یک مقام وزارت داخله جمهوری اسلامی، شمار مهاجران افغان در ایران را شش میلیون و ۱۰۰ هزار نفر اعلام کرد. نادر یاراحمدی، رئیس مرکز امور اتباع و مهاجران وزارت داخله ایران، گفت که بیش از دو میلیون افغان ساکن این کشور فاقد مدارک قانونی هستند.
او در مصاحبه با خبر آنلاین افزود که بسیاری از این افراد با پاسپورت و ویزا وارد ایران میشوند. از این میان، برخی در زمان مقرر بازمیگردند، اما تعدادی نیز بازنمیگردند و درخواست تمدید ویزا میکنند.
این مقام وزارت داخله تأکید کرد: «تعداد (مهاجران افغان) همان ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر است.»
او توضیح داد که این مهاجران در شهرها دارای نقاط تجمع و کلونی هستند. این مقام ایرانی گفت «برادران افغان به دلیل اشتراکات زبانی و فرهنگی هیچگاه در ایران اقلیت محسوب نشدهاند و به همین دلیل در شهرهای مختلف این کشور زندگی میکنند.»
ایران در سال گذشته بیش از یک میلیون مهاجر افغانی را اخراج کرد. اما به گفته نادر یاراحمدی، ۵۰ درصد از این افراد دوباره به ایران بازگشتهاند.
ایران در یک سال اخیر بر اخراج مهاجران فاقد مدرک تأکید داشته است، اما اخیراً وزیر امور خارجه این کشور اعلام کرد که بازگشت مهاجران «بهصورت تدریجی و آبرومندانه» انجام خواهد شد. سید عباس عراقچی افزود که جامعه افغانستان باید ظرفیت و زیرساخت لازم برای پذیرش مهاجران بازگشتی را داشته باشد.
مخالفان طالبان در پیامهای عیدی خود از طالبان انتقاد کردند و گفتند که این گروه آزادیهای مردم را سلب و خوشیهای مردم را تحتالشعاع قرار داده است. امرالله صالح، معاون پیشین ریاستجمهوری، گفت که طالبان در بنبست سیاسی گرفتار شده و این تنگنا روزبهروز عمیقتر میشود.
امرالله صالح، روز شنبه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «سلطهای که فاقد مشروعیت قانونی و پشتوانه ملت باشد، نه ثبات میآورد، نه اعتبار مییابد و نه رفاه به ارمغان میآورد.»
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، ابراز امیدواری کرد که عید دریچهای به سوی روشنایی، پایان اختناق، شکنجهها و قتلهای زنجیرهای و آغاز غلبه بر تروریسم، سیاهی و تباهی در کشور باشد.
او تاکید کرد که با غلبه بر شرایط کنونی، مردم باید در سرنوشت کشورشان سهیم شوند، زنان به حقوق و آزادیهای خود دست یابند و دروازههای مکتبها و دانشگاهها بهطور یکسان به روی همه باز گردد.
عطا محمد نور، از اعضای ارشد جمعیت اسلامی، نیز گفت که مردم افغانستان برای چهارمین سال پیاپی عید را زیر سایه «سلطه نامشروع و ظالمانه طالبان» سپری میکنند. وی افزود: «این گروه با ظلم و ستم، خوشیهای مردم را تحتالشعاع قرار داده است. امیدوارم این عید سرآغاز پایان سلطه نامشروع آنان و بازگشت مردمسالاری و دموکراسی باشد تا افغانستان از انزوای مطلق سیاسی خارج شود، از کانون پرورش تروریسم رهایی یابد و بار دیگر جایگاه شایسته خود را در داخل و جامعه جهانی به دست آورد.»
معصوم ستانکزی، رئیس هیئت مذاکرهکننده حکومت پیشین افغانستان با طالبان، با اشاره به عدم پاسخگویی ملا هبتالله، رهبر طالبان، گفت: «رهبری که صدای مردم را نشنود، عبادتش زیر سؤال است.»
او افزود: «سالهاست که مردم افغانستان عید را گاهی با اشک و خون، گاهی با شکم گرسنه و گاهی در مهاجرتهای بیپایان تجلیل میکنند.»
