همزمان با وضع تعرفههای گسترده از امریکا بر واردات کشورها، اکثر امریکایی برای افزایش نرخ کالای مصرفی در ایالات متحده آماده میشوند. نظرسنجی تازه رویترز و موسسه ایپسوس نشان میدهد که ۷۳ درصد امریکایی معتقدند قیمت کالای مصرفی در شش ماه آینده افزایش خواهد یافت.
نتایج این نظرسنجی سه روزه که سهشنبه، ۱۹ حمل منتشر شده، حاکی است که تنها ۴ درصد پاسخدهندگان باور دارند که نرخ کالاها در امریکا کاهش پیدا خواهد کرد.
براساس یافتههای این نظرسنجی، ۵۷ درصد پاسخدهندگان که یک چهارم آنها را جمهوریخواهان تشکیل میدهند، گفتهاند که با تعرفههای جدید ترامپ به شمول ده درصد تعرفه پایه مخالفاند.
در همین حال، ۳۹ درصد پاسخدهندگان از این وضع تعرفهها حمایت کردهاند.
۵۲ درصد پاسخدهندگان هم گفتهاند که با استدال حکومت ترامپ مبنی بر اینکه کشورهای دیگر در تجارت بینالمللی از امریکا سود میبرند، موافقاند.
در حالی که ۴۴ درصد پاسخدهندگان گفتهاند که با این استدال حکومت ترامپ مخالفاند.
اداره ترامپ میگوید که در تجارت بینالمللی کشورهای دیگر به گونه ناعادلانه بر کالاهای امریکایی تعرفه وضع میکنند. امریکا گفته که تعرفههای جدید را برای برقراری توازن در تجارت با کشورها وضع کرده است.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا اخیرا تعرفههای گسترده را بر کالاهای وارداتی تقریبا تمام کشورهای جهان وضع کرد. نرخ این تعرفهها نظر به هر کشور فرق دارد.
روزنامه تایمز بریتانیا گزارش داد همزمان با آمادهسازی برای مذاکرات هستهای با واشنگتن، جمهوری اسلامی برای نخستینبار موشکهای سطحبهسطح دوربرد را به نیروهای نیابتی خود در عراق منتقل کرده است. منابع اطلاعاتی میگویند این موشکها توانایی هدف گرفتن برخی مناطق اروپا را دارند.
تایمز در این گزارش که سهشنبه منتشر کرد با استناد به گفته منابع اطلاعاتی منطقهای، خبر داده این موشکها هفته گذشته از سوی نیروی هوافضای سپاه پاسداران به عراق منتقل شدند.
اقدامی که به گزارش تایمز و به نقل از تحلیلگران میتواند تلاشی برای تقویت قدرت چانهزنی جمهوری اسلامی در آستانه مذاکرات آتی با ایالات متحده تلقی شود.
بر اساس این گزارش، دو نوع موشک دیگر با برد کوتاهتر، شامل موشک کروز «قدس ۳۵۱» و موشک بالستیک «جمال ۶۹»، نیز به عراق قاچاق شدهاند. منابع اطلاعاتی تایمز تاکید کردهاند که موشکهای منتقلشده دارای بردی هستند که حتی میتوانند اهدافی در اروپا را نیز تهدید کنند.
یکی از منابع اطلاعاتی منطقهای به تایمز گفت: «ایران اخیرا موشکهایی را از جمله مدلهایی با برد بلندتر را در اختیار شبهنظامیان شیعه در عراق قرار داده که پیشتر هرگز به این گروهها داده نشده بودند. این اقدامی نومیدانه از سوی ایران است که ثبات عراق را به خطر میاندازد.»
ایران در تلاش برای بازپسگیری نفوذ از دسترفته
کارشناسان به تایمز گفتهاند ایران در حال «تقلا» برای بازپسگیری جایگاه خود در منطقه است، که در سالهای اخیر بهطور چشمگیری تضعیف شده است.
به گفته این کارشناسان، از دست دادن سامانههای پدافند هوایی اطراف سایتهای هستهای پس از درگیری با اسرائیل در اکتبر، شکست نیروهای نیابتی تهران از جمله حماس در غزه و حزبالله در لبنان، و سقوط رژیم بشار اسد در سوریه از جمله تحولاتی هستند که موجب تضعیف جایگاه جمهوریاسلامی در منطقه شده است.
