وزارت خارجه طالبان روز یکشنبه هفتم ثور، در پیامی انفجار در بندر رجایی در بندر عباس ایران را یک «حادثه دلخراش» خواند. این وزارت با تسلیت به خانوادههای کشتهشدگان، با مردم و جمهوری اسلامی ایران ابراز همبستگی کرده است.
وزارت خارجه طالبان نوشت که «با ابراز تأسف و تأثر عمیق از حادثهٔ دلخراش انفجار در بندر عباس که موجب جان باختن و مجروح شدن صدها تن از شهروندان عزیز جمهوری اسلامی ایران گردیده است، مراتب همدردی و تسلیت خویش را صمیمانه به دولت، ملت شریف و خانوادههای داغدار ایران ابراز میدارد.»
در انفجار بندر رجایی در بندر عباس، ۱۸ نفر کشته و ۷۵۰ نفر مجروح شدهاند. تصاویر مستقیم از محل حادثه بندر رجایی نشان میدهد عملیات نیروهای آتشنشانی برای خاموش کردن آتش همچنان ادامه دارد.
روزنامه نیویارکتایمز به نقل از یک فرد مرتبط با سپاه پاسداران که نخواسته نامش به دلیل مسائل امنیتی منتشر شود، گزارش داد انفجار بندر رجایی در ایران ناشی از ماده پرکلرات سدیم بوده که یکی از ترکیبات اصلی سوخت جامد موشکها به شمار میرود.
پاکستانتودی در تحلیلی نوشت تصمیم اخیر روسیه برای تعلیق طالبان از فهرست گروههای تروریستی خود، نگرانیهایی را در میان ذینفعان منطقهای به وجود آورده است.
این روزنامه نوشت برای اسلامآباد، رویکرد دیپلوماتیک روسیه به طالبان فقط یک تغییر در پویایی منطقهای نیست، بلکه یک چالش مستقیم برای امنیت ملی پاکستان به حساب میآید.
این رسانه میگوید نقش دوگانه طالبان به عنوان شریک روسیه و تهدیدی برای پاکستان، تضاد اصلی در این محور جدید است که در حال شکلگیری است.
به گفته نویسنده، آنچه در مورد تصمیم روسیه نگرانکننده است، بیتوجهی آشکار به دیدگاهها و نگرانیهای کشورهای همسایه به ویژه پاکستان است که بیشترین تأثیر را از اقدامات طالبان دیدهاند.
روزنامه یادآوری کرده که پاکستان، ایران و جمهوریهای آسیای میانه، همه نگرانیهایی را در مورد نقش طالبان در تشدید بیثباتی منطقهای اظهار کردهاند، با این حال، روسیه تصمیم گرفته بدون مشورت با این ذینفعان، به کار خود ادامه دهد.
طبق این تحلیل در حالی که مسکو به دنبال محافظت از جبهه جنوبی خود در برابر تهدیداتی مانند داعش خراسان است، ناخواسته امنیت شرکای منطقهای خود به ویژه پاکستان را به خطر میاندازد.
دادگاه عالی روسیه روز پنجشنبه ۲۸ حمل با درخواست دادستانی کل این کشور برای تعلیق طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی روسیه موافقت کرد. اولگ نفدوف، قاضی دادگاه عالی روسیه گفت که تصمیم دادگاه درباره تعلیق ممنوعیت فعالیت جنبش طالبان بلافاصله اجرایی است.
به دنبال آن، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه سیاست درستی را در قبال این گروه دنبال میکند. او اظهار امیدواری کرد که روابط اقتصادی و دیپلوماتیک طالبان و روسیه گسترش یابد.
پاکستان تودی در تحلیل خود نوشته است که این کشور مدتهاست که خواستار اقدامهای بیشتر علیه طالبان به دلیل اجازه دادن به گروههایی مانند تحریک طالبان پاکستان برای فعالیت آزادانه است.
