طالبان روز چهارشنبه سه نفر را به اتهام روابط خارج از ازدواج در ولایتهای تخار و میدان وردک ۳۹ ضربه شلاق زد. بر اساس بیانیه دادگاه عالی طالبان، یک زن و یک مرد به اتهام روابط خارج از ازدواج در محوطه فرماندهی پولیس ولسوالی دشت قلعه تخار، هر کدام ۳۹ ضربه شلاق زده شدند.
همزمان، در ولایت میدان وردک، فردی به اتهام روابط جنسی به پنج سال حبس و ۳۹ ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است. به گفته دادگاه طالبان، این فرد در حضور مقامات محلی و مردم محل ۳۹ ضربه شلاق زده شده است.
نهادهای حقوق بشری این اقدامات طالبان را نقض کرامت انسانی دانسته و تاکید دارند که متهمان از حقوق اولیه مانند دسترسی به وکیل و امکان درخواست تجدیدنظر محروم هستند.
در پی انتقادهای گسترده جهانی از محاکم صحرایی طالبان، این گروه جلو هرگونه تصویربرداری از جریان مجازات افراد را گرفته است.
طالبان استفاده از تلفنهای هوشمند را در مکاتب ولایت قندهار ممنوع اعلام کرد. دانشآموزان و معلمان روز چهارشنبه به خبرگزاری فرانسه گفتند که این ممنوعیت امروز بهطور رسمی اجرا شده است.
ریاست معارف ولایت قندهار اعلام کرد که این تصمیم برای افزایش تمرکز دانشآموزان و رعایت احکام شریعت اسلامی گرفته شده است.
در بیانیه این ریاست آمده است: «استفاده از تلفنهای هوشمند به نابودی نسل جدید میانجامد و این ممنوعیت برای حفظ نظم آموزشی و در پرتو شریعت اتخاذ شده است.»
این ممنوعیت شامل دانشآموزان، معلمان و کارکنان اداری مکاتب و مدرسههای دینی میشود. منابع گفتهاند که این تصمیم در سراسر ولایت قندهار به اجرا درآمده است.
این تصمیم واکنشهای متفاوتی در میان دانشآموزان و معلمان به همراه داشته است.
سعید احمد، معلم ۲۲ ساله گفت: «امروز تلفن هوشمند به مکتب نیاوردیم. فکر میکنم این تصمیم به تمرکز بیشتر روی درسها کمک میکند.»
اما محمد انور، دانشآموز صنف یازدهم، اظهار داشت: «معلمان گفتهاند اگر کسی تلفن بیاورد، دانشآموزان را بازرسی میکنند.»
یک دانشآموز صنف دوازدهم که نخواست نامش فاش شود، این ممنوعیت را برای یادگیری زیانبار خواند.
او گفت: «معمولاً از درس روی تخته سیاه عکس میگرفتم تا بعداً یادداشت کنم. حالا نمیتوانم و این روی درسهایمان اثر منفی میگذارد.»
این ممنوعیت به مدرسههای دینی نیز گسترش یافته است. محمد، طلبه ۱۹ ساله، گفت: «حالا ممنوعیت کامل است و هیچکس تلفن هوشمند نمیآورد.»
طالبان پیشتر نیز انتشار تصاویر موجودات زنده در رسانهها را ممنوع کرده بود. در برخی ولایتها این محدودیت اجرا شده و شماری از مقامات طالبان از عکسبرداری یا فیلمبرداری خودداری میکنند. رهبر طالبان خود نیز در پرده ظاهر نمیشود و هیچ عکس و فیلمی از وی وجود ندارد.
هبتالله آخندزاده، هفته گذشته از اعضای این گروه خواست استفاده از تلفنهای هوشمند را کاهش دهند. یک عضو ۲۸ ساله طالبان که نخواست نامش فاش شود، گفت: «این دستور رهبر است و باید قبولش کنیم. حالا یک تلفن ساده گرفتم و دیگر از واتساپ استفاده نمیکنم.»
برخی مقامات طالبان در قندهار استفاده از تلفونهای غیرهوشمند را آغاز کرده و اپلیکیشنهای پیامرسان آنلاین را غیرفعال کردهاند.
این تصمیم درحالی اتخاذ میشود که طالبان بهگونه کامل نظام آموزش و پرورش افغانستان را دگرگون کرده است. علاوه بر ممنوعیت آموزش و تحصیل زنان، این گروه نصاب آموزشی مکاتب را نیز تغییر داده است. اکنون، تمرکز مکاتب روی مضامین دینی است و توجه به علوم معاصر و مضامین ساینس به طور جدی کاهش یافته است.
نهادهای حقوق بشری و سازمان ملل متحد، ممنوعیت آموزش و تحصیل زنان را «اپارتاید جنسیتی» نامیده است.