دوشنبه در کاخ سفید، دونالد ترامپ در دیدار با نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، گفت: «اگر مذاکرات موفقیتآمیز نباشند، فکر میکنم روز بسیار بدی برای ایران رقم خواهد خورد.» این مذاکرات قرار است در عمان برگزار شود.
حوثیها در یمن و شبهنظامیان وابسته به ایران در عراق بهعنوان آخرین نیروهای موثر نیابتی جمهوریاسلامی در منطقه شناخته میشوند. ایالات متحده در هفتههای اخیر اهداف کلیدی حوثیها را هدف قرار داده و روز سهشنبه، عبدالنصر الکمالی، یکی از فرماندهان اطلاعاتی ارشد آنان، در جریان حملات کشته شد.
تلاشهای دیپلوماتیک عراق و تناقضگویی مقامات
دولت عراق که همچنان میزبان نیروهای امریکایی است، فشارها بر گروههایی نظیر داعش را افزایش داده و این باعث شده که گروههای نیابتی جمهوریاسلامی زیر فشار مضاعف قرار بگیرند، هم از جانب واشنگتن که نیروهایش را در سراسر منطقه تقویت کرده، و هم از سوی تهران که به کشورهای همسایه هشدار داده در صورت همکاری با امریکا، از جمله اجازه استفاده از حریم هوایی، با پیامدهایی روبهرو خواهند شد.
این تحولات با گزارشهای منتشرشده در هفته جاری از سوی مقامات عراقی که گفته بودند شبهنظامیان وابسته به ایران «آمادگی برای خلع سلاح» دارند، در تضاد است.
یک سیاستمدار شیعه نزدیک به دولت عراق به رویترز گفته بود که شماری از این گروهها قصد دارند برای جلوگیری از درگیری با امریکا، به درخواست واشنگتن برای خلع سلاح پاسخ مثبت دهند.
اما بلافاصله پس از انتشار این اظهارات، منبعی سیاسی در عراق به شبکه سعودی العربیه گفت که در واقع، گروههای مسلح از خلع سلاح امتناع کردهاند.
یک منبع دیپلوماتیک در منطقه هم به گفت: «تلاشهایی که در ۴۸ ساعت گذشته برای القای تصویری از خلع سلاح شبهنظامیان صورت گرفته، یک فریب است.»
به گفته این منبع، «شبهنظامیان عراقی میدانند چه میکنند و نگران مخالفت داخلی در عراق هستند. بحثهایی در سطح سیاسی و همچنین در رسانههای اجتماعی در عراق جریان دارد که بهصراحت با واردکردن مشکلات ایران به خاک عراق مخالفت میکنند. آنها به لبنان نگاه میکنند و تلاش میکنند از تکرار آن جلوگیری کنند.»
تحلیلگران: ایران سلاح میدهد تا نفوذش را حفظ کند
به گزارش تایمز، تحلیلگران معتقدند جمهوری اسلامی برای حفظ نفوذش در خاورمیانه به نیروهای نیابتی باقیماندهاش متوسل شده است، اما برخی از این نیروها نیز در حال بازبینی راهبردهای خود هستند.
ویلیام آلبرک، پژوهشگر مهمان در مرکز استیمسون، به تایمز گفت: «برخی از رهبران شبهنظامیان با دولت عراق درباره کنارگذاشتن اسلحه و پیوستن به روند سیاسی گفتوگو کردهاند. بهنظر میرسد برخی از نیروهای نیابتی دیگر اعتمادی به حمایت بلندمدت ایران ندارند.»
او در ادامه با اشاره به نیاز تهران به این گروهها افزود: «از سوی دیگر، منطقی است که ایران حمایت نظامیاش را افزایش دهد تا این گروهها را به ادامه نبرد وادارد و از مذاکرات بازدارد. اما همچنین ممکن است این گروهها کمکهای دریافتی را ذخیره کنند تا در چانهزنیها از آن بهره ببرند، نه اینکه الزاما وارد یک جنگ پرهزینه و خطرناک در درازمدت شوند.»
او در ادامه با اشاره به نفش ایارن در بیثباتکردن منطقه تاکید کرده «ایران هیچ دلیلی ندارد که ابزار نیابتیاش را کنار بگذارد، چرا که هم در زمینه بیثباتسازی، و هم از طریق فرصتهایی که در مناطق بیدولتشده ایجاد میشود، از جمله در قاچاق و جرایم سازمانیافته از آنها بهره میبرد.»
