مجمع مدافعان حقوق بشر: طالبان افغانستان را به زندانی برای دیگراندیشان بدل کرده است

حکومت ترامپ اخیرا اعلام کرد که وضعیت محافظت موقت برای افغان‌ها را در ماه جولای پایان خواهد داد؛ تصمیمی منجر به بازگرداندن پناهجویان افغان خواهد شد. جایی که طالبان به‌طور هدفمندانه حقوق‌ بشر به‌ویژه حقوق زنان را نقض و کارمندان حکومت پیشین و نظامیان سابق را بازداشت می‌کنند.
وزیر خان زدران، پناهجوی افغان که با شبکه حقانی، یکی از شاخه‌های قدرتمند طالبان جنگیده بود، در سال ۲۰۲۱ با خانواده اش توسط نیروهای امریکایی با هلیکوپتر به فرودگاه کابل و پس از آن به ایالت کنتاکی امریکا منتقل شد.
او به خبرگزاری رویترز گفت: «آینده کودکان در اینجا [امریکا] روشن است. آن‌ها می‌توانند درس بخوانند و آینده خوبی داشته باشند. اما اگر به کشورم بازگردیم، شرایط خوب نیست، به‌ویژه برای دختران. آن‌ها نمی‌توانند به مکتب یا دانشگاه بروند و هیچ کاری نمی‌توانند بکنند. بنابراین امیدوارم کاری برای پناهجویان افغانستان انجام دهند.»
زلیخا، دختر بزرگتر زدران که برای ورود به دانشگاه در سال آینده آماده می‌شود، اکنون نگران اخراج اجباری به افغانستان است. او می‌گوید: «اخیرا نگران شده‌ام، چون مردم می‌گویند کسانی که مدارک قانونی ندارند، ممکن است اخراج شوند. من می‌ترسم که آینده‌ام در افغانستان تاریک شود.»
محمد عزیزی، یکی دیگر از پناهجویان افغان، نیز به رویترز گفت که تحت فشار و استرس زیادی است. او گفت: «ما نگرانیم چون شرایط فعلی در کشور من بسیار بد است و نگران بازگشت و شروع دوباره زندگی از صفر هستیم.»
تریشا مک‌لافلین، یکی از معاونان وزارت امنیت داخلی امریکا، می‌گوید هر پناهجوی افغان که از آزار و تعقیب می‌ترسد می‌تواند درخواست پناهندگی دهد و افزود کسانی که وضعیت حفاظت موقت آن‌ها لغو شده است می‌توانند برای دریافت کمک مالی برای اسکان در جای دیگر اقدام کنند.
آلبرت مبانفو، مدیر اجرایی مرکز بین‌المللی کنتاکی که به اسکان پناهجویان کمک می‌کند، گفت: «جامعه پناهجو، به‌ویژه افغان‌هایی که چند سال پیش اسکان یافتند، واقعا نگران‌اند با تمام این اتفاقاتی که درباره مهاجرت می‌افتد.»

شاون وندایور، رئیس سازمان حامی انتقال افغان‌ها به امریکا (افغانایواک) از جمهوری‌خواهان خواسته تا در برابر این تصمیم ترامپ ایستادگی کنند.

شاون وندایور گفته که جمهوری‌خواهان باید در برابر ترامپ ایستادگی کنند تا افغان‌ها مجبور نشوند به کشوری بازگردند که جان‌شان در خطر است.
او گفت: «طالبان تغییری نکرده‌اند. تهدیدها تغییری نکرده‌ است.»

به گزارش سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، حکم اعدام این افراد بامداد سه‌شنبه و چهارشنبه در زندان قزلحصار کرج به اجرا درآمده است. این سازمان جزئیاتی درباره هویت زندانی افغان ارائه نکرده، اما نوشته است که او هفت سال پیش به اتهام «قتل عمد» به اعدام محکوم شده بود.