مخالفان طالبان در این پیامها بر ضرورت آمادگی برای پایان دادن به وضعیت کنونی و ساختن آیندهای بهتر برای افغانستان تاکید کردهاند.
مخالفان طالبان درحالی بر لزوم پایان بخشیدن به سلطه طالبان تاکید میکنند که در چهار سال گذشته نتوانستهاند روی یک طرح مشترک سیاسی به توافق برسند.
رسانههای ایران گزارش دادند که دو کارگر افغان بامداد شنبه، نهم حمل پس از سقوط در چاهی در منطقه ۱۷ شهریور تهران جان باختند. سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران گفت که این رویداد در صحن یک ساختمانی در حال ساخت رخ داده است.
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران به رسانهها گفت این دو کارگر افغان هنگام کار در چاهی با عمق ۳۵ متر جان باختهاند. او افزود که طب عدلی بعدا دلیل اصلی مرگ این کارگران را اعلام میکند، اما تحقیقات ابتدایی نشان میدهد که آنها به اثر گازگرفتگی و کمبود آکسیجن جان باختهاند.
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران گفت این کارگران افغان حدود ۴۵ ساله و ۲۷ ساله بودند. او جزئیات بیشتری درباره هویت این دو کارگر ارائه نکرده است.
جلال ملکی افزود که به گزارش شاهدان عینی صدای این دو کارگر پس ساعت ۸:۱۷ صبح خاموش شده و به سوالهای صاحب کار پاسخ ندادهاند. او اضافه کرد که نیروهای عملیات نجات پس از گزارش این رویداد به محل شتافته و کارگران را در عمق چاه نقش بر زمین یافتند.
در ۲۰ میزان ۱۴۰۳ نیز دو کارگر ۳۵ و ۴۰ ساله افغان، در چاهی به عمق ۳۵ متر در جنوب شرقی تهران گرفتار شدند که یکی از آنها جان باخت.
سخنگوی سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران در ۱۸ ثور سال گذشته نیز از مرگ یک کارگر افغان براثر سقوط در چاهی در جنوب تهران خبر داده بود. جلال ملکی در آن زمان گفت این مرد ۷۰ ساله هنگامی که خواست از چاه پایین برود، به داخل چاه سقوط کرد.
بر بنیاد گزارشها، بسیاری از کارگران افغان در ایران از خدمات ایمنی کارگری بهرهمند نیستند. شماری از این کارگران مدارک اقامت ندارند و در مواقع برخورد با تهدید، خطرات جانی و پرداخت نشدن دستمزد خود نمیتوانند به جایی شکایت کنند.
فای دی هال، گروگان امریکایی که روز شنبه از زندان طالبان آزاد شد، در پیامی ویدیویی گفت که زنان در زندانهای طالبان از او میپرسیدند: «ترامپ چه زمانی برمیگردد.» او گفت که زنان در زندانهای طالبان ترامپ را همچون ناجی میبینند.
ویدیوی این گروگان امریکایی روز شنبه از سوی زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان، منتشر شد.
فای دی هال در این پیام خطاب به دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا گفت: «آنها واقعاً شما را همچون یک ناجی میبینند و منتظر شما هستند تا بیایید و آنها را آزاد کنید. سلامهایشان را میفرستند. همچنین میخواهم یادآوری کنم که هنوز زنان بسیاری در زندان طالبان هستند و هیچ حقی ندارند.»
وی همچنین از ترامپ به خاطر کمک به آزادی و بازگشتش به امریکا قدردانی کرد و گفت: «هرگز تا این حد به شهروند امریکایی بودن خود افتخار نکردهام.»
زلمی خلیلزاد روز شنبه اعلام کرد که فای دی هال، شهروند امریکایی، از زندان طالبان آزاد شده و اکنون در سفارت قطر در کابل تحت مراقبت پزشکی قرار دارد. خلیلزاد گفته او به زودی به امریکا بازخواهد گشت.
