دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا اعلام کرده که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین میفهمد که کریمه تحت کنترول روسیه باقی میماند. او در گفتوگو با مجله تایم گفت «همه میدانند» که کریمه مدتهاست بخشی از روسیه بوده و بیشتر مردم این منطقه به زبان روسی صحبت میکنند.
رئیسجمهور ایالات متحده اما به این سوالی که آیا مناطق دونتسک، لوهانسک، زاپروژیا و خرسون را به عنوان بخشی از توافق نهایی به رسمیت شناخته خواهند شد، پاسخی نداد.
ترامپ گفت: «ما باید فقط درباره کریمه صحبت کنیم، چون آنها فقط به این موضوع اشاره میکنند.»
این در حالی است که زلنسکی پیشتر تاکید کرد که اوکراین در هیچ توافقی کنترول حقوقی شبهجزیره کریمه از سوی مسکو را به رسمیت نخواهد شناخت، زیرا چنین اقدامی مغایر با قانون اساسی اوکراین است.
روسیه در سال ۲۰۱۴ کریمه را تصرف و سپس آن را ضمیمه خاک خود کرد.
همزمان با سفر نماینده دونالد ترامپ به مسکو، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، برای سومین دور مذاکره تهران با واشنگتن، راهی مسقط، پایتخت عمان شد. وزارت خارجه ایران گفته فردا شنبه نشستهای کارشناسی و گفتوگوهای غیرمستقیم با نماینده ویژه رئیسجمهور امریکا در مسقط برگزار میشود.
خبرگزاری تسنیم روز جمعه، پنجم ثور، نوشت که مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر خارجه و کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل این وزارت، ریاست هیئت فنی ایران را در «مذاکرات کارشناسی غیرمستقیم» ایران و امریکا بر عهده دارند.
وزارت امور خارجه در بیانیهای گفته آقای عراقچی در راس یک هیئت دیپلوماتیک و فنی قرار دارد و در سومین دور از مذاکرات، مذاکرهکنندگان ارشد ایران و امریکا در مسقط حضور خواهند داشت اما تماسها همچنان «بهشکل غیرمستقیم» صورت خواهد گرفت.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز در اظهاراتی تاکید کرد: «پیشرفت در مذاکرات مستلزم نشان دادن حسن نیت، جدیت و واقعنگری از سوی طرف مقابل است.»
رویترز روز جمعه به نقل از اینترفاکس گزارش داد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، وارد مسکو شد. قرار است او با پوتین درباره صلح اوکراین و مذاکرات با جمهوری اسلامی گفتوگو کند.
ویتکاف رهبری مذاکرات امریکا با ایران را به عهده دارد و قرار است پس از مسکو برای سومین دور مذاکرات هستهای به عمان برود.
علی یرلیکایا، وزیر داخله ترکیه اعلام کرد که نیروهای امنیتی این کشور، در عملیاتی ۲۱۰ نفر را به اتهام عضویت در داعش بازداشت کردهاند. او افزود که عملیات نیروهای امنیتی ترکیه علیه اعضای گروه داعش، طی دو هفته در ۴۹ ولایت از جمله در انقره، استانبول و ازمیر انجام شد.
علی یرلیکایا روز جمعه پنجم ثور در حساب کاربری خود در اکس نوشت که عملیات بازداشت اعضای داعش با هماهنگی دادستانی کل ترکیه، سازمان اطلاعات ملی، اداره کل امنیت، اداره مبارزه با تروریسم و پولیس انجام شده است.
او با تاکید بر اینکه «همبستگی و اتحاد در برابر تروریسم بزرگترین قدرت ماست» گفته ترکیه به عملیات بدون وقفه خود برای تضمین صلح و امنیت ادامه خواهد داد.
ترکیه در ماههای اخیر عملیات خود علیه گروههای مختلف از جمله داعش را افزایش داده است.
براساس آمار منتشر شده از سوی وزارت داخله در ۱۰ ماه سال ۲۰۲۴، حدود ۶۶۰ مظنون داعشی در شهرهای مختلف ترکیه بازداشت شدهاند.
کوری میلز، نماینده جمهوریخواه ایالت فلوریدا در مجلس نمایندگان امریکا و از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، اعلام کرد که احمد شرع، رئيسجمهور موقت سوریه، به او گفته علاقهمند است به «پیمان ابراهیم» بپیوندد تا روابط سوریه و اسرائیل عادی شود.
میلز همچنین گفت که حامل نامه شخصی احمد الشرع به دونالد ترامپ است.
