آغاز سال تحصیلی جدید؛ اتحادیه اروپا می‌گوید آموزش زنان برای پیشرفت افغانستان حیاتی است

رابرت چترتن دیکسون روز یکشنبه، سوم حمل در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس به محرومیت ۴۰۰ هزار دختر دیگر از آموزش در افغانستان اشاره کرد و گفت مجموع دختران محروم از آموزش در این کشور به ۲.۲ میلیون می‌رسد.

او با استفاده از هشتگ «آموزش برای همه» در این یادداشت نوشت: «این برای دختران و کشورشان یک فاجعه است. آموزش یک حق است نه یک امتیاز. ما از طالبان می‌خواهیم این ممنوعیت را بردارند.»

سال جدید آموزشی در افغانستان روز پنجشنبه، ۳۰ حوت با برگزاری مراسمی در کابل بدون حضور دختران بالاتر از صنف ششم آغاز شد. پیشتر یونیسف اعلام کرد که با آغاز سال تعلیمی جدید دست‌کم ۴۰۰ هزار دختر دیگر از حق آموزش محروم شدند.

براساس گزارش‌های منتشرشده اگر ممنوعیت آموزش تا ۲۰۳۰ ادامه یابد، بیش از چهار میلیون دختر از حق آموزش محروم خواهد ماند. طالبان اما تاکنون هیچ اقدامی برای بازگشایی مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم و دانشگاه‌ها، انجام نداده است.

خبرگزاری مهر، رسانه وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی یکشنبه، سوم حمل نوشت که سه نفر از مهاجران افغان در پیوند به این پرونده بازداشت شده‌اند.

ابراهیم شریفی مقدم، فرمانده انتظامی شهرستان ورامین گفت این رویداد از یک مشاجره لفظی آغاز و به قتل انجامیده است. به گفته او، قربانی این رویداد توسط پولیس جوادآباد این شهرستان به شفاخانه منتقل شده و سپس به اثر جراحت عمیق جان باخته است.

فرمانده انتظامی ورامین گفت در پی تحقیقات و بررسی‌های ابتدائی از افراد بازداشت شده، یکی از آنها به قتل اعتراف کرده است. این مقام نظامی جمهوری اسلامی تصریح کرد که یکی از عاملان قتل در کلانتری گفت: «من ابتدا با برادرم شوخی لفظی کردم و بعد چاقو را به سمت او پرتاب کردم و به کمر او اصابت کرد».

این مقام ایرانی جزئیات بیشتری درباره هویت قاتل و مقتول ارائه نکرده، اما او می‌گوید که متهمان پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی تحویل داده شدند.

محمد اسماعیل یون استاد دانشکده زبان و‌ادبیات پشتوی دانشگاه کابل پس از برکناری از سوی طالبان در یادداشتی در صفحه فیس‌بوکش از تغییرات گسترده در دانشگاه کابل با لحن تند انتقاد کرده است.
او در بخشی از این یادداشت نوشت که دانشگاه کابل کاملاً به یک مدرسه طالبانی تبدیل شده است، شمار محصلان کاهش یافته، استادان یا برکنار شده‌اند یا مجبور به ترک وظایف‌شان شده‌اند و استادان باقی‌مانده تحت فشار شدید قرار دارند.
او‌ همچنین گفته است که پس از تسلط طالبان، شمار دانشجویان دانشگاه کابل از ۳۸ هزار دانشجو به ۱۴ هزار کاهش یافته است.

مسلح بودن معاون اداری دانشگاه کابل
آقای یون در قسمتی از یادداشتش نوشته است که «عبیدالله عبیده برادر خانم دوم وزیر تحصیلات طالبان که معاون اداری دانشگاه کابل است با سلاح داخل دفتر می‌نشیند.»
در سه و نیم سال گذشته، رابطه یون با طالبان دستخوش تغییرات زیادی بوده است.
او زمانی در تلویزیونش میزبان مشاعره‌هایی با حضور مقامات ارشد طالبان بود. او گفته بود به عنوان استاد دانشگاه، عملکرد طالبان را شایسته نمره ۹۵ می‌داند.

آقای یون همچنین گفته که دانشگاه کابل به‌تدریج شکل یک «مدرسه روستایی» را به خود گرفته است: «من که این وضعیت را از نزدیک مشاهده می‌کردم، برایم بسیار سخت بود که به‌عنوان یک افغان مدنی، آزاداندیش و پیش‌رو، این شرایط را بپذیرم. دانشگاهی که در آن تحصیل کرده و سه دهه در آن تدریس کرده بودم، زیبایی، نزاکت علمی، پاکی و نظم خود را از دست داده و حالا گرفتار افکار تنگ‌نظرانه و رفتارهای قرون‌وسطایی شده است.»
محبوب‌شاه محبوب استاد دانشگاه در مورد برکناری یون گفته است که سخنان استاد یون را تأیید می‌کند. او افزود: «دانشگاه کابل کاملاً به یک مدرسه طالبانی تبدیل شده است، اما من این موضوع را در سال ۲۰۲۳ مطرح کرده بودم، درحالی‌که استاد یون همان سال به طالبان نمره ۹۵ داده بود».
آقای محبوب گفته است امروز، آقای یون خود قربانی همان ناامنی شغلی شد که زمانی از آن حمایت می‌کرد.

