حکومت جدید آلمان اعلام کرد که ۲۵۰۰ افغان در پاکستان را که واجد شرایط اسکان در این کشور هستند، انتقال میدهد. وزیر خارجه آلمان روز چهارشنبه در پارلمان این کشور گفت که به تعهد حکومت قبلی برای بیرونکردن افغانهای در معرض خطر، پایبند میماند.
صدراعظم جدید آلمان پیشتر اعلام کرده بود که روند پذیرش پناهجویان، بهویژه افغانها، متوقف خواهد شد. این تصمیم با انتقاد گسترده نهادهای حقوق بشری، از جمله عفو بینالملل، مواجه شد که معتقد بودند این اقدام با تعهدات بینالمللی آلمان و کنوانسیون ژنو مغایرت دارد.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، روز چهارشنبه در جلسهای در پارلمان این کشور تاکید کرد: «ما به تعهدات قانونی خود برای پذیرش این افراد پایبند هستیم و این وعدهها را قطعاً اجرا خواهیم کرد.»
صدها فعال حقوق بشر، روزنامهنگار، فعال مدنی، زنان پیشرو و همکاران سابق نهادهای آلمانی در افغانستان، با وجود تایید درخواست پناهندگیشان، همچنان در شرایط بلاتکلیفی در پاکستان به سر میبرند. این افراد پس از موجی از حملات مرتبط با برخی پناهجویان، از جمله شماری از افغانها، که همزمان با انتخابات پارلمانی آلمان رخ داد، با تاخیر در انتقال مواجه شدند.
هرچند تاریخ دقیق انتقال این افراد هنوز مشخص نشده، اما تصمیم حکومت جدید به بیسرنوشتی و بلاتکلیفی این پناهجویان در پاکستان پایان میبخشد.
ضمیر کابولوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه برای افغانستان، و محمدرضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت امور خارجه ایران، روز چهارشنبه درباره تحولات افغانستان دیدار و گفتوگو کردند.
وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که در این دیدار، دو طرف بهصورت مفصل درباره راهکارهای حلوفصل چالشهای افغانستان بحث و تبادل نظر کردند.
کابلوف تاکید کرد که دو طرف بر اهمیت نقش محوری سازوکارهای منطقهای، بهویژه قالب مشورتی چهارجانبه روسیه، چین، ایران و پاکستان، درباره افغانستان توافق نظر داشتند.
به گفته وزارت خارجه روسیه، همچنین، دو طرف به «ناکارآمدی تلاشها برای تحمیل دیدگاههای خارجی بر سیاست داخلی افغانستان» اشاره کردند.
محمدرضا بهرامی، دیپلومات ایرانی، در پیامی کوتاه در شبکه اکس، این گفتوگوها را «سازنده و پربار» توصیف کرد. او افزود: «مذاکرات ما بر تحولات اخیر افغانستان متمرکز بود.»
روسیه و ایران بهعنوان دو کشور تاثیرگذار در امور افغانستان، روابط نزدیکی با طالبان دارند.
روسیه اخیراً طالبان را از فهرست گروههای ممنوعه خود خارج کرده و سفیر این گروه را در مسکو پذیرفته است. با این حال، وزیر خارجه روسیه، پیوسته از برگشت غرب به افغانستان هشدار میدهد.
لاورف اخیرا گفت که ناتو در پی راهی برای برگشت به افغانستان است. با این حال، ناظران باور دارند که روسیه با طرح چنین مسالهای، از یکسو تلاش دارد که از نفوذ امریکا و ناتو در افغانستان جلوگیری کند و از سوی دیگر، جایگاه خود در این کشور را به رخ بکشد.
جمهوری اسلامی ایران نیز روابط گستردهای با طالبان، بهویژه جناح قندهار به رهبری هبتالله آخندزاده، برقرار کرده است. ایران شریک اصلی اقتصادی رژیم طالبان محسوب میشود.
با این حال، هر دو کشور از گسترش افراطگرایی و تروریسم به ویژه فعالیت شاخه خراسان داعش در خاک افغانستان نگران هستند. داعش خراسان در جریان حاکمیت طالبان بر افغانستان، حملات مرگبار و بیسابقهای را در روسیه و ایران راهاندازی کرده است.