به گفته نویسنده، حالا با ایجاد یک مسیر یکجانبه از مسکو به کابل، روسیه در معرض خطر عمیقتر کردن اختلافات با اسلامآباد قرار میگیرد؛ اختلافاتی که میتواند محور جدیدی را که سعی در ایجاد آن دارد، بشکند.
نویسنده میگوید تصمیم روسیه بدون شک اوضاع را پیچیدهتر کرده است، اما دروازهای را برای پاکستان باز کرده است تا خود را از نظر دیپلوماتیک دوباره تثبیت کند.
نویسنده توضیح داده با توجه به اینکه روسیه اکنون مستقیماً با طالبان تعامل میکند، پاکستان میتواند فشار بیشتری بر این رژیم وارد کند تا علیه تحریک طالبان پاکستان و سایر جناحهای تروریستی اقدام کند.
طبق این تحلیل، اگر پاکستان بتواند از این وضعیت بهرهبرداری کند و یک کانال دیپلوماتیک با روسیه ایجاد کند، میتواند طالبان را مجبور به انجام تعهدات ضد تروریسم خود کند؛ بنابراین، اسلامآباد باید از یک ناظر منفعل به یک بازیگر تعیینکننده تبدیل شود.
سخنگوی طالبان در اعلامیهای گفت این گروه کودتای هفتم ثور در افغانستان را محکوم میکند و هشتم ثور را روز تاریخی آزادی و نعمت بزرگ الهی میداند.
ذبیحالله مجاهد میگوید هفتم و هشتم ثور در حالی یادبود میشود که طالبان به هدف خود «برای اعاده استقلال وطن، آوردن وحدت و اتفاق، از بین بردن هرج و مرج و نفاذ نظام شرعی» رسیده است.
اعلامیه طالبان به مناسبت هفتم و هشتم ثور، روز یکشنبه هفتم ثور در حساب کاربی ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان منتشر شده است.
در این اعلامیه آمده است: امارت اسلامی کودتای هفتم ثور و هجوم کمونیستان به حریم مقدس ما را محکوم میکند و هشتم ثور را روز تاریخی آزادی و افتخار کشور و آن را نعمت بزرگ الهی میداند که باید شکر آن را ادا کنیم.»
در نتیجه کودتای هفتم ثور در سال ۱۳۵۷ به رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان علیه محمد داوودخان، نورمحمد ترهکی قدرت را به دست گرفت.
در پی حاکم شدن رژیم کمونیستی در افغانستان، این کشور مورد تهاجم شوروی سابق قرار گرفت که با ایستادگی و مبارزه جریانهای سیاسی اسلامگرا مواجه شد. به دنبال آن، در ۸ ثور ۱۳۷۱ رژیم کمونیستی تحت حمایت شوری سابق فرو پاشید و «مجاهدین» کنترول افغانستان را به دست گرفتند.
در اعلامیه طالبان به مناسبت این دو روز تاریخی آمده است که «اکنون زمان آن است که از نظام شرعی شدیدا حفاظت» شود.
نشریه پولیتیکو در گزارشی نوشت دولت ترامپ در پی فشار رهبران و گروههای برجسته مسیحی، در حال بررسی معافیت مسیحیان افغان ساکن ایالات متحده از اخراج است. در این گزارش به نقل از دو مقام دولتی آمده است که احتمالا دولت تلاش خواهد کرد تا از افغانهای مسیحی بخواهد درخواست پناهندگی کنند.
به نوشته پولیتیکو، رهبران برجسته مسیحی و سازمانهای غیرانتفاعی، کاخ سفید را تحت فشار قرار دادهاند تا از صدها پناهنده مسیحی افغان که به گفته آنها در معرض خطر هستند، محافظت کند.
این رهبران استدلال کردند که مسیحیان افغان در صورت بازگشت به افغانستان ممکن است با آزار و اذیت روبرو شوند.
پولیتیکو میگوید مقامات فهرستی از معافیتها را مطرح کردهاند که شامل افرادی است که در صورت بازگشت به افغانستان ممکن است در معرض بیشترین خطر قرار بگیرند، اما هنوز مشخص نیست که آیا تغییر یا لغو خاصی در سیاست اعمال خواهد شد یا خیر.