کوری میلز پنجشنبه، چهار ثور، در گفتوگو با خبرگزاری بلومبرگ گفت که هفته گذشته در قالب یک ماموریت حقیقتیاب غیر رسمی که به ابتکار گروهی از سوری- امریکاییهای بانفوذ ترتیب داده شده بود، به دمشق رفته و در دیدار با احمد شرع حدود ۹۰ دقیقه با گفتوگو کرده است.
بهنوشته بلومبرگ، این گروه سوری- امریکایی در تلاش است تا دولت امریکا را متقاعد کند تحریمهای فلجکنندهای را لغو کند که پیش از این علیه دولت بشار اسد ـ رئیسجمهور پیشین سوریه، وضع شده بود.
میلز درباره دیدارش با احمد شرع گفت محور این گفتوگو، بررسی شرایطی بوده که سوریه بر اساس آن حاضر است روابط خود را با اسرائیل عادی سازد.
او افزود در این دیدار همچنین شرایط ایالات متحده برای لغو تحریمهای اقتصادی وضعشده در دوره بشار اسد بررسی شد.
میلز همچنین گفت که حامل نامهای شخصی از احمد شرع به دونالد ترامپ است، اما از بیان محتوای این نامه خودداری کرد. کاخ سفید نیز هنوز واکنشی به این دیدار نشان نداده است.
میلز گفت قصد دارد گزارشی از گفتوگوهایش با احمد شرع را به ترامپ و مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، ارائه دهد.
یکی از مشاوران احمد شرع گفت که فعلا امکان اظهارنظر درباره این دیدار را ندارد.
شرایط امریکا برای لغو تحریمها
بر اساس گفتههای میلز، او فهرست کامل خواستههای دولت ترامپ برای لغو تحریمها را در این دیدار به طرف سوری ارائه کرده است.
دولت شرع با بحران انسانی و اقتصادی عمیقی دستوپنجه نرم میکند؛ بحرانی که در نتیجه بیش از یک دهه جنگ داخلی شکل گرفته است. برخی از کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تمایل خود را برای کمک مالی به بازسازی سوریه نشان دادهاند اما این تحریمها هرگونه تعامل اقتصادی با دولت سوریه را ، بهجز برای کمکهای بشردوستانه، ممنوع میسازد.
به گفته میلز، الشرع برای احیای اقتصادی و جذب سرمایهگذاری خارجی، بهویژه از سوی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، بهشدت به لغو تحریمها نیاز دارد. تخمین زده میشود هزینه بازسازی سوریه پس از سالها جنگ داخلی تا ۴۰۰ میلیارد دالر برسد. سوریه از سال ۱۹۷۹ در فهرست دولتهای حامی تروریسم وزارت خارجه امریکا قرار دارد.
به گفته میلز، یکی از شروط اصلی ایالات متحده برای برداشتن تحریمها، نابودی کامل ذخایر تسلیحات شیمیایی بهجا مانده از دوران بشار اسد و همچنین هماهنگی سوریه با ایالات متحده و عراق در زمینه مبارزه با تروریسم است. دولت الشرع همچنین باید تکلیف حضور جنگجویان خارجی در خاک سوریه را روشن کند و تضمینهایی امنیتی به اسرائیل بدهد.
این امر بهویژه با توجه به سابقه شرع بهعنوان یکی از اعضای پیشین القاعده که در عراق علیه نیروهای امریکایی جنگیده است، اهمیت دارد. احمد شرع که اکنون ۴۲ سال دارد، پیشتر با نام ابو محمد الجولانی شناخته میشد.
آمادگی احمد الشرع برای برطرف کردن نگرانیهای امریکا
میلز همچنین به بلومبرگ گفت که الشرع نسبت به رفع نگرانیهای امریکا ابراز تمایل کرده و گفته در صورت فراهم شدن شرایط مناسب، سوریه علاقهمند به پیوستن به پیمان ابراهیم است؛ پیمانی که در دوران نخست ریاستجمهوری ترامپ موجب عادیسازی روابط میان اسرائیل و چند کشور عربی از جمله امارات متحده عربی شد.
سوریه و اسرائیل در گذشته سه جنگ عمده با یکدیگر داشتهاند و دمشق همچنان خواستار بازپسگیری کامل بلندیهای جولان است؛ منطقهای که اسرائیل در سال ۱۹۶۷ اشغال و بعدها به خاک خود ملحق کرد. دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۹ حاکمیت اسرائیل بر جولان را بهرسمیت شناخت.
میلز فضای گفتوگو با شرع را «مثبت» توصیف کرد و افزود که با اسعد حسن شیبانی، وزیر امور خارجه سوریه نیز دیدار کرده است.
او گفت: «با احتیاط خوشبین هستم و امیدوارم بتوان گفتوگویی باز را ادامه داد.»
