاجران و مردم عادی دو طرف در پی بسته بودن گذرگاه تورخم بررسی شد. دو طرف با اشاره به فرا رسیدن ماه رمضان و عید فطر توافق کردند که این مرز هرچه سریع‌تر بازگشایی شود.

علی امین گنداپور گفت که بسته بودن مرز در ماه رمضان باعث ضرر تاجران و رانندگان لاری‌ها شده و این وضعیت به نفع هیچ‌یک از طرفین نیست. او تاکید کرد که مشکلات مردم ناشی از بسته بودن مرز نیاز به راه‌حلی فوری دارد.

گنداپور افزود که دولت ایالتی خیبرپختونخوا از طرف خود برای بازگشایی مرز تلاش می‌کند و از سفارت طالبان نیز خواست که در این زمینه همکاری کند.

وزیر اعلی خیبرپختونخوا با اشاره به روابط پرتنش دو طرف گفت که ناامنی‌های جاری در منطقه مشکلاتی را برای مردم دو سوی مرز ایجاد کرده و برقراری صلح منطقه‌ای به نفع پاکستان و افغانستان است.

او تاکید کرد که مذاکره و گفت‌وگو بهترین راه برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه است.

علی امین گنداپور همچنین اعلام کرد که یک جرگه برای مذاکره با حکومت طالبان در سطح ایالتی تشکیل شده و اکنون در انتظار تایید شرایط این جرگه از سوی دولت فدرال پاکستان است. او گفت که به محض نهایی شدن شرایط، این هیئت به افغانستان اعزام خواهد شد.

با این حال، اسلام‌آباد با گفت‌وگوی وزیر اعلی خیبرپختونخوا با طالبان موافق نیست. مقامات پاکستانی تاکید کرده‌اند که گفت‌وگوی مستقیم مقامات ایالتی با کشورهای خارجی، دور زدن حاکمیت ملی و دولت مرکزی محسوب می‌شود. حکومت شهباز شریف مخالفت خود را با هرگونه مذاکره وزیر اعلی خیبرپختونخوا، که از حزب مخالف آن است، اعلام کرده‌ است.

با وجود این مخالفت‌ها، علی امین گنداپور گفت که دولت ایالتی در تلاش است تا یک سازوکار ویژه در مرز برای تسهیل عبور و مرور افراد به‌منظور تجارت، درمان و تحصیل ایجاد کند.

گذرگاه تورخم ۹ روز پیش، پس از بروز اختلاف بر سر «ساخت‌وسازهای طالبان در مناطق مرزی» از سوی پاکستان بسته شد.

مذاکرات مقام‌های مرزی پاکستان و طالبان برای بازگشایی این گذرگاه تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

این گذرگاه پس از بالاگرفتن تنش‌ها میان طالبان و پاکستان بسته شد. مسدودشدن گذرگاه تورخم موجب افزایش قیمت مواد خوراکی و اولیه در بازارهای افغانستان شده است.

.

سمیع‌الله محرابی، مشاور حقوقی شورای هندوها و سیک‌ها، از اقدامات طالبان برای بازگرداندن زمین‌های غصب‌شده قدردانی کرده است. در این خبرنامه، درباره اقدامات طالبان توضیح بیشتری ارایه نشده است.

زمین‌های هندوها و سیک‌ها در چهار دهه گذشته از سوی زورمندان در کابل و دیگر ولایت‌ها غصب شده است. آنان در این مدت با انواع تبعیض و نابرابری روبه‌رو بوده و اغلب مجبور به خروج از افغانستان و پناهندگی در کشورهای منطقه و غربی شده‌اند. در حال حاضر، شمار اندکی از هندوها و سیک‌ها در افغانستان باقی مانده‌اند.

آنان پیشنهادات خود را درباره بازگرداندن زمین‌های غصب‌شده، بازسازی اماکن مذهبی، تکمیل کارهای نیمه‌تمام و حل مشکل برق مطرح کردند و خواستار توجه طالبان در این زمینه‌ها شدند.

منجیت سینگ لامبه، به نمایندگی از هندوها و سیک‌ها، موضوع یک مارکیت تجارتی در ناحیه اول شهر جلال‌آباد را مطرح کرد و درخواستی را به نمایندگی از شورای خود برای حل این موضوع به مقام‌ طالبان سپرد.

عبدالواسع، رئیس دفتر ریاست‌الوزرای طالبان، گفت که افغانستان خانه مشترک همه است و این گروه حل مشکلات تمام مردم را مسئولیت خود می‌داند.

او به اعضای شورای هندوها و سیک‌ها اطمینان داد که پیشنهادات آنان بررسی خواهد شد.

عبادت‌گاه‌های هندوها و سیک‌ها همواره مورد حملات مسلحانه قرار گرفته است. در دوره حاکمیت طالبان در ۲۸ جوزا ۱۴۰۱ نیز درمسال این اقلیت مذهبی در کابل آماج حمله قرار گرفت که در نتیجه آن یک شهروند سیک و یک عضو طالبان کشته شدند.