وزارت خارجه امریکا چهار قاضی دادگاه بینالمللیکیفری را بهدلیل صدور حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و همچنین صدور مجوز تحقیقات درباره اتهامات «جنایات جنگی» نیروهای امریکایی در افغانستان، تحریم کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا روز جمعه، ۱۶ جوزا در حساب کاربریاش در اکس نوشت: «هدفگیری بیاساس و سیاسیشده دادگاه بینالمللی کیفری علیه امریکا و متحد نزدیک ما اسرائیل باید متوقف شود. امروز، من چهار قاضی دادگاه بینالمللی کیفری را بهخاطر نقض حاکمیت ایالات متحده و اسرائیل تحریم کردم.»
وزیر خارجه امریکا گفت که دو قاضی تحریم شده اجازه تحقیقات «بیاساس» دادگاه بینالمللی کیفری درباره نیروهای امریکایی در افغانستان را صادر کردند و دو قاضی دیگر هم حکمهای بازداشت «غیرقانونی» علیه بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، نخستوزیر و وزیر دفاع پیشین اسرائيل را صادر کردهاند.
آقای روبیو از متحدان امریکا خواست که «در برابر این حمله شرمآور با ما همصدا شوند.»
دادگاه بینالمللی کیفری از اقدام وزارت خارجه امریکا به شدت انتقاد کرده و آن را تلاشی برای تضعیف استقلال یک نهاد قضایی بینالمللی دانست که نماد «امید و عدالت برای میلیونها قربانی جنایات غیرقابل تصور» است.
سولومی بالونگی بوسا از اوگاندا، لوس دلکارمن ایبانز کارانزا از کشور پرو، رینه آدلاید سوفی آلاپینی گانسو از کشور بنین و بتی هولر از اسلوونیا قاضیهاییاند که از سوی وزارت خارجه امریکا تحریم شدند.
در این میان، قاضی سولومی بالونگی بوسا و قاضی لوس دلکارمن ایبانز کارانزا که از سال ۲۰۱۸ در هیئت قضات دادگاه بینالمللی کیفری حضور دارند، در سال ۲۰۲۰ به کریم خان، دادستان این دادگاه اجازه دادند که تحقیقات رسمی درباره اتهامات جنایت جنگی نیروهای امریکایی در افغانستان را آغاز کند.
پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، دادگاه بینالمللی کیفری رسیدگی به تحقیقات درباره اتهام جنایت جنگی نیروهای امریکایی در افغانستان را کاهش داد و روی اتهامهای جرائم جنگی دولت افغانستان و نیروهای طالبان تمرکز کرد.
علاوه براین پرونده، دادگاه بینالمللی کیفری در ماه نوامبر سال گذشته حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائيل، یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور و ابراهیم المصری، یکی از رهبران گروه حماس را به اتهام ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در جریان جنگ غزه صادر کرد.
به گفته مارکو روبیو، قاضی رینه آدلاید سوفی آلاپینی گانسو و قاضی بتی هولر این حکم را صادر کردهاند.
این اقدام امریکا با واکنش جدی سازمانهای حقوق بشری مواجه شده است.
لیز اونسن، مدیر بخش عدالت بینالمللی سازمان دیدبان حقوق بشر تحریمهای امریکا را «حمله آشکار به حاکمیت قانون» خوانده است.
خانم اونسن گفت: «این در حالی است که رئیسجمهور ترامپ در داخل کشور نیز برای تضعیف همین اصل تلاش میکند.»
پیش از این نیز امریکا دستکم دو دادستان این دادگاه معتبر بینالمللی فاتو بنسودا و کریم اسد احمدخان را به دلیل تحقیقات در مورد پرونده جنایات جنگی ادعایی نیروهای امریکایی در افغانستان و جنایات جنگی اسرائيل در غزه نیز تحریم کرده بود.
دعوا را ایلان ماسک آغاز کرد. او لایحه جدید بودجه را که ترامپ آن را «بزرگ و زیبا» توصیف کرده، «پلید و انزجارآور» خواند. ماسک که با راه انداختن اداره بهرهوری، قول کاهش هزینههای دولت را داده بود، با لایحه بودجه ترامپ شاهد «افزایش کسری بودجه و وامگیری نجومی» حکومت ترامپ به میزان ۲.۵ تریلیون دالر خواهد بود.
ترامپ روز پنجشنبه در کاخ سفید گفت که از رفتار ماسک ناامید شده است و رفتار او را خصمانه خواند. ترامپ در جریان کنفرانس خبری با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان تهدید کرد که یارانههای دولتی به شرکتهای ماسک را قطع میکند.