میلز که سابقه خدمت در ارتش امریکا و حضور در جنگ عراق پس از تهاجم سال ۲۰۰۳ را دارد، گفت: «روزی آلمان و ژاپن دشمنان ما بودند، اما برای رسیدن به ثبات باید از این مرحله عبور کرد.»
او افزود: « به احمد اشرع گفتم بیایید مثل دو سرباز با هم صحبت کنیم؛ گذار از میدان نبرد به حکومتداری فرآیندی بسیار دشوار است.»
در حالی که پس از سقوط بشار اسد، وزیران امور خارجه چند کشور اروپایی و یک معاون وزیر امور خارجه در دولت بایدن به دمشق سفر و با الشرع دیدار کردند، اما نگرانیها نسبت به تمرکز قدرت بهدست الشرع و متحدان سنی او و همچنین نحوه برخوردشان با اقلیتهای مذهبی همچنان پابرجاست.
چشمانداز بازگشت سوریه به جامعه بینالمللی بهویژه پس از اعدام صدها غیرنظامی علوی در ماه مارس، گروهی که در گذشته ستون فقرات رژیم اسد را شکل میدادند، تیرهتر شده است.
وزارت دفاع سوریه پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد نیروهای حزبالله پنج گلوله توپ از خاک لبنان به سمت منطقه قصیر در حومه حمص شلیک کردهاند و این حمله با پاسخ نیروهای سوریه مواجه شده است.
طبق این بیانیه، نیروهای سوری در پاسخ به درخواست ارتش لبنان، با آتشبار توپخانهای به سمت منابع شلیک در خاک لبنان، این حملهها را متوقف کردند.
وزارت دفاع سوریه تاکید کرد که مسئولیت پیگیری اقدامات گروههایی که به سمت منطقه قصیر گلوله شلیک کردهاند، بر عهده ارتش لبنان است و آتشبار توپخانهای سوریه به همین دلیل متوقف شده است.
همزمان با این درگیریها، خبرگزاری ملی لبنان گزارش داد در حمله یک پهپاد به منطقهای در مزرعهای در منطقه «حوش السید علی» لبنان نزدیک مرز سوریه، هشت آواره سوری مجروح شدند.
طبق این گزارش، صلیب سرخ لبنان این مجروحان را به بیمارستان منتقل کرد.
همزمان با پیشرفت در مذاکرات ایران و امریکا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز پنجشنبه، بدون اشاره مستقیم به این گفتوگوها، از «صلح موقت امام حسن با معاویه» سخن زد.
خامنهای در یک مراسم عزاداری گفت: «وقتی که امام حسن با معاویه صلح کرد، یک عده میآمدند گله میکردند و اعتراض میکردند.»
خامنهای با استناد به روایتی از تاریخ اسلام، تاکید کرد که صلح امام دوم شیعیان با معاویه «موقت و تاکتیکی» بوده است.
رهبر جمهوری اسلامی همچنین با ذکر روایتی از «تعویق تقدیر الهی» برای برپایی حکومت اسلامی به دست شیعیان، به مخاطبانش هشدار داد که از «دهنلقی، اعتراض بیخود، عجله و تحلیل غلط» خودداری کنند.
همزمان با مذاکرات «غیر مستقیم» ایران و امریکا که با مجوز خامنهای در حال برگزاری است، بعضی از حامیان تندروی جمهوری اسلامی با آنچه بهطور علنی «بیعت با یزید» میخوانند، مخالفت میکنند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا روز پنجشنبه گفت که این کشور جلسات جدی در فرایند گفتوگو با جمهوری اسلامی داشته است.
ترامپ در ارتباط با مذاکرات ایران افزود: «فقط دو گزینه وجود دارد و یکی از آنها اصلا گزینه خوبی نیست، اصلا.»
او تاکید کرد شاید به تصمیم بسیار بسیار خوبی در این زمینه دست یافته شود.
رئیسجمهور امریکا در نشستی با خبرنگاران اضافه کرد: «فکر میکنم توافق با ایران به خوبی پیش میرود. کارهای زیادی در حال انجام است. اما یکی از آنها مسیر خود را به خوبی طی میکند. ممکن است به تصمیم بسیار خوبی برسیم و زندگیهای زیادی نجات پیدا کند.»
اعضای هیئت فنی جمهوری اسلامی و امریکا قرار است روز شنبه بار دیگر در عمان مذاکره کنند.
وزارت خارجه امریکا تایید کرد که مایکل آنتون، مدیر دفتر تدوین سیاست وزارت خارجه، ریاست هیئت فنی امریکا را در مذاکرات با ایران که قرار است شنبه در عمان برگزار شود، بر عهده خواهد داشت.
همچنین استیو ویتکاف نماینده ویژه کاخ سفید شنبه برای نشست فنی با ایران در عمان حضور خواهد داشت.