وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که ۹ زندانی افغان از زندانهای عمان آزاد شدهاند. این وزارتخانه روز چهارشنبه در بیانیهای نوشت که این زندانیان در پی صدر فرمان هیثم بن طارق، سلطان عمان به مناسبت عید فطر، رهایی یافتهاند.
طالبان گفت شش نفر از این افراد به افغانستان منتقل شده و سه نفر دیگر نیز به زودی به کشور باز خواهند گشت.
وزارت خارجه طالبان درباره اتهامات مطرحشده علیه این فراد، چیزی نگفته است.
طالبان از اقدام «انسانی و اسلامی» عمان در جهت آزادسازی زندانیان افغان قدردانی کرده است.
تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، در سفر به ولایت قندوز گفت که با وجود توقف جنگ، افغانستان همچنان با بحرانهای عمیق و چندگانه دستوپنجه نرم میکند. او در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه، از کاهش کمکهای بشردوستانه به افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
فلچر روز چهارشنبه در بازدید از یک مرکز صحی سیار در قندوز گفت: «۱۷ بحران نیازمند توجه فوری در جهان وجود دارد که افغانستان در صدر این بحرانها است.»
این مقام سازمان ملل درحالی به افغانستان سفر میکند که کمکهای بشردوستانه جهانی به این کشور کاهش یافته است. ایالات متحده که پس از بازگشت طالبان به قدرت با ۳.۷۱ میلیارد دالر بیشترین کمک بشردوستانه را به افغانستان ارایه کرده بود، این کمکها را متوقف کرده است.
فلچر پس از دیدار با شماری از زنان در یک مرکز صحی سیار در قندوز گفت: «از هرکسی که کاهش کمکها را توجیه میکند، دعوت میکنم کنار مادری بنشیند که برای رسیدن به یک مرکز درمانی، سه ساعت با بایسکل راه پیمود ولی نهایتا فرزندش را از دست داد.»
مخالفان طالبان عمدتا از قطع کمکها استقبال کردهاند. آنان باور دارند که طالبان از کمکهای جهانی سوءاستفاده میکنند. ایالات متحده امریکا نیز دلیل قطع کمکها را سوءاستفاده طالبان عنوان کرده است.
معاون دبیرکل سازمان ملل کاهش کمکهای بشردوستانه به افغانستان را «بیرحمانه» خواند و گفت: «تاثیر کاهش کمکها در ابتدا آشکار نبود، اما اکنون بهخوبی درک میکنیم که این تصمیم تا چه حد تاثیرات ناگواری بر مردم نیازمند دارد.»
فلچر همچنین وضعیت زنان در افغانستان را یکی از «بحرانهای انباشته» این کشور توصیف کرد. او پس از دیدار با مقامات طالبان در کابل و قندهار، بر اهمیت «گفتوگو برای تغییر دیدگاهها» درباره زنان تاکید کرد.
معاون دبیرکل سازمان ملل افزود: «اینکه آنها حاضر به گفتوگو بودند و رویکردی کاملاً تدافعی نداشتند، برایم دلگرمکننده است.»
فلچر در بخشی از صحبتهایش با لحن هشداردهندهای گفت که تاثیر تغییرات اقلیمی بر افغانستان نگران کننده است و نیاز به ارائه کمکهای بشری را بیشتر از زمان جنگ افزایش خواهد داد.
به گفته او، این وضعیت با فقر گسترده، دههها بیثباتی و جنگ تشدید شده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت در گزارش جدیدی میگوید بیش از پنج هزار نفر به شمول صدها نفری که از دست طالبان گریختهاند، در جریان فرار از افغانستان جان باختهاند. طبق گزارش این سازمان، از سال ۲۰۱۴ بیش از ۵۲ هزار نفر عمدتا از کشورهای بحران زده در راه مهاجرت جان شان را از دست دادهاند.
گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت که روز سهشنبه نشر شد، نشان میدهد که اکثر افرادی که در هنگام مهاجرت جان خود را از دست میدهند، صرفاً از سر انتخاب خود به سفرهای خطرناک تن نمیدهد، بلکه از سر ناامیدی، برای فرار از ناامنی، درگیری، فاجعه، و سایر بحرانهای انسانی کشورشان را ترک میکنند.
طبق این گزارش، از سال ۲۰۱۴ بیش از ۵۲ هزار مهاجر جان خود را از دست دادهاند که تقریبا سه چهارم یعنی ۷۲ درصد مجموع مرگ و میر مهاجران و آوارگان در جهان را تشکیل میدهد.
آمار این سازمان نشان میدهد که از این میان ۳۹ هزار تن در مناطق بحرانی جان باختهاند و بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ نفر هنگام فرار از درگیری یا بحران تلف شدهاند.