این سازمان حقوق بشری که در بیرون از ایران فعالیت دارد، هویت پنج زندانی اعدام شده را حجت هواسی‌زاده، ۳۶ ساله، شهریار علی‌آبادی ۲۷ ساله، عباس لکی ۳۷ ساله، افشین عزتی ۳۳ ساله و مجید بهرامی معرفی کرده است.

اعدام زندانی افغان را خبرگزای رکنا، رسانه وابسته به جمهوری اسلامی نیز تایید کرده است. رسانه‌ها و منابع رسمی جمهوری اسلامی از این میان اعدام چهار نفر را تایید کرده‌اند.

به گزارش سازمان‌های حقوق بشری، جمهوری اسلامی اعدام زندانیان افغان را پس از تسلط طالبان بر افغانستان افزایش داده است. در سال گذشته میلادی حدود ۸۰ زندانی افغان در ایران اعدام شدند.

سازمان حقوق بشر ایران اخیرا از افزایش ۷۵ درصدی اعدام‌ها توسط جمهوری اسلامی خبر داد. این سازمان گفت که تنها در ماه اپریل ۱۱۰ نفر در ایران اعدام شده‌اند.

او در این مراسم مورد تشویق شرکت‌کنندگان قرار گرفت و به میرویس کرزی و دیگر همصنفی‌هایش لوح تقدیر و شهادت‌نامه اهدا کرد.

میرویس کرزی یگانه فرزند پسر حامد کرزی و زینت کرزی است.

منابع آگاه پارسال به افغانستان اینترنشنال گفتند که درخانی دختر حامد کرزی نیز در مکتب «افغان ترک» در کابل درس می‌خواند.

آقای کرزی که بر ادامه آموزش دختران و کار زنان در افغانستان بارها تاکید کرده، چندین بار درخانی دختر خود را در صدر مجلس نشان داده است.

برخی کاربران به دلیل محدودیت‌های طالبان علیه دختران، این اقدام را «نمادین و اعتراضی» خواندند.

این افراد در سطوح مختلف وزارت دفاع طالبان کار کرده‌اند. براساس این اسناد، طالبان ۱۰۰۱ نیروی بدخشانی خود را برکنار کرده است. جنگجویان طالبان در کنار نام رسمی، اسامی مستعار نیز دارند.

بربنیاد این فهرست، بامیان و دایکندی تنها ولایاتی‌اند که طالبان تقریبا هیچ نیرویی خود اخراج نکرده است.

افراد برکنار شده نیروهای مربوط به فصیح‌الدین فطرت، رئیس ارتش طالبان، و دیگر فرماندهان طالبان شامل عبدالقهار متوکل، سمیع‌الله رسول، سید میر خنجر، مولوی سیف‌الدین عزیزی و مولوی امان‌الدین منصور هستند.

هبت‌الله اخندزاده رهبر طالبان ، به‌دلیل کسری بودجه، در یک مکتوب که به تاریخ ۲۴ حمل به دست افغانستان اینترنشنال رسید، ۲۰ درصد کارمندان وزارت‌های امنیتی این گروه، شامل وزارت دفاع، وزارت داخله و ریاست عمومی استخبارات را به وضعیت «احتیاط فعال» سوق داد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان تایید کرد که اداره این گروه تشکیلات خود در بخش نظامی و ملکی را کاهش داده است. او گفته تنقیص در بخش نظامی و ملکی به خاطر بهبود کار و جلوگیری از بروکراسی انجام شده است.

اسناد وزارت دفاع طالبان نشان می‌دهد که طالبان جنگجویان خود را به دو دسته تقسیم کرده است. این نیروها شامل افرادی است که پیش از سقوط جمهوریت با طالبانن همکار بوده و کسانی که پس از تسلط این گروه بر افغانستان به طالبان پیوسته‌اند.

براساس نامه‌ای وزیر دفاع طالبان که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، ملا یعقوب مجاهد به وزارت داخله و ریاست استخبارات این گروه گفته است که در تنقیص ۲۰ درصدی نیروها، نخست «افراد منفور و نامطلوب» برکنار شوند.