چند منبع به خبرگزاری رویترز گفتند که امریکا قصد دارد دستکم شش برنامه کمکهای خارجی لغوشده ایالات متحده را از سر بگیرد.
شش منبع روز سهشنبه، ۱۹ حمل، گفتند جرمی لوین، رئیس موقت آژانس توسعه بینالمللی امریکا در یک نامه داخلی از کارمندان یواساید خواسته که این برنامهها را احیا کنند.
به گفته منابع، این برنامهها شامل کمکهای برنامه جهانی غذا در لبنان، سوریه، سومالیا، اردن، عراق و اکوادور میشوند.
در حالی که پیشتر برنامه جهانی غذا درباره پیامدهای قطع کمکهای امریکا به افغانستان هشدار داده بود، این منابع درباره سرگیری کمکها به افغانستان چیزی نگفتهاند.
پیشتر رویترز گزارش داد که دولت ترامپ کمکهایی به ارزش ۱.۳ میلیارد دالر به کشورهایی مثل افغانستان، یمن، سومالیا و سوریه را متوقف کرده است.
رئيس یوساید در ایمیل تازه خود به کارکنان بابت تغییرات در قطع و از سرگیری کمکهای آژانس توسعه بینالملی امریکا عذرخواهی کرده است.
او نوشته است: «ذینفعان زیادی این موضوع دخیلاند و باید برای ایجاد تعادل میان اینهمه منافع متضاد کار کنیم.»
جرمی لوین گفته است تقصیر تحولات اخیر در کمکهای یواساید بر عهده اوست و مسئولیت آن را میپذیرد.
خبرگزاری رویترز نوشته است که تصمیم ازسرگیری کمکهای امریکا، پس از فشارها در داخل دولت و کانگرس، و همچنین هشدار برنامه جهانی غذا گرفته شده است.
پیشتر برنامه جهانی غذا هشدار داد که قطع کمکهای امریکا «میتواند به منزله حکم مرگ برای میلیونها نفری باشد که با قحطی و گرسنگی شدید روبهرواند.»
این سازمان گفته بود که براساس تصمیم جدید امریکا، ۵۶۲ میلیون دالر کمک به افغانستان قطع خواهد شد.
تصمیم اداره ترامپ برای قطع کمکهای خارجی، بخشی از تلاشهای گسترده دولت جدید برای توقف فعالیت آژانس توسعه بینالمللی امریکا بوده است.
امریکا از پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید در جنوری، میلیاردها دالر کمکهای خارجی را قطع کرده است.
وزارت خارجه امریکا روز سه شنبه گزارش قطع کمکهای این کشور به برنامه جهانی غذای سازمان ملل در افغانستان و یمن را تایید کرد. تمی بروس، سخنگوی این وزارت گفت علت این اقدام، این بود «که تروریست ها، مانند حوثیها در یمن و طالبان در افغانستان، از پروژهها نفع میبردند.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمانملل روز سهشنبه پیشنهاد جدید اسرائیل برای کنترول ارسال کمکها به غزه را رد کرد و گفت که این طرح بهطور «بیرحمانه» توزیع کمکها را محدود خواهد کرد. گوترش گفت: «غزه یک میدان کشتار است و غیرنظامیان در دایره بیپایان مرگ گرفتار شدهاند.»
گوترش با تاکید مکرر خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط تمامی گروگانها، آتشبس دایمی و دسترسی کامل سازمانهای امدادی به غزه شد.
گوترش گفت: «اسرائیل، به عنوان قدرت اشغالگر، تعهدات مشخصی بر اساس قوانین بینالمللی از جمله حقوق بینالمللی بشردوستانه دارد.»
او ادامه داد: «این بدان معناست که اسرائیل باید زمینه توزیع کمکهای امدادی را مساعد کند و از تامین غذا، مراقبتهای پزشکی، بهداشت و سلامت عمومی در غزه اطمینان حاصل کند.»
از اوایل مارچ بدینسو هیچ کمکی به نوار غزه، که حدود ۲.۱ میلیون نفر در آن زندگی میکنند، ارسال نشده است.