مهاجرت نه تنها از کشورهای ناامن به کشورهای امن مانند اروپا بلکه در داخل مناطق جنگ زده نیز صورت میگیرد.
در این گزارش آمده است که بیش از نیمی (۵۴ درصد) از جان باختگان و ناپدیدشدگان از کشورهای دچار درگیری یا بحران بشری بودند و بیشترین موارد مرگ و ناپدید شدن در میان مهاجران افغان و روهنگیاها ثبت شده است.
طبق این گزارش، ۵۰۴۶ نفر از شهروندان افغانستان در جریان فرار از این کشور جان خود را از دست دادهاند از جمله هزاران نفری بعد از روی کار آمدن طالبان در سال ۲۰۲۱ جان شان را از دست دادند.
در گزارش آمده است که ۳۱۰۰ پناهجوی روهینگیایی از میانمار عمدتا هنگام عبور از آب یا فرار به بنگلادش جان شان را از دست دادهاند.
بعد از افغانستان و میانمار، اتیوپیا با ۱۹۲۳ نفر، سوریه با ۱۴۳۳ نفر در جایگاه بعدی قرار دارند.
طبق گزارش جدید سازمان بینالمللی مهاجرت، مسیر مدیترانه مرکزی خطرناکترین مسیر برای پناهجویان بوده، چنانچه در یک دهه اخیر ۲۵ هزار نفر در این راه جان خود را از دست دادهاند.
جولیا بلک، یک مقام سازمان بینالمللی مهاجرت و نویسنده گزارش، گفت: «به دلیل کمبود اطلاعات، به ویژه در مناطق جنگی و مناطق بحرانی، احتمالاً تعداد واقعی کشتهها بسیار بیشتر از آن چیزی است که ما ثبت کردهایم.»
در این گزارش آمده است که با وجود گستردگی بحران، مهاجران اغلب در برنامهریزیهای برنامههای سازمانهای بشردوستانه نادیده گرفته میشوند.
اروپا مقصد اصلی پناهجویان است. بنا به گزارشها، مسیر آبی ترکیه الی یونان و کانال مانش از مسیرهای مرگبار برای پناهجویان افغان بوده است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان، روز چهارشنبه در دیدار با مهاجران اخراجشده از پاکستان در ولسوالی سپین بولدک قندهار گفت که آنان بهصورت «اجباری» و «ناگهانی» مجبور به ترک خانههای خود شدند.
به گفته او، مهاجرین اخراجشده کسبوکارشان را از دست دادند، وسایل و امکاناتشان جا مانده و آموزش و تحصیل فرزندان شان نیمهتمام مانده است.
براساس خبرنامه معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان، برادر تاکید کرد: «زیر سلطه بیگانگان، نه خوشی پایدار وجود دارد، نه پیشرفت مداوم، نه احساس مالکیت، نه عزت و نه غرور.» به گفته او، «آزادی، احساس مالکیت، غرور و خوشی واقعی تنها در خاک خودتان یافت میشود.»
برادر به مهاجران اطمینان داد که زمینه آموزش برای فرزندانشان فراهم خواهد شد. او خطاب به آنها گفت: «فرزندانتان به مکتب و مدرسه خواهند رفت، کسبوکارهایتان از نو آغاز میشود و تمام امکانات لازم برایتان مهیا خواهد شد.»
او افزود: «در این خاک، هیچکس شما را بیرون نخواهد راند. در افغانستان مستقل، غرور شما زنده میماند و هرگز احساس حقارت نخواهید کرد.»
این سخنان در حالی بیان میشود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۸ میلیون نفر از افغانستان مهاجرت کردهاند. این مهاجرتها عمدتاً به دلیل فقر، محرومیت زنان از کار و ممنوعیت آموزش دختران رخ داده است.
برادر در حالی از فراهمسازی زمینه آموزش برای کودکان مهاجران سخن میگوید که طالبان از چهار سال گذشته تاکنون درهای مکاتب را به روی میلیونها دختر بستهاند. برخی از مهاجران اخراج شده از پاکستان و ایران به افغانستان اینترنشنال گفتند که در صورت بازگشت به افغانستان، نگران تحصیل دختران شان و یافتن کار و سرپناه هستند.
طالبان از سازمانهای بین المللی خواسته است که به کمکهای امدادی خود به مهاجران عودتکننده ادامه دهند. این گروه به دلیل مشکلات اقتصادی، شمار زیادی از کارمندان دولتی را اخراج کرده و آنها به صف طویل بیکاران پیوسته اند.