فاکسنیوز روز شنبه ۲۹ حمل گزارش داده بود که صدها مسیحی افغان به دلیل سیاستهای مهاجرتی دولت ترامپ، با خطر جدی مواجه هستند. طبق گزارش، رهبران دینی از دولت ترامپ خواستهاند که مانع اخراج مسیحیان افغان از امریکا شود. رهبران دینی ایالات متحده میگویند اخراج افراد آسیبپذیر، بهویژه مسیحیان افغان را در معرض تهدید شدید از سوی طالبان قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ پس از بازگشت دوباره به کاخ سفید، با امضای یک فرمان اجرایی، برنامه پذیرش پناهجویان در ایالات متحده را متوقف کرد و روند بررسی درخواستهای پناهجویی را در تمام انواع ویزاها به حالت تعلیق درآورد.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید روز سهشنبه دوم ثور در یک نشست خبری اعلام کرد که پرونده مهاجران افغان در امریکا توسط دادگاه بررسی خواهد شد.
سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به سوال یک خبرنگار در مورد پایان حمایت از مهاجران افغان از جمله مسیحیان افغان گفت: «اجازه بدهید یک چیز را روشن کنیم. ما به آن پایان ندادیم، بلکه منقضی شده است.»
او گفت برای افرادی که وارد امریکا شدهاند و میخواهند درخواست پناهندگی بدهند، یک روند قانونی وجود دارد؛ « پروندهها بهصورت مورد به مورد توسط قاضی بررسی خواهد شد.»
سخنگوی کاخ سفید تاکید کرد که اداره ترامپ تلاش دارد روند قانونی مهاجرت امریکا را اجرایی کند.
یکی از معاونان وزارت امنیت داخلی امریکا هم پیشتر به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که وضعیت حفاظت موقت برای هزاران شهروند افغانستان لغو شده است. به گفته تریشا مکلافلین، دستیار وزیر در امور روابط عامه، این تصمیم پس از آن گرفته شد که وزیر امنیت داخلی در مشوره با وزارت خارجه و دیگر نهادها، تشخیص داد که افغانستان دیگر شرایط قانونی لازم را برای اعطای حفاظت به پناهجویان افغان ندارد.
برنامه وضعیت حفاظت موقت به افرادی تعلق میگیرد که کشورهای شان با بلایای طبیعی، درگیریهای مسلحانه یا شرایط فوقالعاده مواجه باشند. این وضعیت معمولاً برای ۶ تا ۱۸ ماه صادر میشود، قابل تمدید است و از اخراج جلوگیری کرده و اجازه کار در امریکا را فراهم میکند.
بزرگان قومی روز شنبه در نشستی در ولایت ننگرهار، تصمیم پاکستان مبنی بر اخراج مهاجران افغان را محکوم کردند. به گزارش رسانههای طالبان، آنان از سازمانهای بینالمللی، مردم و علمای پاکستان خواستند که در برابر «ظلم و خشونت» پولیس این کشور علیه مهاجرین افغان ایستادگی کنند.
بزرگان قومی تاکید کردند که پاکستان هزاران مهاجر افغان را به زور و اجبار اخراج کرده و اموال و داراییهای آنان را مصادره کرده است.
پیش از این گزارشهای از بدرفتاری پولیس پاکستان با مهاجران منتشر شده است.
جهان جهانی، از بزرگان قومی حوزه مشرقی، گفت که بر مهاجرین ظلم و ستم گستردهای اعمال میشود و نهادهای بینالمللی باید فوراً برای توقف خشونتها و اخراج اجباری آنان اقدام کنند.
طاووس خان آخندزاده، یکی دیگر از بزرگان قومی، نیز اظهار داشت که طالبان باید به مهاجرین اخراجشده زمین اختصاص دهد. او افزود که افغانستان دشتها و زمینهای زیادی دارد که میتوان از طریق مهاجرین آنها را آباد کرد.
