مقامهای اوکراینی روز دوشنبه اعلام کردند در حملات پهپادی و موشکی روسیه در داخل و اطراف کییف در طول شب گذشته پنج نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند. به گفته این مقامها، این حملات باعث آتشسوزی در مناطق مسکونی و آسیب دیدن ورودی یک ایستگاه مترو شد که به عنوان پناهگاه استفاده میشود.
ایهور کلیمنکو، وزیر داخله اوکراین، در تلگرام اعلام کرد که حداقل چهار نفر در منطقه مزدحم شوچنکیوسکی کییف کشته شدند که در آن کل ورودی یک ساختمان مسکونی مرتفع تخریب شد.
کلیمنکو گفت: «هنوز افرادی زیر آوار هستند.»
کلیمنکو گفت که این حمله باعث خسارت به شش منطقه از ۱۰ منطقه شهر، از جمله چندین ساختمان آپارتمانی، و زخمی شدن دستکم ۱۰ نفر شد.
روسیه در مورد این حملات اظهار نظری نکرده است.
اوکراین و روسیه هدف قرار دادن غیرنظامیان را انکار میکنند، اما هزاران غیرنظامی در این درگیری کشته شدهاند، که اکثریت قریب به اتفاق آنها اوکراینی هستند.
مرگبارترین حمله روسیه به کییف هفته گذشته با صدها پهپاد، منجر به کشته شدن ۲۸ نفر و زخمی شدن بیش از ۱۵۰ نفر شد.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (آیافجی) ربایش سه عضو خانواده یک خبرنگار شاغل در شبکه ایراناینترنشنال در لندن را از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به شدت محکوم کرد.
این خبرنگار که نامش به دلایل امنیتی فاش نشده، با وجود فشارهای سنگین از سوی نهادهای امنیتی برای استعفا و قطع همکاری با رسانهاش، همچنان بر ادامه مأموریت خود برای اطلاعرسانی عمومی پافشاری کرده است.
آنتونی بلانگر، دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، با ابراز نگرانی عمیق نسبت به این اقدام غیرانسانی گفت: «ربایش اعضای خانواده بهعنوان ابزاری برای خاموشکردن خبرنگاران، جنایتی آشکار و نقض فاحش حقوق بشر است.»
او با تاکید بر اینکه هدف قراردادن اعضای خانواده یک خبرنگار بهخاطر فعالیت حرفهایاش، نهتنها مصداق آزار و ارعاب است، بلکه نقض اصول بنیادین آزادی رسانههاست، گفت: «ما خواهان آزادی فوری بستگان این خبرنگار و توقف آزار روزنامهنگاران ایرانی در داخل و خارج کشور هستیم.»
این اقدام در چارچوب فشارهای فزایندهای است که جمهوری اسلامی در سالهای اخیر علیه «روزنامهنگاران مستقل» بهویژه آنان که در رسانههای خارج از کشور فعالیت میکنند، اعمال کرده است.
فدراسیون همچنین یادآوری میکند که «امنیت خبرنگاران» نباید «گروگان اختلافات سیاسی» شود و خواستار اقدامات دیپلوماتیک فوری از سوی دولتهای دموکراتیک برای محافظت از خانوادههای روزنامهنگاران در معرض تهدید شد.
سخنگوی ایراناینترنشنال با صدور بیانیهای اعلام کرد این شبکه «اقدام اخیر رژیم ایران در ربودن اعضای خانواده یکی از خبرنگاران خود را بهشدت محکوم میکند؛ اقدامی هولناک که در واقع گروگانگیری با هدف وادار کردن همکار ما به استعفا از سمتش است».
در پی حمله مرگبار به کلیسایی در دمشق، حکومت سوریه، داعش را مسئول این حمله دانست. حکومت سوریه اعلام کرد که این حمله تلاشی ناکام برای ضربه زدن به همزیستی ملی، بیثباتی سیاسی و خدشهدار کردن دستاوردهای دولت و رهبری سوریه است.
در یک حمله انتحاری روز یکشنبه در کلیسای الیاس مقدس در حومه دمشق، دستکم ۲۰ نفر کشته و ۵۰ نفر زخمی شدند. احتمال افزایش تعداد قربانیان نیز وجود دارد.
این حمله زمانی رخ داد که مسیحیان در حال نیایش در کلیسا بودند.
وزارت امور خارجه سوریه در بیانیهای اظهار داشت: «این حمله، صرفاً حملهای به یک طایفه خاص نیست، بلکه حملهای به هویت جمعی سوریه به عنوان یک کشور و ملت است. سوریه، مسئول این جنایت را گروه تروریستی داعش و حامیان آن میداند.»
حکومت سوریه از جامعه بینالمللی و شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست که این حمله را محکوم کرده و از این کشور در مبارزه با تروریسم و تامین امنیت و ثبات حمایت کنند.
