ارتش اسرائیل: تاکنون ۷۲۰ نقطه در ایران را طی ۱۷۰ حمله هدف قرار دادیم

اما گزارش‌ها، داده‌ها و تحلیل‌های منتشر شده درباره این عملیات، می‌توانند بستری را فراهم کنند که مسیرهای احتمالی طی شده توسط جت‌های اسرائیل و روش‌های به کار رفته در انجام این عملیات پیچیده نظامی را تخمین زد.

حریم هوایی سوریه؛ مسیر اصلی

بر اساس گزارش‌ها، جت‌های جنگنده اسرائیل عمدتاً از طریق حریم هوایی سوریه وارد فضای هوایی ایران شده‌اند. نیروی هوایی اسرائیل پس از سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، حملات گسترده‌ای را به شبکه دفاع هوایی این کشور انجام داد. این حملات توان سوریه برای دفاع هوایی را به شدت تضعیف کرد. تخریب سامانه‌های دفاع هوایی، ضربه زدن به تجهیزات و ساختارهای هوافضای سوریه توسط اسرائیل سبب شده است که حکومت جدید این کشور در حال حاضر قادر به مدیریت حریم هوایی خود نباشد.

با این حال، گفته می‌شود که اسرائیل با توجه به شرایط شکننده در سویه، برای استفاده از حریم هوایی این کشور دست بازتری داشته است. مسیر هوایی سوریه برای جنگنده‌های اسرائیل فرصتی را فراهم کرده است که نیروهای هوایی این کشور از مسیرهای حفاظت شده‌ و از نظر سیاسی حساس‌تر خودداری کند.

گزارش‌ها حاکی است که بیش از ۲۰۰ جت جنگنده نیروی هوایی اسرائیل، از جمله جنگنده‌های اف ۱۶، اف ۱۵ و اف ۳۵ از مسیر هوایی سوریه به بیش از ۱۰۰ هدف در ایرن حمله کرده‌اند. این جنگنده‌ها تاسیسات هسته‌ای نطنز، فردو، خنداب و شماری از مقرهای نظامی در تهران را هدف قرار دادند.

خنثی‌سازی پدافند هوایی

برپایه داده‌ها، عملیات «شیران به‌پاخاسته» اسرائیل علیه ایران با خنثی‌سازی سامانه‌های پدافند هوایی و اقدامات فنی نیروی هوایی اسرائیل در شمال ایران و عراق آغاز شد. این اقدامات عبور امن‌تر جنگنده‌ها در موج‌های بعدی حملات را تسهیل کرد. گزارش‌ها حاکی است که عوامل موساد با خرابکاری در پایانه‌های راداری و فرماندهی ایران از این عملیات پشتیبانی کرده است.

برخی از منابع ادعا کرده‌اند که موساد پایگاه‌های پهپادی و موشکی را در داخل ایران ایجاد کرده تا از داخل به پدافند هوایی این کشور حمله کند. این فرضیه‌ها نشان می‌دهد که اسرائیل گام‌های نخست برای دسترسی به اهداف خود را در امتداد مرز غربی ایران اولویت‌بندی ‌کرده بود تا زمینه حملات عمیق‌تر را فراهم کنند.

سوخت‌گیری بر فراز سوریه

شماری از کارشناسان نظامی دفاع هوایی در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که هواپیمای تانکر کی‌سی ۷۰۷ اسرائیل در فراز آسمان دیرالز در شرق سوریه، به جنگنده‌ها در هنگام رفت و برگشت به ایران، سوخت‌رسانی کرده است.

با این حال، داده‌ها نشان می‌دهد که جت‌های اسرائیل با استفاده از یک کریدور هوایی از طریق شرق سوریه به اهدافی در ایران دست یافته‌اند. نیروی هوایی اسرائیل با استفاده از پدافند هوایی پراکنده در منطقه، برد عملیاتی خود را برای تقریباً ۲ هزار کیلومتر در رفت و برگشت حفظ کرده‌ است.