ترامپ از مخالفت ماسک با لایحه بودجه ابراز تعجب کرد و مدعی شد که او در جریان تمام ابعاد لایحه بوده است. پاسخ ماسک هم صریح بود: «کاملا دروغ است. هیچ کسی لایحه را به من نشان نداده است.» او گفت که ترامپ صادق نیست و از وعده کنترول قرض دولت عدول کرده است.
دفتر بودجه کانگرس ایالات متحده ۱۵ جوزا اعلام کرد لایحه ترامپ برای تمدید کاهش مالیاتهای ۲۰۱۷ و افزایش هزینههای نظامی و امنیت مرزی، حدود ۲.۴ تریلیون دالر به کسری بودجه ۳۶.۲ تریلیون دالری امریکا اضافه خواهد کرد.
کمیته «بودجه مسئولانه فدرال» هشدار داد با احتساب پرداخت بهره، هزینه این لایحه در یک دهه میتواند به سه تریلیون دالر برسد.
ترامپ که از جنوری ۲۰۲۱ و پس از بسته شدن حسابش، از توییتر/اکس کوچیده و به تروث سوشیال رفته، به نقطه حساسی انگشت گذاشت. ترامپ گفت که به نظر میرسد ماسک برای «حفظ منافع تجاریاش»، از جمله به علت حذف یارانه های موترهای برقی در بودجه جدید، به سیاستهای دولت حمله میکند.
پاسخ ماسک فوری و صریح بود. او به ۲۲۰ میلیون مخاطبش در اکس نوشت: «بدون من، ترامپ انتخابات را باخته بود، دموکراتها کنترول مجلس نمایندگان را در دست داشتند و جمهوریخواهان [تنها] با نسبت ۵۱ به ۴۹ در سنا [جلو] بودند. چقدر قدرناشناس است.»
ترامپ امروز در کاخ سفید با لحن کنایهآمیزی گفت که هرکسی که کاخ سفید را ترک میکند، یکباره به خصم حکومت وی تبدیل می شود، و «من واقعا نمی دانم علتش چیست.»
او ماسک را تهدید کرد که قراردادهای دولتی را از شرکت وی میگیرد. رئیسجمهور امریکا همچنین در شبکه تروثسوشیال نوشت: فرمان خرید اجباری خودروهای برقی را که ایلان ماسک از ماهها پیش میدانست قصد لغوش را دارم، برداشتم و او دیوانه شد.
ترامپ در پست دیگری نوشت: «سادهترین راه برای صرفهجویی در بودجهمان — میلیاردها و میلیاردها دالر — این است که یارانهها و قراردادهای دولتی ایلان را قطع کنیم. همیشه برایم عجیب بود که بایدن این کار را نکرد.»
اما، ماسک فردی نیست که کوتاه بیاید. مدیر عامل تسلا در ۵ ساعت گذشته به طور رگباری دهها پست را در مزمت ترامپ نوشته و باز نشر کرده است.
ماسک در شبکه اجتماعی اکس در پاسخ به ترامپ نوشت که با توجه به اظهارات دونالد ترامپ درباره لغو قراردادهای دولتی او، شرکت اسپیساکس فضاپیمای موسوم به دراگون را از خدمت برای ناسا خارج خواهد کرد.
کپسول دراگون متعلق به اسپیساکس، تنها فضاپیمای ساخت امریکا است که توانایی انتقال فضانوردان به ایستگاه فضایی بینالمللی و بازگرداندن آنها را دارد. خروج این فضاپیما از خدمت ناسا، چندین برنامه فضایی این سازمان را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
ایلان ماسک همچنین در شبکه اجتماعی خود، اکس، نوشت که نام ترامپ در پرونده جفری اپستین، سرمایهدار، میلیونر و مجرم جرائم جنسی، وجود دارد و «به همین دلیل است که پرونده را علنی نکردهاند.»
ایلان ماسک همچنین گفت که «زمان آن فرارسیده است که یک حزب جدید در امریکا تشکیل شود»؛ که نشانهای از سرخوردگی وی از حزب جمهوریخواه است که در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴، نزدیک به ۳۰۰ میلیون دالر به کمپین جمهوریخواهان کمک کرد.
او برای ایده تشکیل یک حزب جدید سیاسی یک نظرسنجی نیز در حساب خود در اکس راه انداخته است. تا لحظه نوشتن این سطور، بیش از ۲ میلیون دنبال کننده ماسک در اکس در آن شرکت کرده و بیش از ۸۰ درصد آنها با ایجاد حزب جدید موافقت کردند.
ترامپ گفته است که هراسی از مخالفت ایلان ماسک ندارد.
