پاکستان از طالبان خواست به تعهدات خود در زمینه حقوق بشر عمل کند

او حضور نماینده طالبان در نشست‌های بین‌المللی درباره افغانستان را ضروری خواند و گفت اگر در این نشست‌ها اطلاعات دقیق از وضعیت کشور ارائه نشود، تصمیم‌های مفید و لازم گرفته نخواهد شد.

شورای امنیت سازمان ملل قرار است روز دوشنبه، دوم سرطان، نشستی علنی درباره افغانستان برگزار کند. در این نشست، رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان، جویس مسویا، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، و سیما بحوث، رئیس امور زنان سازمان ملل درباره وضعیت کنونی افغانستان گزارش ارائه و سخنرانی خواهند کرد.

ذبیح‌الله مجاهد افزود: «نشست‌هایی که بدون حضور افغانستان برگزار می‌شوند، در گذشته نتیجه‌ای نداشته‌اند و در آینده نیز بی‌نتیجه خواهند بود.»

طالبان که از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است، در چهار سال گذشته تلاش کرده کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد و سفارت این کشور در واشنگتن را به دست آورد، اما این تلاش‌ها ناکام مانده است.

سازمان ملل به‌طور دوره‌ای گزارش‌هایی درباره وضعیت بشری، نقض حقوق زنان، اقلیت‌های قومی و مذهبی، انتقام‌جویی از نیروهای امنیتی پیشین و اوضاع امنیتی افغانستان منتشر می‌کند.

طالبان این گزارش‌ها را همواره رد کرده و نهادهای جهانی از جمله یوناما را به «پروپاگندا» متهم می‌کند. در مقابل، منتقدان طالبان باور دارند که سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی، تنها بخشی از بحران را بازگو کرده و از بخش عمده آن چشم‌پوشی می‌کنند.

طبق بیانیه طالبان، امیرخان متقی و اسعد الشیبانی گفتند که افغانستان و سوریه پس از جنگ‌های طولانی به «استقلال، امنیت و ثبات دست یافته‌اند.»

معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان گفت که هر دو طرف در این دیدار ابراز امیدواری کردند که دولت‌های افغانستان و سوریه بتوانند بر چالش‌های فعلی غلبه و از فرصت‌ها بهره‌برداری کنند.

این نخستین ملاقات رسمی وزیر امور خارجه طالبان با یک مقام ارشد دولت جدید سوریه است.

محمدحسن آخند، رئیس‌الوزرای طالبان در دلو ۱۴۰۳ با ارسال نامه‌ای به احمد شرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه تصدی مقام ریاست جمهوری را به او تبریک گفت. ملا حسن در این پیام به احمد شرع برای غلبه بر چالش‌های این کشور آرزوی موفقیت کرده بود.

طالبان از مخالفان مسلح به رهبری احمد شرع حمایت کرده بود و پس از سرنگونی رژیم بشار اسد از روی کار آمدن حکومت جدید سوریه استقبال و در شهرهای مختلف افغانستان به حمایت از آن راهپیمایی‌های راه اندازی کرد.

با این حال، رهبری جدید سوریه تاکنون تمایل چندانی به برقراری روابط سیاسی نزدیک با طالبان نشان نداده است. احمد شرع در همان آغاز به قدرت رسیدن در مصاحبه‌ای گفت که نمی‌خواهد سوریه را به افغانستان دیگر تبدیل کند.

او تاکید کرد که افغانستان و سوریه سنت‌ها و شرایط اجتماعی متفاوتی دارند. رهبر جدید سوریه گفت که افغانستان یک جامعه قبیله‌ای است، درحالی‌که به گفته وی، سوریه یک جامعه باز دارد. شرع همچنان گفت که به آموزش و تحصیل زنان باورمند است.

بر خلاف طالبان، احمد شرع پس از به قدرت رسیدن روابط خود با کشورهای غربی را گسترش داد و توانست تحریم‌های بین المللی را کاهش دهد.

ضیااحمد تکل، رئیس اطلاعات و روابط عامه وزارت خارجه طالبان روز شنبه ۳۱ جوزا در خبرنامه‌ای نوشت که امیرخان متقی در این نشست درباره مسایل منطقه‌ای سخنرانی می‌کند.