کارشناسان حوزه آموزش و پرورش هشدار میدهند که اقدامات سختگیرانه و محدودیتهای روزافزون طالبان به افراطیشدن نسل جدید و دورماندن آنان از تغییر و تحول در دنیای مدرن میانجامد.
زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در افغانستان، درباره سفر رئیس ارتش پاکستان به امریکا اظهار داشت که مارشال عاصم منیر در واشنگتن تلاش دارد ایالات متحده را متقاعد کند تا مسئولیت حفاظت از منافع این کشور و مقابله با تروریسم در افغانستان را به پاکستان واگذار کند.
خلیلزاد روز چهارشنبه در شبکه اکس نوشت که با توجه به تجربه پیشین همکاری با پاکستان، واگذاری مسئولیت افغانستان به این کشور، فاجعه تمامعیار است. به گفته او، ارتش پاکستان قابل اعتماد نیست.
جنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به واشنگتن سفر کرده و مهمان دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده است.
با این حال، خلیلزاد که از حامیان عمران خان، نخست وزیر محبوس و منتقد ارتش است، به شدت از منیر انتقاد کرد و گفت که ارتش پاکستان سالهاست با ایالات متحده بازی دوگانه انجام داده است.
خلیلزاد افزود که در دوران حضور نظامی امریکا در افغانستان، پاکستان ضمن بهرهمندی از کمکهای مالی و نظامی ایالات متحده، به گروههایی که علیه نیروهای امریکایی میجنگیدند، پناهگاه داد.
او همچنین به جنگ علیه تروریسم پس از حملات ۱۱ سپتامبر اشاره کرد و گفت که ارتش پاکستان بهصورت گزینشی هم به امریکا و هم به تروریستهای القاعده کمک کرده است.
خلیلزاد با یادآوری کشته شدن اسامه بن لادن، رهبر القاعده، در سال ۲۰۱۱، تاکید کرد که بن لادن در نزدیکی یکی از پایگاههای نظامی پاکستان در ابیتآباد یافت شد.
با این حال، خلیلزاد اشارهای به حمایت پاکستان از طالبان در جنگ علیه نیروهای خارجی و حکومت پیشین افغانستان نداشت. ناظران باور دارند که پاکستان در برگشت طالبان به قدرت نقش برجستهای داشته است.
زلمی خلیلزاد از طالبان در شبکههای اجتماعی حمایت میکند.
نی، سازمان حامی خبرنگاران افغانستان، با اشاره به درگیری گسترده ایران و اسرائیل، درباره وضعیت خبرنگاران مهاجر افغان در ایران ابراز نگرانی کرد. این سازمان از نهادهای بینالمللی حامی حقوق بشر و آزادی بیان خواست به خروج خبرنگاران افغان از ایران کمک کنند.
سازمان نی که اکنون در تبعید فعالیت میکند، روز چهارشنبه، ۲۸ جوزا در بیانیهای نوشت که با توجه به افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل، جامعه رسانهای افغانستان در ایران تحت فشار مضاعف قرار دارد. این سازمان تاکید کرد که «امنیت جانی و روانی» خبرنگاران و کارمندان رسانهای افغان در ایران به خطر افتاده است.
نی تاکید کرد که خبرنگاران مهاجر در ايران نه تنها با خطر مرگبار حملات اسرائیل رو به رو اند، بلکه از احساسات منفی علیه مهاجران افغان در این کشور نیز صدمه میبینند.
این سازمان حامی خبرنگاران تصریح کرد که روزنامهنگاران افغان باید از ایران به کشور سوم منتقل شوند.
در بیانیه این سازمان آمده است: «ما یک بار ديكَر تاكيد مىكنيم كه خبر نكَاران و كارمندان رسانهاى افغانستان در ايران با خطر مرگ مواجه شده اند. آنها اگر در ایران بمانند کشته میشوند و اگر به كشور بازگردند نیز، با خطر مرگ از سوى گروه طالبان مواجه اند».
نى از ملل متحد، سازمانهای بينالمللى حقوق بشرى و نهادهای حامی آزادی بیان و حقوق خبرنگاران خواست که رسيدگى به وضعيت خبرنگاران مهاجر افغان در ایران را در اولویت کاری خود قرار داده و اقدامات لازم را روى دست گيرند.
با افزایش سیاستهای مهاجرتی سختگیرانه و اخراج پناهجویان از آلمان، شمار افرادی که به کلیساها پناه میبرند، افزایش یافته است. اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی آلمان میگوید که دو هزار و ۳۸۶ پناهجو برای فرار از اخراج در کلیساها پناه گرفته اند.
شمار پناهجویانی که در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیشتر دست به این اقدام زده اند، ۳۰۰ مورد بیشتر است. آنها پس از ورود به کلیساها، از داخل شدن و اخراج به دست ماموران اداره مهاجرت و پولیس در امان میمانند.