سر انجام این دعوا تا مرز درخواست استیضاح ترامپ پیش رفته است. ماسک پستی را در حساب خود بازنشر کرد که در آن نوشته شده بود: «رئیسجمهور در برابر ایلان. چه کسی برنده میشود؟ من روی ایلان شرط میبندم. ترامپ باید استیضاح شود و جیدی ونس باید جای او را بگیرد.» ماسک با این نظر موافقت کرد و نوشت: «بله.»
سپس، او به انتقاد از تعرفههای رئیسجمهور پرداخت که به گفته ماسک، باعث «رکود اقتصادی» خواهد شد.
درخواست استیضاح خشم طرفداران ترامپ را برانگیخته است. استیو بنون، از مشاوران سابق دونالد ترامپ، از وی خواست که امشب کنترول شرکت اسپیساکس، شرکت فضایی ایلان ماسک را مصادره کند.
حالا برنده این دعوا چه کسی خواهد بود؟ ترامپ که حدود سه و نیم سال از قدرتش مانده و ماسک که به شدت زیر فشار رئیسی جمهوری قرار دارد که کمتر در چنین رویاروییهایی میدان را واگذار میکند. ترامپ در دعوا با دانشگاه هاروارد نشان داد که برای مطیع کردن نهادها و شرکتهای امریکایی از هر ابزاری استفاده میکند و دامنه اقدامات تنبیهیاش گسترده است.
در حال حاضر، تمام شرکتهای فناوری و رسانهای در امریکا از تهدیدها و فشارهای ترامپ میهراسند. آنها به خوبی میدانند که حکومت فدرال ابزارهایی در اختیار دارد که مانع توسعه تجارت شرکتها شود.
ماسک نیز از همین حالا تاثیرات در افتادن با ترامپ را میچشد. پس از بروز این تنش لفظی، سهام تسلا با بسته شدن بازار در بعدازظهر پنجشنبه، با ضرر ۱۷ درصدی به کار خود پایان داد.
تخمین زده میشود که ۳۴ میلیارد دالر از ثروت ماسک کاسته شده است.
پس از بروز این تنش لفظی سهام تسلا با بسته شدن بازار در بعدازظهر پنجشنبه، با ضرر ۱۷ درصدی به کار خود پایان داد.
ماسک که در جریان کارزارهای انتخاباتی ترامپ بیش از ۲۵۰ میلیون دالر هزینه کرده بود و جایگاه ویژهای در حلقه نزدیکان رئیس جمهور امریکا پیدا کرده بود، اخیرا با خروج از دولت، به یکی از منتقدان سرسخت لایحه مالیاتی ترامپ تبدیل شده است.
ماسک لایحه مالیاتی مورد حمایت ترامپ را «فاجعه نفرتانگیز» خوانده و در یادداشتی در شبکه اکس نوشته است: «متاسفم، اما دیگر نمیتوانم تحمل کنم. این لایحه عظیم، هولناک و پر از امتیازات بیمورد کانگرس، یک فاجعه نفرتانگیز است.»
واکنش ترامپ به انتقادات فزاینده ماسک اکنون به یک دعوای شدید بین دو متحد تبدیل شده است. ترامپ ماسک را «دیوانه» خواند و تهدید کرد که میلیاردها دالر از قراردادهای فدرال با شرکتهای این غول فناوری را لغو خواهد کرد. او گفت که از اظهارات ماسک «بسیار شگفت زده شده است.»
ترامپ روز پنجشنبه در دیدار با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در دفتر بیضیشکل خود گفت: «من و ایلان رابطه خیلی خوبی داشتیم. نمیدانم که آیا دیگر رابطهای خواهیم داشت یا نه.» رئیس جمهور امریکا افزود که ماسک «تمام جنبههای این لایحه را میدانست. او آن را بهتر از تقریباً هر کسی میدانست و قبل از رفتنش هیچ مشکلی نداشت».
ترامپ افزود که به ماسک کمک زیادی کرده اما اکنون از او «خیلی» ناامید شده است.
مدیرعامل تسلا هفته گذشته پس از یک دوره کوتاه اما بسیار جنجالی، رسماً دولت ترامپ را ترک کرد.
فعالیتهای دولتی این غول فناوری، فشار زیادی بر شرکتهایش، بهویژه تسلا، وارد کرده است. سهام تسلا در ماههای اولیه روی کار آمدن ترامپ سقوط کرد. هرچند این سقوط در هفتههای اخیر با کنارهگیری ماسک از فعالیتهای دولتیاش، جبران شده است.
بیشتر بخوانید:
ایلان ماسک لایحه مالیاتی ترامپ را «فاجعه نفرتانگیز» خواند