آقای عراقچی گفت: «واقعیت این است که الان قدرتی در افغانستان سر کار است که در طول سه‌ونیم سال گذشته، حاکمیت خود را تثبیت کرده است.»

با این حال، وزیر خارجه جمهوری اسلامی اذعان کرد که بحث تروریسم و فعالیت داعش در افغانستان، جدی و مهم است.

وزیر خارجه ایران در حالی ادعا می‌کند که امنیت در افغانستان برقرار شده که شورای امنیت ملل متحد، کشورهای منطقه از جمله خود جمهوری اسلامی، بارها نسبت به تشدید فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان هشدار داده‌اند.

برپایه گزارش‌های شورای امنیت ملل متحد، طالبان به القاعده اجازه داده است تا در افغانستان پایگاه‌هایی ایجاد کند و خانه‌های امن و اردوگاه‌های آموزشی این سازمان تروریستی در سراسر کشور پراکنده‌اند.

شورای امنیت تأکید دارد که داعش خراسان مسیرهای جدیدی برای جذب و انتقال نیرو ایجاد کرده است.

با وجود این که طالبان پی‌هم ادعا می‌کند این گروه، داعش را سرکوب کرده، شاخه داعش خراسان در بیش از سه سال گذشته به حملات مرگبار خود در افغانستان ادامه داده است. داعش برخی از مقام‌های ارشد طالبان را نیز هدف قرار داده است.

توجیه سفر به کابل

عباس عراقچی در گفت‌وگو با خبرگزاری خبرآنلاین، گفت که میان جمهوری اسلامی و طالبان، یک‌سری موضوعات بسیار جدی احتیاج به پرداختن دارد.

او به مسائل مربوط به تروریسم، امنیت شیعیان، «حساسیت» جمهوری اسلامی در خصوص زبان فارسی و حقابه ایران از رود هلمند اشاره کرد.

عراقچی گفت که هر کدام این مسائل یک چالش بزرگ و جدی است و با منافع ملی ایران سر و کار دارند: «باید برای منافع ملی خود به این موضوعات بپردازیم و آن‌ها را حل و فصل کنیم.»

عباس عراقچی در اوایل ماه دلو، در راس یک هیئت ایرانی به کابل سفر کرد. سفر وزیر خارجه جمهوری اسلامی به افغانستان تحت کنترول طالبان انتقاد برخی از رسانه‌های ایرانی را برانگیخته بود.

آقای عراقچی در مصاحبه جدید سفر خود به کابل را توجیه و تاکید کرد که جمهوری اسلامی حکومت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد. با این حال، او گفت: «ثانیا کشورهای دیگری بوده‌اند که وزرای خارجه آن‌ها [به کابل] سفر کرده اند. از جمله وزیر خارجه چین و قطر و نخست‌وزیر قطر. از کشورهای آسیای مرکزی هم چند شخصیت رفته‌اند.»

سخنگوی صنعت و تجارت طالبان روز یکشنبه، سوم حمل گفت که افغانستان در سال ۱۴۰۳ بیشترین صادرات را به کشورهای پاکستان، هند، امارات متحده عربی، اوزبیکستان، ایران، قزاقستان، چین، ترکیه، عراق و تاجیکستان داشته است.

به گفته او، بیشترین محصولات صادرشده در این مدت محصولات زراعتی از جمله انجیر، پنبه، کشمش بودند و صادرات قالین و سنگ‌های قیمیتی رو به رشد بوده است.

این مقام طالبان همچنین افزود که مجموعه واردات افغانستان در سال گذشته ۱۱ میلیارد و ۱۶۴ میلیون دالر رسیده که بیشترین واردات از کشورهای ایران، امارات متحده عربی، پاکستان، چین، ترکمنستان، اوزبیکستان، قزاقستان، روسیه، هند و مالیزیا انجام شده است.

براساس اطلاعات سخنگوی وزارت صنعت و تجارت طالبان، بیشترین محصولات واردشده به افغانستان در سال گذشته تیل دیزل، تیل پطرول، آرد گندم، قطعات وسایل نقلیه، گاز مایع، ادویه، روغن و برنج بوده است.

این مقام طالبان مدعی شده است که در سال گذشته قدرت خرید مردم افزایش داشته و میزان تجارت افغانستان با کشورهای مختلف نیز بهبود یافته است.

یا این حال بانک جهانی در قوس سال گذشته خورشیدی از کاهش ۱۴ درصدی صادرات افغانستان هبر داده گفته بود که از جنوری ۲۰۲۴ تا اگست ۲۰۲۴ میلادی، کل صادرات افغانستان به شدت کاهش یافته و به ۹۲۰.۵ میلیون دالر رسیده است.

مقام‌های طالبان گفته بودند که افغانستان در سال ۱۴۰۲ خورشیدی به ارزش ۱.۸ میلیارد دالر صادرات و بیش از ۸ میلیارد دالر واردات داشته است.