اسرائیل اعلام کرده است تا زمانی که نیروهای حماس، تمامی گروگانهای اسرائیلی را آزاد نکند، اجازه ورود کالاها و تجهیزات به غزه را نمیدهد.
یک آژانس نظامی اسرائیل که هماهنگکننده کمکها است، هفته گذشته در دیدار با نهادهای سازمان ملل و گروههای کمک بینالمللی گفت که مکانیسمی برای «نظارت و ورود کمکها» برای غزه پیشنهاد داده است.
این اداره اسرائیلی گفت که این سازوکار، «برای حمایت از سازمانهای کمکرسان، تقویت نظارت و پاسخگویی و اطمینان از رسیدن کمکها به جمعیت غیرنظامی نیازمند طراحی شده است، نه اینکه توسط حماس دزدیده شود.»
جاناتان ویتال، مسئول ارشد کمکهای سازمان ملل برای غزه و کرانه باختری، هفته گذشته گفت که هیچ مدرکی مبنی بر انحراف کمکها وجود ندارد.
اسرائیل ماه گذشته پس از آتشبس دو ماهه، بمباران غزه را از سر گرفت است. بر مبنای آمار وزارت بهداشت غزه از زمان از سرگیری حملات اسرائیل در ۱۸ مارچ، بیش از ۱۴۰۰ نفر کشته و حدود ۴ هزار نفر زخمی شده است.
این وزارت اعلام کرده که از آغاز تهاجم اسرائیل در اکتوبر ۲۰۲۳، تاکنون بیش از ۵۰ هزار فلسطینی کشته شدهاند.
همزمان با تشکیل قریب الوقوع حکومت ایتلافی جدید در آلمان، وزارت داخله این کشور روز سهشنبه اعلام کرد که روند پذیرش پناهجویان در چارچوب برنامه اسکان مجدد سازمان ملل را تعلیق کرده است. به نظر میرسد که حکومت جدید به رهبری محافظهکاران، پذیرش پناهجو در آلمان را محدودتر خواهد کرد.
رویترز بر بنیاد یک سند گزارش داد که احزاب محافظهکار و سوسیال دموکرات آلمان توافق کردهاند که به برنامه پذیرش داوطلبانه مهاجران، از جمله از طریق سازمان ملل، پایان دهند.
مهاجرت یکی از مسائل بحثبرانگیز در مذاکرات حزب دموکرات مسیحی به رهبری فریدریش مرتس و حزب سوسیال دموکرات برسر تشکیل حکومت آینده و برنامههای آن بوده است.
محافظهکاران در واکنش به افزایش حمایت رایدهندگان بیشتر از حزب راستافراطی آلترناتیو برای آلمان (AfD) و چندین حادثه خشونتآمیز مرتبط با پناهجویان، خواهان رویکردی سختگیرانهتر نسبت به پذیرش پناهجویان هستند.
پیشتر روزنامه آلمانی «ولت ام زونتاگ» گزارش داد که نمایندگان پارلمانی احزاب دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی از انجمن آلمان برای همکاریهای بینالمللی (GIZ) خواستهاند تا ماه جون روند تخلیه پناهجویان افغان را متوقف کند.
این احزاب درصدد ارائه یک طرح بدیل برای پذیرش پناهجویان اند. بهگزارش روزنامه مذکور، آلمان دو طرح جایگزین درباره پناهجویان افغان را روی دست گرفته است؛ گزینه نخست لغو پروندههای پناهجویی افغانها و گزینه دوم بازنگری پروندههای آنان است.
آلمان از سال ۲۰۱۶ در طرح اسکان مجدد اتحادیه اروپا مشارکت داشته و پناهندگان انتخابشده از سوی آژانس پناهندگان سازمان ملل را که عمدتا از کشورهای مختلف مانند ترکیه، مصر، اردن و کنیا میآیند، پذیرفته است.
وزارت داخله آلمان اعلام کرد که در سال گذشته به صورت داوطلبانه از مجموع ۱۳ هزار پناهجو، ۴۷۱۱ نفر را پذیرفته است و در سال آینده بقیه این پناهجویان را نیز خواهد پذیرفت.
