وزارت مالیه طالبان یکشنبه در سومین روز جنگ اسرائیل با جمهوری اسلامی اعلام کرد مرزها و گمرکهای افغانستان با ایران باز بوده و روابط تجاری و گمرکی میان دو کشور بدون هیچگونه مشکلی ادامه دارد. این وزارت همچنین افزود که روند بارگیری کالاهای تجاری افغانستان در مرزها در حال انجام است.
وزارت مالیه طالبان روز یکشنبه، ۲۵ جوزا، با نشر اطلاعیهای اعلام کرد که گذرگاهها و سرحدات مرزی میان افغانستان و ایران همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند.
براساس این اطلاعیه، گذرگاه ابونصر فراهی در ولایت فراه، گذرگاه نیمروز و گذرگاه سمت ایران، روز شنبه به دلیل برگزاری مراسمی در ایران تعطیل شده بودند، اما پس از یک روز دوباره بازگشایی شدهاند.
در ادامه اطلاعیه آمده است که روند بارگیری اموال تجاری افغانستان در بندرعباس ایران نیز بهصورت عادی و بدون مشکل جریان دارد. با این حال، تنشها و درگیریها در ایران در پی حملات متقابل میان اسرائیل و ایران ادامه دارد.
در همین حال، رئیس مرکز تجارت جهانی ایران تاکید کرده است که اقتصاد این کشور بهشدت نیازمند امنیت
بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان اعلام کرد که محدودیتهای وضع شده برای برداشت سپردههای بانکی شهروندان کاهش یافته است. به گفته این بانک، مشترکین میتوانند در یک هفته تا ۳۵۰ هزار افغانی و از حسابهای دالری تا ۵ هزار دالر برداشت کنند.
نوراحمد آغا، رئیس طالبان برای بانک مرکزی افغانستان در پیامی گفت پس از این شرکتهایی که کمتر از ۳۰۰ هزار دالر یا ۲۰ میلیون افغانی سپرده بانکی دارند، میتوانند تا ۲۰ درصد آن را برداشت کنند.
این مقام طالبان تصریح کرد که برای حسابهای انفرادی که سپردههای بانکی شان کمتر از دو میلون افغانی یا ۳۰ هزار دالر است، پس از این هیچ محدودیتی وجود نخواهد داشت. نوراحمدآغا تصریح کرد سپردههای بانکی شرکتهایی که کمتر از سهونیم میلیون افغانی یا ۵۰ هزار دالر باشد، نیز هیچ محدودیتی برای برداشت آن وجود ندارد.
بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان همچنین اعلام کرد که قبلا تا ۵۰۰ هزار افغانی از تضمینهای بانکی بازگردانده میشد و حالا این مبلغ به یک میلیون افغانی افزایش یافته است.
این بانک خاطرنشان کرد برای افراد و شرکتهایی که حساب بانکی جدید باز میکنند، هیچ نوع محدودیتی برای برداشت سپردههای شان وضع نخواهد شد.
این در حالی است که طالبان با تسلط بر افغانستان در چهار سال گذشته محدودیتهایی را به واگذاری سپردههای بانکی شهروندان وضع کرده بود.
اداره این گروه در آغاز تسلط خود بر افغانستان اعلام کرده بود که دارندگان حسابهای انفرادی در هر هفته اجازه دارند صرف دوصد دالر یا ۱۰ هزار افغانی از سپردههای بانکی خود را برداشت کنند. طالبان این محدودیتها را طی نزدیک به چهار سال کمتر کرد.
براساس اطلاعات اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان، میزان حمایت از مردان افغان در روند پناهندگی در این کشور بهطور چشمگیری کاهش یافته است. طبق آمار این اداره، در چهار ماه اول سال ۲۰۲۵، بیش از پنج هزار درخواست پناهندگی مردان افغان رد شده است.
خبرگزاری «ایپیدی» آلمان با استناد به اطلاعات جدید دفتر فدرال مهاجرت و پناهندگان این کشور، آمار تازهای از درخواستهای پناهندگی افغانها در سال ۲۰۲۵ منتشر کرده است.
بر اساس این آمار، در چهار ماه نخست سال جاری، حدود ۴۵ درصد از درخواستکنندگان افغان موفق به دریافت حمایت شدهاند. در مدت مشابه سال گذشته، میزان پذیرش درخواست پناهندگی شهروندان افغانستان حدود ۷۱ درصد بوده است.
طبق این گزارش، از ماه جنوری تا پایان اپریل سال جاری، آلمان بیش از ۱۸ هزار و ۶۰۰ درخواست پناهندگی از زنان و مردان افغان را بررسی کرده که حدود دو هزار و ۷۰۰ مورد از آنها مربوط به سال گذشته بوده است.
از میان این درخواستها، ۱۴ هزار و ۹۷۳ مورد مربوط به مردان افغان بوده که پنج هزار و ۹۸ نفر از آنها پاسخ منفی دریافت کردهاند. طبق گزارش، در مدت مشابه سال گذشته، تنها ۳۵۰ درخواست مردان افغان رد شده بود.
