روسیه در دور دوم مذاکرات صلح با اوکراین بهطور رسمی به این کشور اعلام کرد که تنها در صورتی با پایان جنگ موافقت میکند که کییف از بخشهای بزرگی از سرزمین خود صرفنظر و با اعمال محدودیتهایی در توان نظامی خود موافقت کند. اوکراین شروط روسیه برای صلح را «تسلیم کامل» میداند.
خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۱۲ جوزا به نقل از رسانههای روس نوشت که ارائه رسمی این شرطها در مذاکرات روز دوشنبه در استانبول نشان میدهد مسکو به هیچ وجه حاضر نیست در ارتباط با اهداف بلندمدت جنگیاش سازش کند، حتی با وجود درخواستهای رئیسجمهوری ایالات متحده برای پایان دادن به آنچه او «حمام خون» توصیف کرده است.
از سوی دیگر رویترز به نسخهای از پیشنویس طرح پیشنهادی اوکراین برای صلح دستیافته که طبق آن شرطهای مطرح شده از سوی اوکراین درست در نقطه مقابل شرطهای روسیه است.
طبق این سند، اوکراین در صورتی به توقف جنگ راضی خواهد شد که در زمان صلح هیچگونه محدودیتی بر توان نظامی این کشور اعمال نشود، روسیه بابت آغاز جنگ به اوکراین غرامت بپردازد و جامعه جهانی تحت هیچ شرایطی حاکمیت روسیه بر بخشهای تصرف شده از خاک اوکراین را به رسمیت نشناسد.
اوکراین پیش از این بارها این شرایط روسیه را معادل تسلیم شدن دانسته و پذیرش آنها را رد کرده است.
نشست مشترک هیئتهای نمایندگی این دو کشور تنها یک ساعت طول کشید. این دومین دور از مذاکرات بین این دو کشور از حوت ۱۴۰۰ به اینسو بود. آنها توافق کردند که شمار بیشتری از اسیران نظامی را مبادله کنند و اجساد ۱۲ هزار سرباز کشتهشده را بازگردانند. طبق گزارشها اولویت این تبادل با نیروهای جوانتر و سربازانی است که بهشدت زخمی شدهاند.
روسیه دقیقا چه میخواهد؟
یادداشت تفاهم پیشنهادی روسیه که توسط خبرگزاری اینترفکس منتشر شده، میگوید حلوفصل جنگ مستلزم بهرسمیتشناختن بینالمللی کریمه – شبهجزیرهای که در سال ۲۰۱۴ به روسیه الحاق شد – و چهار منطقهی دیگر اوکراین است که مسکو آنها را بخشی از خاک خود میداند. روسیه خواهان خارج شدن همه نیروهای اوکراین از این مناطق است.
در این یادداشت، روسیه بار دیگر خواستههایش را تکرار کرده است: اوکراین باید کشوری بیطرف باشد و عضویت در ناتو را کنار بگذارد، از حقوق روسزبانان محافظت کند، زبان روسی را به عنوان زبان رسمی اوکراین اعلام کند و قانونی برای ممنوعیت حمایت از نازیسم وضع کند.
اوکراین اتهام نازیبودن را مضحک میداند و ادعای روسیه مبنی بر اعمال تبعیض علیه روسزبانان در اوکراین را رد میکند.
در یادداشت پیشنهادی روسیه دو گزینه پیش روی اوکراین قرار دارد؛ یکی اینکه اوکراین بهطور کامل از مناطق لوهانسک، دونتسک، زاپروژیا و خرسون عقبنشینی نظامی کند. [در حال حاضر] روسیه بهطور کامل منطقهی اول را تحت کنترول دارد، اما تنها حدود ۷۰٪ از سه منطقه دیگر را در اختیار دارد.
گزینه دوم بستهای است که اوکراین باید در آن جابهجاییهای نظامی را متوقف، و از دریافت کمکهای نظامی خارجی، ارتباطات ماهوارهای و اطلاعاتی خودداری کند. همچنین باید حکومت نظامی را لغو کند و ظرف صد روز انتخابات ریاستجمهوری و پارلمانی برگزار کند.
افزون بر این، ولادیمیر مدینسکی، رئیس هیئت مذاکرهکننده روسیه گفت که مسکو همچنین پیشنهاد داده تا «آتشبسی مشخص به مدت دو تا سه روز در بخشهایی از خط مقدم» با هدف جمعآوری اجساد سربازان کشتهشده برقرار شود.