یوسف وفا، والی طالبان در بلخ در دیدار با سفیر چین در شهر مزارشریف خواستار ایجاد سردخانهها و مراکز تولیدی معیاری برای سبزیجات و میوهجات در بلخ به کمک این کشور شد. او با اشاره به افزایش مبادلات تجاری میان دو کشور گفت که کانتینرهای حامل کالاهای وارداتی از چین نباید خالی بازگردند.
افغانستان عمدتا یک کشور وارداتی است که به علت سطح پایین تولید، عدم توازن تجاری با تمام کشورهای جهان دارد.
دفتر والی طالبان در بلخ در بیانیهای اعلام کرد که سفیر چین از تعهد کشورش برای اجرای چندین پروژه زیربنایی در افغانستان خبر داده است. از جمله، در سال جاری، پروژه تولید برق خورشیدی و ساخت سدهای کنترولی در ولایت قندهار اجرا خواهد شد.
سفیر چین همچنین گفته که از طریق کریدور چین، کشورهای قرغزستان، افغانستان، اوزبیکستان و مناطق دیگر به یکدیگر متصل خواهند شد. او افزود که این اتصال، افغانستان را به کشوری با اقتصاد قوی تبدیل کرده و حجم صادرات و واردات آن را افزایش خواهد داد. سفیر چین خاطرنشان کرد که چین هیچگونه تعرفهای بر صادرات افغانستان اعمال نمیکند.
یوسف وفا همچنین از سفیر چین خواست زمینه برقراری پروازهای مستقیم از بلخ به چین را فراهم کند.
او بار دیگر تاکید کرد که ایجاد سردخانهها و مراکز تولید معیاری در نایبآباد بلخ برای صادرات محصولات زراعتی به چین ضروری است و کانتینرهای چینی باید با کالاهای افغانی پر شده و به چین بازگردند.
این مقام طالبان از سرمایهگذاران چینی دعوت کرد تا در افغانستان سرمایهگذاری کنند.
چین در حال حاضر یکی از بازیگران کلیدی در افغانستان است و عمدتاً در پروژههایی سرمایهگذاری میکند که بازدهی سریع داشته باشند. پروژه مس عینک، با وجود امضای قرارداد از سالها پیش، هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. ناظران معتقدند که چین همچنان افغانستان را منطقهای پرریسک برای سرمایهگذاری میبیند و از پروژههای بلندمدت و گسترده اجتناب میکند.
الکساندر کنیازوف، پژوهشگر ارشد روسی، در مصاحبهای گفته است که چین با احتیاط فراوان به فعالیتهای اقتصادی در افغانستان میپردازد. به گفته او، شرکتهای چینی مشارکت خود را به پروژههای کوچک و با بازدهی سریع محدود کردهاند. برای مثال، پروژه استخراج معدن مس عینک که نیازمند سرمایهگذاری کلان و دوره بازگشت طولانی است، پیشرفت قابلتوجهی نداشته است. در مقابل، شرکتهای نفتی کوچکتر در شمال افغانستان فعالانه عمل میکنند، زیرا استخراج نفت بازدهی نسبتاً سریعی دارد.
عتیقالله عزیزی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، اعلام کرد که به کتابهای مغایر با آنچه او «ارزشهای جامعه و فرهنگ افغانی» خوانده، مجوز نشر داده نخواهد شد. او از نویسندگان افغان خواست آثاری را خلق کنند که بازتابدهنده «واقعیتهای افغانستان» باشند.
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان روز چهارشنبه، دهم ثور نشستی را تحت عنوان «کتاب برای همه» برگزار کرد. معین این وزارت در سخنرانی خود گفت نشر کتابهایی که «به وحدت ملی آسیب میرسانند» ممنوع است.
عتیقالله عزیزی در این نشست تاکید کرد که ممنوعیتی برای چاپ و فروش دیگر کتابها در افغانستان وجود ندارد. او گفت: «این ممنوعیت براساس خواست مردم بوده و آن دسته از کتابهایی که به وحدت آسیب میرسانند، ممنوعاند.»
او همچنین افزود که نویسندگان باید از نوشتن کتابهایی که زبان، قوم یا شخصی را ستایش میکند، خودداری کنند. وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان چندی پیش به کتابفروشیها دستور داد تا از چاپ و فروش کتابهایی که با «ارزشهای اسلامی مغایرت دارند» خودداری کنند.
مقامهای طالبان پیش از این گفته بودند که جمعآوری «کتابهای ممنوعه» در سراسر کشور ادامه دارد. این اقدام با واکنشهای گسترده به همراه بوده و برخی انتقاد میکنند که طالبان با این اقدام به دنبال تحمیل «ایدئولوژی افراطی خود» و وضع محدودیت بر آزادی بیان است.