اداره کل امور مهاجرین و اتباع خارجی استانداری فارس اعلام کرد همه مهاجران افغان که برگه بازگشت به افغانستان را دارند، باید تا ۱۵ سرطان ایران را ترک کنند. این اداره در اطلاعیهای هشدار داد درصورت عدم خروج در مهلت تعیین شده، مجوز برخورد انتظامی با آنان صادر شده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، این اداره گفته است که «تاریخ خروج قطعی و نهایی برای تمامی دارندگان برگ بازگشت به افغانستان، ۱۵ سرطان ۱۴۰۴ تعیین شده است». این اداره گفته است که حضور اتباع دارای این برگ پس از ۱۵ سرطان، یعنی یک ماه دیگر غیرقانونی تلقی میشود و با آن برخورد خواهد شد.
ادارهکل اتباع از افغانهای دارندگان برگ بازگشت خواسته است به هدف جلوگیری از ازدحام و مشکلات احتمالی ناشی از گرمای شدید تابستان، در فرصت باقیمانده و در طول ماه جوزا با مراجعه به مرکز بازگشت شیراز نسبت به خروج قانونی از ایران اقدام کنند و از «مزایای آن» بهرهمند شوند. این اداره نگفته است که کسانی که پیش از پایان مهلت خود را معرفی میکنند، چه مزایای دارند.
این اداره همچنین در اطلاعیه خود گفته است اتباع دارای فرزند دانشآموز، پس از پایان امتحانات ماه جوزا، نیازی به انتظار برای دریافت کارنامه تحصیلی فرزندان شان ندارند. به گفته این اداره، این خانوادهها میتوانند از طریق اقوام و آشنایان نسبت به دریافت کارنامه فرزندان شان اقدام کنند.
این اداره همچنین به دارندگان برگ باطله سرشماری گفته که باید هرچه سریعتر به دفاتر کفالت مراجعه و نسبت به دریافت برگ بازگشت به افغانستان اقدام کنند، در غیر این صورت متخلف شناخته میشوند و مسئولیت عواقب احتمالی بهعهده خود آنان خواهد بود.
جمهوری اسلامی از سال گذشته روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و روزانه هزاران نفر را به افغانستان اخراج میکند.
اخراج اجباری مهاجران افغان از ایران و پاکستان در حدود یک سال اخیر بر شدت فقر و بیکاری در افغانستان افزوده است.
لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین چهارشنبه گفت که کشورش از ارتقای سطح روابط دیپلوماتیک پاکستان و طالبان از سطح کاردار به سفیر استقبال میکند. او در کنفرانس خبری خود گفت که چین آماده است نقش سازندهای در بهبود و توسعه روابط دو طرف ایفا کند.
لین اظهار داشت که این اقدام به تقویت اعتماد متقابل، گسترش همکاری بین پاکستان و افغانستان و حفظ صلح و ثبات منطقهای کمک خواهد کرد.
او تاکید کرد که این گام، پیشرفتی مهم و مثبت در راستای اجرای نتایج نشست غیررسمی وزرای امور خارجه چین، افغانستان و پاکستان در ماه می سال جاری است.
سخنگوی وزارت خارجه چین همچنین خاطرنشان کرد که این کشور متعهد به همکاری با کشورهای منطقه، از جمله پاکستان و افغانستان، برای حفظ صلح، ثبات و توسعه منطقهای است و به ایجاد جامعهای با آینده مشترک با همسایگان خود پایبند است.
این اظهارات درحالی ابراز میشود که بیجنگ اخیرا میزبان نشست مشترک وزیران خارجه طالبان و پاکستان بود. چین به عنوان میانجی میان طالبان و پاکستان عمل کرده است.
روابط طالبان با پاکستان در یک سال اخیر با تنشهای زیادی همراه بوده است. پاکستان، طالبان افغان را متهم به همدستی با هند در حمایت از جداییطبان بلوچ و تحریک طالبان پاکستان کرده است. طالبان این اتهامات را رد کرده و گفته که خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه استفاده نمیشود.
گسترش کریدور اقتصادی چین - پاکستان به کابل
در همین حال، اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، در کنفرانس مطبوعاتی روز چهارشنبه خود در اسلامآباد اعلام کرد که چین با درخواست پاکستان برای گسترش کریدور اقتصادی چین-پاکستان (سیپک) به کابل موافقت کرده است.
وی اظهار داشت: «ما پیشنهاد گنجاندن بزرگراه پیشاور- کابل را مطرح کردهایم و چارچوب آن نهایی شده است.»
دار افزود که افغانستان علاقهمند استفاده از این کریدور برای دسترسی به آسیای مرکزی است و پاکستان نیز مشتاق مشارکت فعال در اجلاس آتی سازمان همکاری اقتصادی (اکو) برای تقویت اتصال منطقهای است.