امیدواری ترکیه به حضور ترامپ در دور بعدی مذاکرات
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، این دیدار را «عالی» توصیف کرد و گفت که امیدوار است بتواند دیداری با حضور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین با حضور دونالد ترامپ در ترکیه برگزار کند.
این در حالی است که [تاکنون] هیچ پیشرفتی در مورد آتشبس پیشنهادی که اوکراین، متحدان اروپاییاش و واشنگتن خواستار پذیرش آن از سوی روسیه هستند، حاصل نشده است.
مسکو میگوید به دنبال یک راهحل بلندمدت است، نه توقفی موقت در جنگ؛ درحالیکه کییف میگوید پوتین علاقهای به صلح ندارد. ترامپ هم گفته که ایالات متحده آماده است از تلاشهای میانجیگرانهاش عقبنشینی کند مگر اینکه دو طرف پیشرفتی در مسیر توافق از خود نشان دهند.
رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین که ریاست هیات کییف را بر عهده داشت، گفت اوکراین نقشه راه صلح خود را تدوین کرده و در اختیار روسیه گذاشته است، علاوه بر این، سند روسیه را بررسی خواهد کرد، اما در حال حاضر نظری در مورد آن ندارد.
اوکراین پیشنهاد داده که مذاکرات بیشتری پیش از پایان جون برگزار شود، اما عمروف گفت باور دارد که تنها دیداری مستقیم میان زلنسکی و پوتین میتواند مسائل مورد اختلاف را حلوفصل کند.
هدفگیری ناوگان بمبافکن روسیه توسط اوکراین
این مذاکرات در حالی انجام میشود که درگیریها شدت گرفتهاند؛ روسیه در ماه گذشته بزرگترین حملات پهپادی خود در طول جنگ را به اجرا درآورده و با سرعتی کمسابقه در میدان نبرد پیشروی کرده است.
اوکراین روز یکشنبه ۱۱ خرداد خبر داد که در عملیاتی با اسم رمز «تار عنکبوت» برای هدف قرار دادن هواپیماهای بمبافکن دوربرد با قابلیت حمل سلاح هستهای در پایگاههای هوایی سیبری و شمال روسیه ۱۱۷ پهپاد را به کار گرفته است.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که این حملات خسارتهای قابل توجهی وارد کردهاند، گرچه دو طرف گزارشهای متفاوتی از میزان خسارات ارائه میکنند.
تحلیلگران نظامی غربی حمله به اهدافی که هزاران کیلومتر دورتر از خط مقدم جبههاند را از جسورانهترین عملیاتهای اوکراین در طول جنگ توصیف کردهاند.
ناوگان بمبافکنهای استراتژیک روسیه یک بخش از نیروهای سهگانهای است که بزرگترین زرادخانه هستهای جهان را شکل میدهد. موشکهای زمین به هوا و موشکهایی که از زیردریاییها شلیک میشوند بخشهای دیگر این نیروی عظیماند.
پوتین از آغاز جنگ تا کنون بارها درباره تبدیل جنگ اوکراین به جنگ جهانی سوم هشدار داده و همین موضوع سبب شده تا ایالات متحده و اروپا با احتیاط عمل کنند.
یکی از مقامهای دولت ترامپ بلافاصله پس از اجرای عملیات تار عنکبوت اعلام کرد که ترامپ و کاخ سفید پیش از این حمله [از این برنامه] مطلع نشده بودند. یک مقام پیشین دولت هم گفت که اوکراین به دلایل امنیتی عملیاتی، اغلب برنامههای چنین حملاتی را از واشنگتن پنهان میکند. دولت بریتانیا هم موضعی مشابه داشت.
زلنسکی گفت این عملیات که با استفاده از پهپادهایی پنهانشده در آلونکهای چوبی انجام شده بود، به بازسازی اعتماد شرکای بینالمللی نسبت به توانایی اوکراین برای ادامه جنگ کمک کرده است.
او در یک نشست خبری آنلاین گفت: «اوکراین میگوید که ما قصد تسلیم نداریم و قرار نیست به هیچ اولتیماتومی تن دهیم. اما ما نمیخواهیم بجنگیم، نمیخواهیم قدرتنمایی کنیم، حمله میکنیم چون دشمن حاضر نیست حملاتش را متوقف کند.»