پذیرش این پناهجویان از سوی آلمان در چارچوب توافق با اتحادیه اروپا صورت گرفته است. سخنگوی وزارت داخله این کشور گفت که پروندههای مهاجرانی که در مراحل پیشرفته بررسی قرار دارند، ادامه خواهد یافت و به تعهداتی که حکومت آلمان قبلا برای پذیرش مهاجران داده است، احترام گذاشته خواهد شد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران گفت مسیر دیپلوماسی میان تهران و واشنگتن همچنان باز است، اما هشدار داد در صورت ادامه تهدید، جمهوری اسلامی پاسخ قاطعی خواهد داد. او اظهارات روز گذشته ترامپ در مورد گفتوگوی مستقیم نمایندگان امریکا و ایران را رد کرد.
عراقچی سهشنبه ۱۹ حمل در یادداشتی در واشنگتنپست نوشت: «اکنون توپ در زمین امریکاست. اگر واقعا بهدنبال راهحلی دیپلوماتیک است، ما مسیر را نشان دادهایم.»
او افزود: «پیشنهاد ما برای مذاکرات غیرمستقیم همچنان روی میز است. ما باور داریم که اگر اراده واقعی وجود داشته باشد، همیشه راهی برای پیشرفت هست.»
عراقچی گفت در هفتههای اخیر، مجموعهای از پیامها و نامهها میان ایران و ایالات متحده رد و بدل شده است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی با هشدار درباره پیامدهای اقدام نظامی احتمالی واشنگتن علیه تهران، نوشت: «بعید است ترامپ بخواهد سرنوشت روسایجمهور پیشین امریکا را تکرار کند و درگیر جنگی فاجعهبار در خاورمیانه شود؛ جنگی که بهسرعت منطقه را درگیر میکند و هزینهای فراتر از جنگهای افغانستان و عراق خواهد داشت.»
ترامپ مایل به دیپلوماسی است
آکسیوس روز سه شنبه به نقل از یک منبع آگاه نوشت هرچند دونالد ترامپ، جمهوری اسلامی را به حمله تهدید کرده اما او طرفدار راهحل دیپلماتیک است و استیو ویتکاف و جیدی ونس نیز معتقدند دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی هم ممکن است و هم مطلوبتر.
با این حال، چهرههای تندرو مانند مایک والتز، مشاور امنیت ملی، و مارکو روبیو، وزیر خارجه، بیشتر از اقدام نظامی حمایت میکنند و درباره احتمال دستیابی به توافق تردید دارند.
یک مقام امریکایی به آکسیوس گفت آنچه تاکنون میان تهران و واشنگتن رد و بدل شده، بیشتر «چانهزنی درباره شکل مذاکرات» بوده است؛ در حالی که امریکا خواهان روندی کارآمدتر است، جمهوری اسلامی ترجیح میدهد گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم و با سرعت کمتر پیش برود تا فرصتی برای ایجاد اعتماد و سنجش اهداف نهایی امریکا داشته باشد.
آکسیوس با اشاره به اظهارات دوشنبه ترامپ درباره مذاکرات مستقیم بین تهران و واشنگتن، نوشت مقامهای اسرائیلی میگویند بنیامین نتانیاهو پیشاپیش در جریان مذاکرات قرار گرفته بود، با این حال، این وضعیت برای نخستوزیری که دولتهای پیشین امریکا را بهخاطر تعامل با ایران بهشدت نقد کرده، ناخوشایند و شرمآور تلقی میشود.
گفت و گوی مستقیم اما مشروط
یک دیپلمات در خاورمیانه به خبرگزاری رویترز گفت که تهران احتمال گفتوگوهای مستقیم با واشنگتن را رد نکرده، اما آغاز چنین مذاکراتی را منوط به اقداماتی ملموس از سوی آمریکا دانسته است.
این دیپلومات که نامش فاش نشده، به رویترز گفت: «ایرانیها به ما گفتهاند که مذاکرات مستقیم ممکن است، اما باید نشانهای از حسن نیت وجود داشته باشد؛ مثلا برخی تحریمها برداشته شود یا بخشی از پولهای بلوکهشده ایران آزاد شود.»
به گفته این منبع، امریکا تمایل دارد موضوعات دیگری از جمله نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی و برنامه موشکهای بالستیک آن را نیز وارد مذاکرات کند.
مقامهای جمهوری اسلامی نیز به رویترز گفتند که تهران با احتیاط، اعتماد اندک و با تردیدهای عمیق نسبت به نیتهای امریکا در مذاکرات شرکت خواهد کرد.