کلارا بونگر، نماینده حزب چپها در پارلمان فدرال آلمان، این روند را مورد انتقاد قرار داده و گفته است: «این نشانهای از رفتار سیاسی خودسرانه است که ادعا میشود مردان جوان و سالم میتوانند در افغانستان زنده بمانند.»
او افزود: «به نظر میرسد تصمیم گرفته شده که دیگر جایی برای جوانان افغان در آلمان وجود نداشته باشد در حالی که شرایط واقعی افغانستان تحت حاکمیت طالبان، با این میزان رد درخواستها همخوانی ندارد.»
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که اخیرا نشریه فارن پالیسی نیز اعلام کرد که با افزایش احساسات ضدمهاجرتی در کشورهای غربی، از جمله آلمان و امریکا برنامههای پذیرش پناهجویان افغان بهطور گسترده متوقف شدهاند.
درگیری مرگبار میان اسرائیل و جمهوری اسلامی که وارد سومین روز خود شده است، بازتابی گسترده در میان کاربران افغان داشته است؛ برخی همسو با جمهوری اسلامی، برخی همسو با اسرائیل و برخی نیز جنگطلبی طرفین را محکوم کردهاند.
شماری از کاربران افغان با ابراز همبستگی با ایران، حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی را پاسخ مشروع به تهاجم اسرائیل دانستهاند؛ گروه دیگری از کاربران حملات اسرائیل را فرصتی برای تغییر رژیم در ایران دانستهاند.
در این میان برخی از کاربران نیز با نفی ماهیت جنگ، آن را رقابت بینتیجهای دانستهاند که هر دوسو بازنده اند.
دفاع از موضع ایران در برابر اسرئیل
شماری از کاربران ضمن اعلام همبستگی با ایران، حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه اسرائیل را «دفاع» تعبیر کردهاند.
نصرالله رضایی، کاربر افغان، گفته که «اگر ایران [به اسرائیل] پاسخ داد، دفاع بود، نه جنگطلبی. سکوت در برابر ظلم، خیانت به انسانیت است. ما در کنار حق ایستادهایم.»
سید کاظم هاشمی، کاربر افغان، معتقد است که اسرائیل در این نبرد شکست خورده است. او در صفحه فیسبوک خود نوشت: «روزهای پایانی رژیم اسرائیل فرا رسیده و اکنون میداند که بر مردم مظلوم و بیدفاع غزه چه گذشته است.»
سید حامد وطندوست، کاربر افغان، نیز بر حمایت همه کشورها از جمهوری اسلامی تاکید کرده و نوشته است: «باید تمام کشورهای اسلامی پشت ایران باشد تا رژیم کودککش [اسرائیل] از غزه هم عقبنشینی کند.»
شماری از کاربران درگیری بین این دو کشور را مقدمهای برای تشدید تنش در خاورمیانه میدانند.
داوود عرفان، استاد پیشین دانشگاه هرات و تحلیلگر امور سیاسی، در صفحه فیسبوک خود نوشته است: «حذف فرماندهان ارشد نظامی ایران، جنگ در خاورمیانه را وارد مرحله جدیدی ساخته است. به نظر میرسد اسرائیل هستهای تصمیمگیری اصلی واکنش نظامی ایران را مختل کرده است.»
آقای عرفان معتقد است که «خاورمیانه آبستن حوادث ناگواری است.»
«فرصت تغییر» رژیم در ایران
ستاره کریم، کاربر افغان، درگیری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل را فرصتی برای «تغییر رژیم در ایران» دانسته و خطاب به مردم ایران گفته است: «مردم ایران حالا وقتش است که رژیم خامنهای را نابود کنید و یک ایران آزاد و با اقتصاد قوی و بدون تحریم و فیلتر داشته باشید.»
علی فطرت، کاربر افغان، از عملکرد ضعیف و حسابنشده جمهوری اسلامی در مقابل اسرائیل یاد کرده و «تغییر رژیم» را «حتمی» دانسته است. او گفته است: «ایران نتیجه جنگ را نمیداند، فکر میکند با ایجاد ترس میتواند دولت یهود را از جنگ منصرف کند، اما در آن طرف اسرائیل دقیق به هدف میزند. فکر میکنم تغییر رژیم حتمی است، آنهم با ویرانی خیلی زیاد برای هر دو طرف.»
یک کاربر دیگر با نام مستعار «لوی افغانستان» نوشته است: «ایران نفسهای آخر خود را میکشد و ممکن در دو هفته آینده سقوط کند.»
محکومیت جنگطلبی
شماری از کاربران تداوم و تشدید جنگ بین اسرائیل و جمهوری اسلامی را به ضرر هر دو کشور دانسته و خواستار پایان جنگ شدهاند.
پرویز کوهستانی، کاربر افغان، نوشته است: «بهترین تدبیر در وضعیت فعلی توقف جنگ است، ایران به خوبی میداند که هزینه و آمادگی جنگی ندارد. برای نابودی و ضربه نه خوردن به خود عقب نشینی بهترین گزینه است.»