او این تحولات را بخشی از دستاوردهای دیپلوماتیک اخیر پاکستان، بهویژه در سایه تنشهای فزاینده با هند، عنوان کرد.
طالبان روز چهارشنبه با استناد به فرمان هبتالله آخندزاده، واردات سوخت و مواد نفتی را از بندر ابونصر فراهی در ولایت فراه برای مدت نامعلومی متوقف کرد. این گروه گفته است که این تصمیم به علت ورود سوخت بیکیفیت که عمدتا از ایران میآید، گرفته شده است.
این تصمیم که پس از بررسیهای یک هیئت این گروه اتخاذ شده، شامل توقف واردات بنزین آ-۸۰ و توقف واردات مواد نفتی از بندر مذکور است.
بندر ابونصر فراهی یا گذرگاه مرزی ماهیرود، نقطه مرزی میل ۷۸ یک گذرگاه مرزی بین ایران و افغانستان است.
بر اساس گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۳۵ تا ۴۰ درصد صادرات ایران به افغانستان از این مرز انجام میشود.
دستور توقف واردات مواد نفتی از این گذرگاه مرزی پس از آن اتخاذ شده است که طالبان در طول سالهای گذشته بارها از بازگرداندن تانکرهای «سوخت بیکیفیت» به ایران خبر دادند. طبق گزارشها، عمده تانکرهای سوخت چه آنها که از ایران بارگیری شده یا از عراق، از همین گذرگاه وارد افغانستان شدهاند.
روز چهارشنبه طی نشستی در مرکز اطلاعات و رسانههای اداره طالبان، این گروه طبق دستور هبتالله، به علاوه توقف واردات نفت از بندر ابو نصر فراهی، واردات مواد نفتی از مناطق مرزی بدون آزمایشگاه، واردات مواد خام «غیر ضروری» را نیز متوقف و اعطای جواز به شرکتهای وارد کننده بنزین و محصولات نفتی را تعلیق کرد.
به گفته این گروه، شرکتهای که تیل و محصولات نفتی بیکیفیت را وارد میکنند نیز جریمه سنگین خواهند شد.
شمسالدین شریعتی، سرپرست ریاست نظارت و تعقیب فرامین و احکام طالبان(لوی سارنوالی سابق) روز چهارشنبه در این نشست گفت که کابینه حکومت این گروه به تاریخ ۲۴ ماه میزان ۱۴۰۳ هیئتی را برای بررسی چگونگی واردات بنزین و مواد نفتی بیکیفیت به افغانستان ایجاد کرد تا ضمن «بررسیهای همهجانبه، گزارشی جامع را آماده و راهکارهای موثر برای بیرون رفت از وضعیت موجود به کابینه پیشنهاد کند».
در این هیئت نمایندگانی از وزارتخانههای مالیه، معادن و پترولیم، تجارت، امور داخله، ریاست عمومی استخبارات، اداره ملی حفاظت محیط زیست، اداره ملی ستندرد و چندین اداره دیگر تحت کنترول طالبان شامل اند.
به گفته شمسالدین شریعتی، رهبر طالبان پس از ارائه گزارشی از سوی این هیئت که به تصویب کابینه این گروه رسید، واردات سوخت و مواد نفتی بیکیفیت به افغانستان را ممنوع کرد.
در نشست روز چهارشنبه طالبان اعلام شد که «از این پس، واردات تیل و مواد نفتی تنها توسط افراد و شرکتهایی که دارای مجوز رسمی اند، مجاز خواهد بود.»
در همان حال، مقامهای طالبان گفتند که برای جلوگیری از ورود مواد نفتی بیکیفیت، «لابراتوارهای معیاری آزمایش محصولات مواد نفتی در بنادر کشور ایجاد و بیشتر تجهیز خواهند شد».
بیشتر بخوانید:
طالبان ۶۰ تانکر سوخت بیکیفیت را به ایران بازگرداند
طالبان ۱۹ تانکر سوخت 'بیکیفیت' را به ایران برگرداند
اداره استندرد طالبان از بازگرداندن ۳۹ تانکر حامل سوخت بیکیفیت به ایران خبر داد
طالبان اعلام کرد در ۱۰ روز اخیر ۷۴ تانکر سوخت بیکیفیت ایران را بازگردانده است
احمدضیا سراج، رئیس و اجمل عابدی، معاون امنیت ملی حکومت پیشین در مقالهای نوشتهاند که دو دهه پس از حمله ۱۱ سپتامبر، القاعده نهتنها زنده است، بلکه فعالیتهایش را در شبکههای جهادی جهانی گسترش داده است.