در این گردهمایی، لعل محمد که از پاکستان اخراج شده است، مشاهدات خود را از آنچه او «ظلم و خشونت پولیس پاکستان علیه مهاجرین» خواند، را بازگو کرد. او گفت پولیس مهاجرین را بازداشت کرده، دکانها و خانههای آنان را مهر و لاک وسایل نقلیه و داراییهایشان را مصادره میکند. وی افزود که زنان و کودکان نیز از خشونت و شکنجه در امان نیستند.
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان اعلام کرده است که از آغاز ماه اپریل تاکنون نزدیک به ۱۲۰ هزار مهاجر افغان از پاکستان اخراج شدهاند. این نهاد هشدار داد که هزاران زن و دختر در میان این مهاجران قرار دارند که با نگرانی به افغانستان بازمیگردند؛ جایی که از دسترسی به آموزش، کار و زندگی اجتماعی محروم خواهند شد.
عرفات جمال، رئیس کمیساریای عالی سازمان ملل در افغانستان، که از روند اخراج مهاجران در گذرگاه تورخم بازدید کرده است، اعلام کرد که دهها هزار افغان در حال بازگشت اجباری از پاکستان هستند. وی افزود بسیاری از آنان تنها با مقدار اندکی از وسایل شخصی خود توانستهاند پاکستان را ترک کنند و در وضعیت خسته و نگران نسبت به آینده به کشورشان بازمیگردند.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای افغانستان، در واکنش به سخنان اخیر وزیر دفاع پاکستان درباره حمایت این کشور از تروریسم، گفت که اسلامآباد همچنان به حمایت از گروههای افراطی و تروریستی ادامه میدهد.
او روز شنبه در اکس نوشت، گزارشهای معتبر وجود دارد که نشان میدهد شبهنظامیان بلوچ در اواسط مارچ به یک مرکز آموزشی داعش در منطقه مستونگ بلوچستان حمله کرده و حدود ۳۰ عضو این گروه، از جمله اتباع هند، تاجیکستان، ترکیه و اوزبیکستان را کشتهاند.
خلیلزاد افزود: «بعید است وجود چنین مراکزی از دید آیاسآی (سازمان استخبارات پاکستان) پنهان مانده باشد، اگر این کشور واقعاً در مبارزه با تروریسم جدی باشد.»
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، در گفتوگو با یلدا حکیم، خبرنگار اسکاینیوز، اعتراف کرد که دولتهای پاکستان در سه دهه گذشته از گروههای تروریستی حمایت کردهاند. او اظهار داشت: «ما سه دهه است که این کارهای کثیف را برای ایالات متحده، بریتانیا و غرب انجام دادهایم. این یک اشتباه بود و به همین دلیل اکنون این مسائل به ما نسبت داده میشود.»
بیشتر بخوانید: وزیر دفاع پاکستان: ما کار کثیف امریکا را انجام میدادیم | افغانستان اینترنشنال
خلیلزاد در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «آیا پاکستان دیگر پناهگاه گروههای تروریستی و افراطی نیست؟» او تاکید کرد که گزارشهای معتبر همچنان از حضور گروههای تروریستی خطرناک در پاکستان حکایت دارند.
به گفته او، «اسلامآباد باید حضور داعش و دیگر گروههای تروریستی را که تهدیدی جدی برای پاکستان، منطقه و جامعه جهانی هستند، جدی بگیرد.»
خلیلزاد هشدار داد که استفاده ابزاری از تروریسم برای اهداف تاکتیکی، سیاستی فاجعهبار است که در نهایت به زیان کسانی تمام خواهد که از این پدیده استفاده میکنند.
خلیلزاد اخیرا درباره نفوذ احتمال نفوذ داعش در میان بازگشت کنندگان افغان از پاکستان خبر داده بود.
مقامات طالبان بارها اعلام کردهاند که داعش پناهگاههای در خاک پاکستان، بهویژه در ایالت بلوچستان، قرار دارد.