عصمت الله رنجبر، کاربر افغان، با تاکید بر «صلح بین طرفین» گفته است: «امیدوارم طرفین صلح کنند تا مردم عام بیشتر از این قربانی نشود. جنگ پیروز ندارد در هرصورت جنگ ویرانی و بربادی به بار میآورد.»
محمد محق، پژوهشگر مطالعات اسلامی، نیز در صفحه اکس خود نوشته است: «جنگ بد است، جنگ افروزی بدتر و ایدئولوژیهای جنگ افروزانه فاجعهآفرین. شرم باد بر سیاستمدارانی که برای حفظ منصب خود در قدرت با جان بیگناهان بازی میکنند و ملتها را به روز سیاه بیخانمانی می نشانند. هرجنگی را باید محکوم کرد و به ساز هیچ جنگی نباید رقصید.»
واکنش طالبان
طالبان در همان روز اول جنگ به حملات اسرائیل به ایران واکنش نشان داد و سخنگوی این گروه آن را محکوم کرد.
ذبیحالله مجاهد حملات اسرائیل به جمهوری اسلامی که منجر به کشته شدن فرماندهان، دانشمندان هستهای جمهوری اسلامی و غیرنظامیان شدهاست را بهشدت محکوم کرد و آن را نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بینالملل، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی خواند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، نیز روز شنبه کشته شدن دستکم ۹ دانشمند هستهای ایران را محکوم کرد و افزود که اسرائیل به خشونتها دامن زده و کشورهای منطقه را نگران کرده است.
فطرت و مجاهد از طرفهای درگیر خواستهاند برای حفظ ثبات منطقه به تعهدات خود متعهد باقی بمانند.
سفارت طالبان در ایران نیز با نشر اطلاعیهای از مهاجران افغان مقیم ایران خواسته است تا از شرکت در فعالیتهای سیاسی، تظاهرات و اظهارنظر یا بازنشر محتواهای سیاسی حساس در فضای مجازی خوددداری کنند.
با اینحال با گذشت سه روز از آغاز درگیریهای شدید میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، ملاهبتالله، رهبر طالبان، و سایر مقامات ارشد این گروه از اظهار نظر درباره این جنگ خودداری کردهاند.
جمهوری اسلامی از بدو استیلای طالبان بر افغانستان روابط خوبی با رژیم طالبان در کابل برقرار کرد و سفارت و قنسولگریهای افغانستان را به این گروه داد. در همان حال، جمهوری اسلامی روابط اقتصادی و تجاری رو به انکشافی با طالبان برقرار کرده است.
نورمحمد ثاقب، وزیر حج و اوقاف طالبان اعلام کرد که در جریان مراسم حج امسال ۱۰ زائر افغان بهشمول چهار زن جان باختهاند. این مقام طالبان گفت دو نفر در رویدادهای ترافیکی و هشت نفر دیگر با مرگ طبیعی، جان خود را از دست دادهاند.
نورمحمد ثاقب، روز یکشنبه در گفتوگو با رادیو ملی افغانستان تحت کنترول طالبان اعلام کرد که دو نفر در مدینه، یک نفر در عرفات و هفت نفر دیگر در مکه جان باختهاند.
او تایید کرد که زائران افغان که در جریان مراسم حج جان باختهاند، با رضایت خانوادههایشان در عربستان سعودی به خاک سپرده شدهاند.
امسال ۳۰ هزار زائر از افغانستان برای ادای مناسک حج به عربستان سعودی سفر کردهاند. اخیرا وزارت حج و اوقاف طالبان اعلام کرد که روند بازگشت زائران حج به افغانستان آغاز شده و نخستین گروه ۳۵۶ نفره، به کابل بازگشتهاند.
سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در سمنگان اعلام کرد که چهار کارگر به اثر ریزش تونل معدن زغالسنگ در ولسوالی درهصوف بالا جان باختهاند. او گفت این معدنچیها باشندگان ولسوالی اشترلی دایکندی بودند که سهروز پیش به اثر ریزش تونل در معدن گیر مانده بودند.
حشمتالله رحمانی، سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در سمنگان نوشت که پیکر بیجان این معدنچیها بامداد یکشنبه، ۲۵ جوزا به همکاری مردم محل از تونل معدن زغالسنگ در وستای لیلهوقوبی درهصوف بالا بیرون کشیده شدند.
این مقام محلی طالبان افزود که اجساد این کارگران معدن پس از بیرون کشیدن از تونل به خانوادههای شان تحویل داده شد.
سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در سمنگان، اما درباره دلیل تاخیر سهروزه در زمینه نجات جان این کارگران وضاحت نداده است.
باشندگان مناطق معدنی میگویند که بسیاری از کارگران پس از ریزش تونلهای معادن زغالسنگ، به دلیل تعلل و عدم رسیدگی به موقع مقامات محلی جان میبازند.
پیش از این نیز شماری از کارگران معادن زغالسنگ در سمنگان به اثر ریزش تونلها و گیرافتادن در معدن جان باختهاند.
پیکر بیجان این معدنچیها عمدتا با تلاش مردم محل و خانوادهها با استفاده از امکانات اولیه و تجهیزات غیرحرفهای به دست آمدهاند.