آنها تاکید کردند که بهرغم تلاشهای بینالمللی برای از بین بردن القاعده، این شبکه همچنان به عنوان چتری برای دیگر گروههای تروریستی عمل میکند.
احمدضیا سراج و اجمل عابدی در این مقاله که در نشریه مطالعات امنیتی «سیفر بریف» منتشر شد، نوشتهاند که القاعده با طرح تئوری «جهاد بیپایان» و نفوذ عمیق در میان گروههای متحد، از جمله طالبان، بدون هراس به گسترش فعالیتهای خود ادامه داده است. مقاله تاکید کرده که فعالیتهای خطرناک این شبکه از سوی جامعه جهانی دستکم گرفته شده است.
آنها نوشتهاند که القاعده در جبههای میجنگد که به زمان، سرزمین و دیگر نقاط متعارف محدود نمیشود و این دلیل اصلی گسترش و پایداری فعالیتهای این گروه است. مقاله همچنین تاکید کرده است که ایدئولوژیی که پیروان القاعده را به جنگیدن وا میدارد، منافع مادی نیست و این امر سبب شده است که این شبکه در میان گروههای مختلف جهادی نفوذ کند.
مقاله تاکید دارد که رهبری القاعده یک استراتژی آگاهانه را برای حفظ انسجام ایدئولوژیک در سراسر شبکه جهانی خود به کار گرفته است. این انسجام به طور قابلتوجهی به این سازمان قدرت داده است تا به ماموریت خود ادامه داده و ایده «جهاد بیپایان و مداوم» را تبلیغ کند. مفهوم جهاد دائمی هرگونه نیاز به یک جدول زمانی مشخص برای پیروزی را از بین میبرد و حس صبر استراتژیک را در میان جنگجویان این گروه تقویت میکند.
در این مقاله آمده است که یک مقام ارشد طالبان از شورای پیشاور در سال ۲۰۱۹ در یک نشست مخفیانه در کابل، گفته است که القاعده هیچ وعدهای برای تغییر مادی زندگی مردم نمیدهد، بلکه آخرت را بر زندگی دنیوی اولویت میدهد. انگیزه جنگجویان این گروه منافع مادی نیست و آنها برای آخرت میجنگند. به گفته او، القاعده به اعضای خود این باور را القا میکند که زندگی دنیوی با تمام سختیهایش، یک آزمون موقت است و صبر برای دستیابی به پیروزی و موفقیت هم در این زندگی و هم در زندگی ابدی ضروری است.
این دو مقام ارشد امنیتی حکومت پیشین نوشتند گام حسابشده دیگری که با حمایت ایمن الظواهری اجرا شد، این گروه را از یک ساختار سلسلهمراتبی متمرکز به «شبکهای از شبکههای غیرمتمرکز» تبدیل کرد. این تغییر استراتژیک به القاعده اجازه داد تا پایگاه جذب نیروی خود را متنوع کند. القاعده که زمانی تحت سلطهی حلقه کوچکی از اعراب خاورمیانه بود، با این ترفند به شبکه گستردهتری متشکل از هزاران نفر تبدیل شده است.
وفاداری دوگانه میان طالبان و القاعده
مقاله همچنین تاکید دارد که گزارشهای اخیر امنیتی نشان میدهد وفاداری دوگانه میان طالبان و القاعده افزایش یافته و به یک پدیده معمول در میان دیگر گروههای تروریستی در مناطق آسیای مرکزی تبدیل شده است.
مقاله تصریح میکند که القاعده گروههایی مانند طالبان، شبکه حقانی، حزب اسلامی ترکستان و سایر سازمانهای تروریستی در آسیای مرکزی و جنوبی را امتداد بازوی نظامی خود میداند. به باور نویسندگان مقاله، القاعده محافظت و توانمندسازی این گروهها را حتی با وجود ریسک بلند شخصی و عملیاتی برای حفظ اقتدار جهانی خود ضروری میداند.
آقای سراج و عابدی در ادامه این مقاله نوشتهاند که بقای القاعده تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه تلفیق آگاهانه از «ایدئولوژی، استراتژی و فریب» است. این گروه با قرار گرفتن در اکوسیستمهای شبهنظامی گستردهتر، با فشارهای جهانی سازگار شده و در عین حال به دیدگاه اصلی خود یعنی «جهاد بیپایان» در جستجوی آخرت متعهد مانده است.
به باور نویسندگان این مقاله، تا زمانی که این ایدئولوژی پابرجا بماند، القاعده یک تهدید مداوم و دستکم گرفتهشده باقی خواهد ماند.