حریم هوایی دیگر کشورها

برخلاف حملات قبلی اسرائیل به ایران در اکتوبر ۲۰۲۴ که طبق گزارش‌ها شامل حریم هوایی اردن و عراق می‌شد، به نظر می‌رسد عملیات «شیر به‌پاخاسته» بیشتر از مسیرهایی در حریم‌هوایی سوریه استفاده کرده است. اسرائیل با این روش تلاش کرده است پیامدهای دیپلوماتیک عملیات خود بر ایران را به حداقل برساند. بربنیاد گزارش‌ها، اسرائیل در سال ۲۰۲۴ برای حمله به ایران از حریم هوایی اردن و عراق استفاده کرده بود.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی ادعا کرد که بخش از حملات اسرائیل به ایران از قلمرو عراق سازمان‌دهی شده است. او تصریح کرد که دولت عراق در حال حاضر بر قلمرو هوایی و زمینی خود حاکمیت کامل ندارد. او گفت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی با همتای عراقی خود درباره به‌کارگیری اسرائیل از حریم هوایی این کشور گفت‌وگو کرده است. عراقچی از عراق خواسته به دلیل استفاده غیرقانونی اسرائیل از حریم هوایی این کشور، به شورای امنیت سازمان ملل شکایت کند.

شگردهای رزمی

نیروی هوایی اسرائیل از پروازهای ارتفاع پایین و جنگ الکترونیک برای گریز از پدافند هوایی باقی‌مانده ایران استفاده کرد. جت‌های رادارگریز اف ۳۵ احتمالاً حملات اولیه را برای غیرفعال کردن رادار و سیستم‌های موشکی زمین به هوا هدایت کردند. پس از آن جت‌های اف ۱۵ و اف ۱۶ مهمات سنگین‌تری مانند بمب‌های سنگرشکن جی‌بی‌یو ۲۸ را به سایت‌های هسته‌ای مستحکم شلیک کردند. گفته می‌شود که عملیات پنهانی موساد، از جمله پهپادهای از پیش مستقر شده و سلاح‌های دقیق، نیاز به گشت‌زنی جت‌ها بر فراز حریم هوایی ایران را کاهش داد و امکان ورود و خروج سریع‌تر جنگنده‌های اسرائیل را فراهم کرد.

ویژگی‌های جغرافیایی

عملیات «شیران به‌پاخاسته» اهدافی را در سراسر ایران، از جمله تهران در شمال، خرم‌آباد در غرب و نطنز در شمال تهران و اصفهان را نشانه گرفت. مسیر هوایی سوریه به ایران دسترسی مستقیم نیروی هوایی اسرائیل را به مناطق مرکزی و غرب ایران فراهم ‌کرد. این مسیر قرار گرفتن در معرض پدافند هوایی شرقی ایران در نزدیکی پاکستان و افغانستان را که احتمالا ارتباط کمتری با اهداف اصلی عملیات اسرائیل داشت، به حداقل ‌رساند.

هرچند مسیرهای دقیق پرواز جنگنده‌های اسرائیل همچنان محرم باقی مانده‌ است، اما گفته شده است که کریدور سوریه که با سوخت‌گیری بر فراز دیرالزور و حملات پیشگیرانه به پدافند هوایی پشتیبانی می‌شد، احتمالاً ستون فقرات مسیر حمله اسرائیل به ایران بوده است. بر بنیاد داده‌ها، استفاده اسرائیل از حریم هوایی عراق و اردن می‌تواند در درجه دوم و سوم قرار داشته باشند.

به‌کارگیری حریم هوایی سوریه، بی‌ثباتی منطقه‌ای، برتری تکنولوژیکی اسرائیل و عملیات مخفی موساد از مواردی‌اند که گفته می‌شود اثربخشی عملیات اسرائیل و غافلگیری جمهوری اسلامی را به حداکثر رسانده‌اند.

مقام‌های جمهوری اسلامی امریکا را مسئول حملات اسرائیل به ایران دانسته و گفته‌اند فعلا قصد ادامه مذاکرات با واشنگتن را ندارند.

قرار بود دور جدید مذاکرات در روز جاری برگزار شود.

آلمان اعلام کرد آماده است تا با همراهی بریتانیا و فرانسه، مذاکرات فوری با جمهوری اسلامی را درباره برنامه هسته‌ای‌اش و با هدف کاهش تنش در منطقه آغاز کند.

وزیر امور دریایی پاکستان گفت: «این اقدام بخشی از تلاش‌های مستمر ما برای عملیاتی‌سازی بندر گوادر به‌عنوان یک دروازه راهبردی تجاری برای افغانستان محصور در خشکی است.»

کشتی حامل کالاهای ترانزیتی افغانستان روز شنبه، ۲۴ جوزا وارد بندر گوادر شده است. عرفان احمد، رئیس بندر گوادر اعلام کرد که پهلوگیری و تخلیه کشتی با سرعت و موفقیت انجام شده است.

او افزود: «ما قصد داریم بندر گوادر را به یک مسیر تجاری قابل اعتماد، نه تنها برای افغانستان بلکه برای کل آسیای مرکزی تبدیل کنیم.»