این چهارمین شهروند امریکایی است که در سال ۲۰۲۵ از زندان طالبان آزاد میشود. پیش از او، رایان کوربت، ویلیام مککنتی و جورج گلزمن نیز از اسارت طالبان رها شده بودند. رایان کوربت، ویلیام مککنتی در آخرین روزهای حضور جو بایدن در کاخ سفید با یک عضو زندانی طالبان در آمریکا تبادله شدند.
رقم دقیق شهروندان امریکایی در زندانهای طالبان مشخص نیست.
کاخ سفید آزادی دو شهروند امریکایی از زندان طالبان را تجلیل کرد | افغانستان اینترنشنال
محمودشاه حبیبی شهروند افغانتبار امریکایی یکی دیگر از گروگانها است طالبان است. در روزهای اخیر، سخنگوی وزارت خارجه امریکا در روزهای اخیر درباره وضعیت محمودشاه حبیبی و دیگر گروگانهای امریکایی در بازداشت طالبان، ابراز نگرانی کرد.
بیشتر بخوانید: منابع: محمودشاه حبیبی در زندان هبتالله آخندزاده در قندهار نگهداری میشود | افغانستان اینترنشنال
جبهه آزادی افغانستان در پیامی به مناسبت عید فطر اعلام کرد که حملات خود علیه طالبان را پس از روزهای عید از سر خواهد گرفت. این جبهه گفت که به احترام ماه رمضان، عملیات نظامی خود را متوقف کرده بود.
این جبهه با انتقاد از تلاشها برای عادیسازی و تطهیر چهره طالبان هشدار داد: «دورنمای آزادی، برابری، عقلانیت، انسانیت و در نهایت موجودیت افغانستان روزبهروز تاریکتر و نگرانکنندهتر میشود.»
جبهه آزادی بار دیگر بر عزم خود برای مبارزه مسلحانه علیه طالبان تأکید کرد و افزود: «برای ما جنگ و مبارزات مسلحانه نه انتخابی از سر اشتیاق است و نه ابزاری برای کسب قدرت. ما همانند ملتهای متمدن و مرفه امروزی که در گذشتههای دور یا نزدیک برای آزادی و رهایی جنگیدهاند، قربانی دادهاند و سرانجام به توافقها و سازوکارهای جمعی عادلانه و مورد پذیرش همگان دست یافتهاند، برای آزادی سرزمین و بازگرداندن غرور، وقار و حیثیت مردممان بهعنوان حق مشروع دفاع، مبارزه میکنیم و به پیروزی در این پیکار مقدس ایمان کامل داریم.»
جبهه آزادی همچنین خواستار توقف ارسال پول به طالبان تحت عنوان کمکهای بشردوستانه شد و تأکید کرد که مبارزه با این گروه نباید صرفاً به تأمین حق کار و آموزش زنان محدود شود. این جبهه از مردم خواست تا از نزدیک شدن به مراکز تجمع، پاسگاهها، قرارگاهها، افراد، جاسوسان محلی و مکانهای مرتبط با طالبان که بهعنوان اهداف مشروع جنگی شناخته میشوند، خودداری کنند.
از سوی دیگر، علی میثم نظری، رئیس روابط خارجی جبهه مقاومت، گفت که عید درحالی فرا رسیده که مردم افغانستان با فقر گسترده و محرومیتهای فراوان دستوپنجه نرم میکنند.
وی افزود: «وضعیت کنونی نتیجه حاکمیت نامشروع گروه تروریستی طالبان است؛ این لشکر خوارج و دشمنان آشتیناپذیر کشور ما هستند.» نظری بر ضرورت مقابله نظامی با طالبان تا برچیدن ظلم و ستم این گروه تأکید کرد.
جبهه آزادی و جبهه مقاومت، دو گروه فعال مخالف طالبان در افغانستان، در سال گذشته همکاری خود را تقویت کرده و حملات متعددی علیه نیروهای طالبان در کابل و سایر ولایات انجام دادهاند.