این مقام طالبان افزود که وزیر خارجه این گروه با برخی از مقام‌های کشورهای اسلامی درباره روابط دوجانبه و منطقه‌ای دیدار و گفت‌وگو می‌کند.

نشست سازمان کشورهای اسلامی در روزهای شنبه و یکشنبه در سطح وزیران خارجه با عنوان «سازمان همکاری اسلامی در جهان در حال تحول» برگزار می‌شود. بربنیاد گزارش‌ها، دست‌کم ۴۰ دیپلومات ارشد کشورهای اسلامی برای اشتراک در ین نشست وارد استانبول شده‌اند.

براساس پیشنهاد تهران، یک جلسه ویژه برای بحث در مورد حملات هوایی اسرائیل به ایران در کنار نشست اصلی برگزار خواهد شد.

برخی از کشورهای منطقه‌ای نیز ممکن است در این نشست شرکت کنند. پس از جلسه علنی، گفت‌وگوهایی پشت درهای بسته برگزار خواهد شد.

این نشست بخشی از جلسات سه‌ماهه شورای امنیت درباره افغانستان است.

قرار است موضوعاتی مانند وضعیت سیاسی، حقوق بشر، بحران بشری و مشکلات اقتصادی در این نشست بررسی شوند. یکی از محورهای اصلی، احتمالاً سیاست‌های طالبان و تأثیر آن بر حقوق زنان خواهد بود.

قرار است رئيس یوناما درباره گام‌های بعدی روند دوحه صحبت کند. طبق برنامه، در روزهای ۳۰ جون و اول جولای، دو گروه کاری درباره مبارزه با مواد مخدر و توسعه بخش خصوصی در دوحه تشکیل می‌شوند که شامل کارشناسان، نمایندگان کشورها، نهادهای بین‌المللی، طالبان و مؤسسات مالی جهانی خواهد بود.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیش‌تر گفته بود سازمان ملل تلاش دارد با همکاری طالبان، مردم افغانستان و جامعه جهانی، مسیر سیاسی روشنی را برای صلح و بازگشت افغانستان به جامعه جهانی ترسیم کند. او همکاری برای حل بحران‌های حقوق بشری، به‌ویژه درباره زنان، را ضروری دانسته است.

در آستانه نشست، شورای امنیت اعلام کرد که اعضای جلسه احتمالاً از رئيس یوناما درباره توانایی گروه‌های کاری برای پاسخ‌گویی به نیازهای مردم افغانستان، از جمله جایگزین معیشت برای کشت تریاک و ایجاد نظام اقتصادی شفاف، توضیح خواهند خواست.

براساس متنی که شورای امنیت منتشر کرده رئيس یوناما ممکن است درباره کاهش فعالیت‌های ماین‌پاکی به‌دلیل کمبود بودجه نیز ابراز نگرانی کرده و درخواست کمک مالی کند. یوناما هشدار داده اگر بودجه فراهم نشود، از اول جولای هماهنگی ماین‌پاکی در افغانستان متوقف خواهد شد و این مسأله می‌تواند جان کودکان را تهدید کند.

در این نشست همچنین ممکن است به وضعیت مهاجرانی که از ایران و پاکستان برگشته‌اند، اشاره شود.

نماینده کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از کشورهای همسایه خواسته با افغان‌ها محترمانه رفتار کنند و برای بازگشت امن و داوطلبانه آنان همکاری منطقه‌ای داشته باشند.

مسئله تهدید تروریسم نیز از دیگر موضوعات احتمالی نشست است.

گزارش گروه ناظران سازمان ملل نشان می‌دهد که بیش از ۲۰ گروه تروریستی در افغانستان فعال‌اند و این موضوع امنیت منطقه و کشورهای همسایه را تهدید می‌کند.

در نشست قبلی نیز کشورهای مختلف، از جمله پاکستان و روسیه، درباره خطر گروه داعش شاخه خراسان هشدار داده بودند.

جویس مسویا، معاون دبیرکل ملل متحد قرار است گزارشی درباره بحران انسانی در افغانستان ارائه دهد و به عواملی چون نبود نهادهای حکومتی کارا، حذف زنان از جامعه، فقر شدید و تغییرات اقلیمی اشاره کند.