نخستین کشتی حامل کالاهای ترانزیتی افغانستان، در چهاردهم دلو سال ۱۴۰۳، در بندر گوادر پهلو گرفته بود. دومین محموله توسط یک شرکت خصوصی وارد شده است.

این پیشرفت در تجارت ترانزیتی افغانستان در پی تصمیم اخیر کمیته هماهنگی اقتصادی پاکستان حاصل شده که بر اساس آن، الزام ارائه تضمین بانکی برای تجارت با افغانستان لغو شده است.

محمود باقری، داود شیخیان، محمدباقر طاهرپور، منصور صفرپور، مسعود طیب، خسرو حسنی و جواد جرسرا این فرماندهان و اعضای کشته شده سپاه هستند.

محمود باقری، مدیرکل امنیتی و انتظامی استانداری گیلان، داوود شیخیان، فرمانده پدافند هوایی سپاه و خسرو حسنی، جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه بودند.

سپاه پاسداران در بیانیه‌اش ضمن نکوهش این اقدام اسرائیل، تصریح کرده که راه فرماندهان ارشد نیروی هوافضا با قدرت و صلابت مضاعف ادامه خواهد یافت و سپاه برای مقابله با اسرائیل و حامیان آن، «قاطع تر و استوارتر» وارد عمل خواهد شد.

سپاه حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی به اسرائیل را که تاکنون دستکم ۱۳ کشته برجای گذاشته، «ضربه سهمگین تاریخی» خوانده است.

این نیرو هشدار داده است که «این آغاز مسیر انتقام ملی است» و اسرائيل «بداند که دوران جنایت بی‌پاسخ به پایان رسیده است.»

سپاه هشدار داده است که اسرائیل «محکوم به زوال و نابودی است.»

این فراخوان روز یکشنبه، ۲۵ جوزا از سوی یونیسف، سازمان جهانی بهداشت، برنامه جهانی غذا، سازمان غذا و کشاورزی و صندوق جمعیت سازمان ملل منتشر شده است.

این سازمان‌ها نوشتند که افغانستان در نقطه حیاتی از مبارزه سوء‌تغذیه کودکان و زنان قرار دارد و اقدام فوری با حمایت جهانی، ملی و اجتماعی برای نجات جان‌ها و کاهش تاثیر ویرانگر این بحران، ضروری است.

طبق این فراخوان، سطح بالای ناامنی غذایی ناشی از اقتصاد شکننده و فجایع محیط‌زیستی مانند خشکسالی است، ۹.۸ میلیون نفر را در این کشور در وضعیت ناامنی غذایی حاد قرار داده است.

نهادهای وابسته به سازمان ملل تاکید کردند که ۹ کودک از هر ۱۰ کودک خردسال در افغانستان در فقر غذایی زندگی می‌کنند. طبق گزارش این سازمان‌ها، این کودکان به تنوع غذایی لازم برای رشد و تکامل خود دسترسی ندارند.

سازمان ملل با تاکید بر اقدام هماهنگ، چندبخشی و موثر در حوزه تغذیه نوشته است که بر تقویت سیستم‌های غذا، کشاورزی، سلامت، آب و بهداشت و حمایت اجتماعی و آموزش تمرکز دارند.

کوابنا آسانته انتیاموا، نماینده صندوق جمعیت ملل متحد در افغانستان گفت: «تغذیه مناسب برای سلامت مادر و بقای نوزاد در افغانستان حیاتی است. دسترسی زنان به غذای مغذی از بارداری تا شیردهی، نیازمند حمایت کامل خانواده‌ها و جوامع است.»

ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی بهداشت همچنین برتقویت سیستم سلامت تاکید کرده است. جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان نیز گفت: «زنان و کودکان افغان بار بحران گرسنگی را بر دوش دارند.»

او تاکید کرد که بدون حمایت پایدار غذایی، میلیون‌ها افغان به گرسنگی شدیدتر و سوءتغذیه حاد دچار خواهند شد. نمایندگان سازمان غذا و کشاورزی و یونیسف نیز بر تقویت کشاورزی و حمایت از کودکان تاکید کرده‌اند.

در این فراخوان تاکید شده است که تنها پنج سال تا رسیدن به اهداف توسعه پایدار در افغانستان باقی مانده است. این نهادها تاکید کردند که باید اکنون اقدامات فوری انجام شود.

طبق این فراخوان: «میلیون‌ها کودک به‌دلیل خدمات ضعیف، رویه‌های ناکارآمد و فقر غذایی شدید کودکان از سوءتغذیه تهدیدکننده زندگی رنج می‌برند.»