دیپلومات طالبان بلافاصله پس از آغاز به کار در سفارت افغانستان در ناروی، تابلوی این سفارت را از «سفارت کبرای جمهوری اسلامی افغانستان» به «سفارت کبرای افغانستان» تغییر داد. دیپلومات طالبان، این تابلو را با پس زمینه رنگ سفید که حاکی از پرچم طالبان است، تغییر داده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، حکومت خود را «امارت اسلامی افغانستان» نامگذاری کرد. به نظر میرسد ناروی با درج نام «امارت اسلامی افغانستان» بر تابلوی سفارت افغانستان در اسلو موافقت نکرده است.
تصاویری که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته نشان میدهند که دیپلومات طالبان، واژههای «جمهوری اسلامی» را از مقابل اسم افغانستان حذف کرده است.
ناروی اخیراً نجیبالله شیرخان، دیپلومات طالبان را بهعنوان سکرتر اول این سفارت پذیرفت و برای او کارت اقامت دیپلوماتیک یکساله صادر کرد.
وزارت خارجه طالبان هم اعلام کرد که خدمات قنسولی برای شهروندان افغانستان در ناروی از تاریخ ۲۴ مارچ رسماً آغاز شده است.
سفارت افغانستان در ناروی در ماه سنبله سال ۱۴۰۳ بسته شد. پیش از آن سفارت افغانستان توسط دیپلوماتهای وفادار به حکومت پیشین افغانستان اداره میشد.
یوسف غفورزی، سفیر پیشین افغانستان در اسلو در ماه سنبله خبر داد که پس از چهار و نیم سال خدمت در ناروی، ماموریت او به پایان رسیده است.
وزیر خارجه ناروی در ۱۵ قوس ۱۴۰۳ اعلام کرده بود بهدلیل رفتار طالبان با زنان، نماینده این گروه را به عنوان سفیر افغانستان در اسلو نخواهد پذیرفت. اسپین بارت ایده وزیر خارجه ناروی گفته بود روابط کشورش با طالبان کاهش مییابد و خواست طالبان برای به دست گرفتن سفارت افغانستان در اسلو پذیرفته نخواهد شد.
اعتراض فعالان به واگذاری قنسولگری افغانستان به طالبان
همزمان با تغییر تابلوی سفارت، روز شنبه گروهی از شهروندان، فعالان حقوق بشر و زنان افغان مقیم اسلو به تصمیم ناروی برای پذیرش و واگذاری قنسولگری افغانستان به طالبان، اعتراض کردند.
معترضان با تجمع در برابر وزارت خارجه ناروی، گفتند که واگذاری قنسولگری افغانستان به طالبان برخلاف اصول اساسی حقوق بینالملل و کرامت انسانی است.
معترضان همچنان گفتند: «طالبان از طریق خشونت و بدون هیچ مشروعیت دموکراتیک قدرت را تصاحب کردهاند. اعطای نمایندگی دیپلوماتیک به چنین گروهی، نقض کنوانسیون وین درباره روابط دیپلوماتیک (۱۹۶۱) و اصل عدم بهرسمیتشناختن رژیمهای غیردموکراتیک است.»
فعالان افغان در ناروی با ابراز نگرانی تاکید کردند که واگذاری سفارت افغانستان به طالبان، پناهجویان و مهاجران افغان را در معرض خطر جدی قرار میدهد. آنها گفتند که طالبان به اطلاعات شخصی و هویت پناهجویان دسترسی پیدا میکند و این امر خانوادههای آنها را در افغانستان در معرض خطر قرار خواهد داد.
فعالان معترض گفتند که طالبان مسئول نقض گسترده حقوق بشر است و این گروه زنان را از آموزش، اشتغال و زندگی اجتماعی محروم کرده و «با ایجاد ترس و سرکوب، صدای عدالتخواهان آنها را خاموش کرده است.»
معترضان افزودند «چگونه ممکن است دولت ناروی به طالبان مشروعیت ببخشد و در عین حال به قربانیان آنها پناهندگی اعطا کند؟ این استاندارد دوگانه، اعتماد عمومی به عدالت، انسانیت، و حکمرانی اخلاقی را زیر سؤال میبرد.»