بیشتر این موارد مربوط به پناهجویانی است که طبق قانون دابلین باید به اولین کشور عضو اتحادیه اروپا که وارد آن شدهاند، مانند پولند، بلغارستان یا رومانیا، بازگردانده شوند.
اما کلیساها در آلمان با ارائه پناه موقت، تلاش میکنند روند اخراج این افراد را متوقف یا به تعویق بیندازند تا امکان بررسی دوباره پروندهها یا استفاده از راهکارهای قانونی فراهم شود.
استفان رایشل، رئیس یک موسسه خیریه کلیسایی به وبسایت انفو مایگرنتس گفت: «افزایش تعداد پناهجویان در کلیساها واکنشی است به فشارهای روزافزون برای بازگرداندن افراد به کشورهایی که بسیاری از آنها در آنجا خشونت و شرایط غیرانسانی را تجربه کردهاند.»
او افزود که بسیاری از پناهجویان سوری، افغان و سومالیایی، پس از عبور از مرزهای کشورهای اروپای شرقی، با بازداشت و برخوردهای خشن مواجه شدهاند. او هشدار داد که برخی از این اخراجها حتی ممکن است به بازگشت مستقیم به کشورهای ناامن منجر شود.
با این حال، اقدام کلیساها برای جلوگیری از اخراج پناهجویان، با انتقاد برخی کارشناسان و مقامهای دولتی روبهرو شده است.
در این میان، مقامات کلیسایی از این اقدام بهعنوان بخشی از وظیفه انسانی خود دفاع کردهاند. کریستین اشتبلاین، اسقف پروتستان برلین،، دادن پناه به پناهجویان را «خدمتی به جامعه و یادآوری شفقت و رحمت» خوانده است.
در حالی که برخی سیاستمداران محافظهکار بهویژه در ایالتهایی چون بایرن، با رویکردی سختگیرانهتر نسبت به مهاجران برخورد میکنند، کلیساهای کاتولیک، پروتستان و آزاد در آلمان همچنان حمایت خود از پناهجویان را ادامه میدهند.
دستکم ۷۶ نهاد مدنی و حقوق بشری در یک نامه سرگشاده خواستار پیگرد زلمی خلیلزاد توسط دادگاه بینالمللی کیفری به دلیل کمک به جنایت علیه بشریت شدند. این نهادها نوشتند خلیلزاد در فروپاشی نظام افغانستان «نقش مستقیم» داشته و به سفیدنمایی طالبان در مجالس بینالمللی ادامه داده است.
در نامه سرگشاده این نهادهای مدنی و حقوق بشری آمده است که زلمی خلیلزاد، نماینده سابق ایالات متحده برای افغانستان، در تضعیف پایههای حکومت پیشین، تسهیل بازگشت طالبان به قدرت و حذف مردم از فرایندهای سیاسی نقش مستقیم داشته است.
این نهادها نوشتند که اقدامات زلمی خلیلزاد از نظر سیاسی و حقوقی نشان دهنده همراهی او با طالبان است؛ گروهی که به نقض شدید حقوق بشر و تهدید صلح و امنیت بینالمللی معروف است.
این نهادها نماینده سابق امریکا برای افغانستان را به نقض اصل بیطرفی در میانجیگری دیپلوماتیک منشور سازمان ملل، همدستی غیرمستقیم در تبعیض نظاممند و اعمال آپارتاید جنسیتی توسط طالبان متهم کردهاند.
نهادهای مدنی و حقوق بشری همچنین خواستار آغاز تحقیقات رسمی بینالمللی درباره نقش زلمی خلیلزاد در «تسهیل جنایات طالبان» و ممنوعیت مشارکت او در هرگونه ساختار تصمیمگیری در مورد آینده افغانستان شدند.
زلمی خلیلزاد، نماینده سابق امریکا برای افغانستان در سال ۲۰۲۰ توفقنامه ایالات متحده با طالبان را امضا کرد؛ توافقی که منجر به خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و زمینهساز بازگشت طالبان به قدرت شد.
این نهادها تاکید کردند که این نامه بخشی از یک فرآیند حقوقی گستردهتر است که با شواهد، شهادتها و مدارک مورد نیاز به سازوکارهای بینالمللی مربوطه ارائه خواهد شد.
پیشتر شرل بنارد، همسر زلمی خلیلزاد در پی دیدار از افغانستان تحت کنترول طالبان در مقالهای از پناهجویان افغان خواست که از بازگشت به کشور نهراستند. اظهارات خانم بنارد واکنشهای جنبشهای اعتراضی زنان و دیگر نهادهای مدنی و حقوق بشری را برانگیخت. شماری از فعالان حقوق زنان همسر خلیلزاد را نیز به همدستی با طالبان متهم کرده بودند.