بر اساس آمار سازمان ملل بیش از ۲۳ میلیون افغان به کمک نیاز دارند. در همین حال کاهش کمک‌ها، به‌ویژه پس از تعلیق کمک‌های امریکا، نگرانی‌ها را بیشتر کرده است.

دفتر اوچا (هماهنگی امور بشری سازمان ملل) در ۲۳ اپریل اعلام کرد بودجه کمک‌های بشری برای سال ۲۰۲۵ را ۳۱ درصد کاهش داده و به ۱.۶۲ میلیارد دالر رسانده است.

سیما بحوث و دیگر سخنرانان نیز ممکن است بر مشارکت کامل و برابر زنان در جامعه تأکید کنند و نسبت به تأثیر منفی سیاست‌های طالبان بر حقوق زنان هشدار دهند.

برخی ممکن است نگرانی‌هایی درباره «قانون امر به معروف و نهی از منکر» طالبان که در اگست ۲۰۲۴ تصویب شد نیز مطرح کنند.

یوناما در گزارشی که در ۱۰ اپریل منتشر کرد، نوشت طالبان این قانون را در اکثریت ولایت‌ها اجرا کرده‌اند که باعث نقض حریم خصوصی و محدود شدن آزادی‌های عمومی و اقتصادی شده و زنان بیشترین آسیب را دیده‌اند.

در پایان، شورای امنیت احتمالاً شاهد دیدگاه‌های متفاوتی درباره راه‌های کمک به افغانستان خواهد بود. کشورهایی مانند امریکا، بریتانیا و فرانسه تأکید دارند که طالبان باید به حقوق بشر پایبند باشد تا به رسمیت شناخته شود.

اما چین و روسیه با این رویکرد مخالف‌اند و خواهان ادامه گفت‌وگو بدون فشارهای سیاسی هستند.

روسیه اخیراً طالبان را از فهرست گروه‌های تروریستی خود حذف کرده است. چین و روسیه نیز بارها خواهان آزادسازی دارایی‌های مسدودشده افغانستان شده‌اند.

با آن‌که این نشست می‌تواند به هماهنگی بهتر کمک‌ها کمک کند، اما بعید است تغییر چشم‌گیری در رفتار طالبان ایجاد کند؛ چون نه فشار سیاسی جدی وجود دارد و نه ابزار لازم برای اعمال آن.

یک منبع محلی گفت «از سمت جرم و باغ مبارک، حدود ۷۰ موتر رنجر مجهز به نیروهای مسلح طالبان آمده است». به گفته این منبع همزمان مردم از روستاهای دوردست به تجمع مردمی علیه طالبان می‌پیوندند.

اعتراضات در مقابل برنامه نابودی کشت کوکنار طالبان هفته گذشته آغاز شد.

منابع محلی روز پنجشنبه ۲۹ جوزا به افغانستان اینترنشنال گزارش داده‌اند که مردم ولسوالی خاش در اعتراض به تخریب مزارع خشخاش علیه طالبان اعتراض کردند.

کشاورزان می‌گویند بدون معرفی بدیل کشت کوکنار، اقتصاد محلی ضربه می‌خورد «و مردم گرسنه می‌مانند».

ویدیوهایی که روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال رسید، نشان می‌دهد که معترضان با نیروهای طالبان درگیر شده و چند تراکتور متعلق به اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان را به آتش کشیده‌اند.

باشندگان ولسوالی خاش گفتند ماموران اداره مبارزه با مواد مخدر طالبان به سمت معترضان شلیک کرده‌اند. تاکنون درباره تلفات احتمالی این رویداد اطلاعاتی در دست نیست.

تطبیق فرمان هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان مبنی بر محو کشت کوکنار در بدخشان با چالش‌های گسترده مواجه شده است. پیش از این کشاورزان در ولسوالی‌های ارگو و درایم نیز در برابر برنامه محو کوکنار طالبان اعتراض کرده بودند.

معترضان طالبان را به برخورد دوگانه در ولایت‌های مختلف متهم می‌کنند. آنان همچنین از حضور و قدرت گسترده طالبان غیرمحلی در بدخشان ناراض هستند.