نارضایتی طالبان بدخشانی

جنگجویان محلی طالبان در ولایت‌های شمال نقش برجسته‌ای در سقوط ولایت‌های شمالی ایفا کردند، اما با تسلط کامل طالبان، این نیروها عمدتا اوزبیک‌تبار و تاجیک‌تبار به حاشیه رانده شدند. این موضوع باعث نارضایی و در مواردی منجر به درگیری میان گروهی شده است.

در روزهای اخیر با اوج گرفتن اختلاف میان طالبان در بدخشان، آنها در ولسوالی جرم درگیر شدند. طالبان محلی در بدخشان همچنین والی و دیگر مسئولان غیربدخشی را به برخورد نامناسب با طالبان محلی متهم می‌کنند.

شماری از فرماندهان محلی طالبان در بدخشان خواستار برکناری والی و برخی از مسئولان دولتی در این ولایت شده‌اند.

صلاح‌الدین سالار، معروف به ملا صلاح‌الدین، فرمانده جوان و تاجیک‌تبار طالبان در محور طالبان ناراضی قرار دارد.

با وقوع درگیری و اعتراض در بدخشان، شماری از مقامات بلندپایه طالبان، از جمله رئیس ارتش و رئیس استخبارات طالبان برای مهار این بحران به بدخشان سفر کردند.

تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان، تصاویری از چگونگی عملیات ساخت فاز دوم کانال فوش‌تپه را منتشر کرده است.

کشورهای شمالی افغانستان اخیرا نسبت کانال قوش‌تپه هشدار دادند.

اصلان عبدالریموف، معاون وزیر منابع ابی قزاقستان هشدار داده که کانال قوش‌تپه می‌تواند جریان آب رودخانه سیردریا را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و پیامدهای مستقیمی بر دریای آرال داشته باشد.

به گفته وی، این کانال می‌تواند ۲۵ تا ۳۰ درصد از جریان آب آمودریا را منحرف کند؛ و «این بدان معناست که اوزبیکستان و ترکمنستان آب کمتری دریافت خواهند کرد.»

او می‌گوید با ادامه این روند اوزبیکستان ممکن است برداشت بیشتری از سیر دریا داشته باشد که منجر به کاهش دسترسی به آب برای قزاقستان خواهد شد.

کانال قوش‌تپه با طول ۲۸۷ کیلومتر، عمق ۸.۵ متر و عرض ۱۰۰ متر، قرار است بیش از ۱.۲ میلیون هکتار زمین کشاورزی را در ولایت‌های شمالی افغانستان آبیاری کند.

پروژه ساخت کانال قوش‌تپه برای اولین بار در دهه ۱۹۷۰ با هدف سبز کردن ولایات شمالی افغانستان پیشنهاد شد اما به دلیل دهه‌ها درگیری در این کشور به تعویق افتاد.

حکومت پیشین افغانستان اخلال طالبان را دلیل کندی اجرای این پروژه می‌دانست، اما این گروه اکنون آن این کانال را از اولویت‌های خود می‌داند و امیدوار است که تا سال ۲۰۲۸ به بهره‌برداری برسد.

براساس برآورد طالبان، ساخت این پروژه بیش از ۶۰۰ میلیون دالر هزینه دارد و پس از تکمیل، آب شیرین مورد نیاز سه ولایت شمالی افغانستان را تامین خواهد کرد.

سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان ماه میزان ۱۴۰۲ اعلام کرد که «پس از مشکلات فروان، فاز اول کانال قوش‌تپه توسط انجنیران افغان تکمیل شده است.»

براساس پیش‌بینی کارشناسان، دریای آرال که پیش‌تر نیز به‌دلیل سوء‌مدیریت منابع آبی تقریبا خشک شده بود، با ساخت کانال قوش‌تپه با خطر نابودی کامل روبرو شده است. بولات یسکین، بنیان‌گذار پلتفرم مدیریت منابع آب آسیای مرکزی می‌گوید: «کانال قوش‌تپه آخرین میخ بر تابوت دریای آرال خواهد بود.»