حکومت جدید سوریه تاکید کرد که این حمله عزم آنها را برای ساختن سوریهای امن و یکپارچه تقویت خواهد کرد.
وزارت داخله سوریه جزئیاتی از این رویداد ارائه کرد و اعلام داشت که یک جنگجوی داعش وارد کلیسا شده، به سمت مردم شلیک کرده و سپس جلیقه انتحاری خود را منفجر کرده است.
کریم سجادپور، از کارشناسان برجسته امور ایران در موسسه کارنگی نوشت که حمله امریکا تحول عمیقی در ایران و منطقه ایجاد خواهد کرد.
او روز یکشنبه در حساب خود در اکس نوشت که امریکا پس از حملاتش به سایتهای هستهای ایران بر صلح و دیپلوماسی تاکید کرد اما حکومت ایران این اقدام را فصلی دیگر در روابط خصمانه چهل سالهاش با ایالات متحده میبیند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران امروز در گفتوگو با ایمانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه گفت که کشورش باید به حمله امریکا پاسخ دهد. اما، سجادپور باور دارد که «بسیاری از گزینههای ایران برای پاسخگویی به حمله امریکا، از نظر استراتژیک معادل بمبگذاری انتحاری است.»
او نوشت: «آنها میتوانند به سفارتخانهها و پایگاههای ایالات متحده حمله کنند، تاسیسات نفتی در خلیج فارس را مورد هدف قرار دهند، تنگه هرمز را مینگذاری کنند، اما رژیم جمهوری اسلامی احتمالاً از پسلرزههای اقدامات خود جان سالم به در نمیبرد.»
مجلس ایران روز یکشنبه طرح بستن تنگه هرمز، یکی از آبراههای بینالمللی استراتژیک برای تجارت و انتقال انرژی را تصویب کرد. این کشور همچنان تهدید کرده که در صورت مشارکت امریکا در حملات اسرائیل به این کشور، به پایگاههای نظامی آن در خاورمیانه حمله خواهد کرد.
سجادپور نوشت که حملات اسرائیل و امریکا هزینههای هنگفت مالی را بر جمهوری اسلامی تحمیل کرده و باعث تحقیر گسترده آن شده است.
او گفت: «بر اساس برآوردها، برنامه هستهای ایران، با در نظر گرفتن هزینههای از دست رفته و تحریمها، حداقل ۵۰۰ میلیارد دالر برای این کشور هزینه داشته است اما اکنون نه انرژی هستهای دارد و نه بازدارندگی اتمی. رژیم ایران در مواجهه با چنین تحقیر عظیمی ممکن است به دنبال راههای مختلفی برای انتقامجویی باشد.»
برخلاف تاکید امریکا بر تسلیمی ایران در برابر خواست واشنگتن مبنی بر برچیدن برنامه اتمیاش، سجادپور باور دارد که علی خامنهای، رهبر ایران تسلیم دستورات و فشار بیرونی نمیشود. چون، از نظر خامنهای، کوتاه آمدن به معنای امتیازگیری بیشتر ایالات متحده خواهد بود.
ایران بارها گفته است که خواست امریکا برای کنار گذاشتن برنامه هستهای و تولید موشکهای بالستیکاش را نمیپذیرد و آن را جز حقوق مشروع ملی خود میداند. در همین حال، وزیر خارجه ایران گفته است که بیش از این به دیپلوماسی با ایالات متحده باور ندارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا امروز در مصاحبه با فاکسنیوز گفت که ایران میتواند نیروگاه اتمی داشته باشد اما حق غنیسازی اورانیوم در داخل را ندارد.
با آغاز حمله امریکا، موسوم به عملیات «چکش نیمهشب»، به سایت اتمی ایران در روز شنبه، گروهی از بمبافکنهای بی–۲ از پایگاه خود در ایالت میزوری امریکا به پرواز درآمدند و در مسیر جزیره گوام در اقیانوس آرام دیده شدند.
کارشناسان پرواز این بمبافکنها را بهعنوان پیشزمینهای برای حمله احتمالی امریکا به ایران تفسیر کردند. اما پرواز این جنگندهها صرفاً برای فریب بود.
گروه واقعی متشکل از هفت فروند بمبافکن بی–۲ که با بالهای خفاشی خود شناخته میشوند، بهصورت پنهانی بهسمت شرق امریکا پرواز کردند.
این پرواز که ۱۸ ساعت به طول انجامید، با حداقل ارتباطات انجام شد و در میانه راه سوختگیری هوایی صورت گرفت.
ارتش امریکا یکشنبه این موضوع را فاش کرد.
در حالیکه بمبافکنها به حریم هوایی ایران نزدیک میشدند، یک زیردریایی امریکایی بیش از ۲۴ فروند راکت کروز تاماهاک زمینبهزمین شلیک کرد.
جنگندههای امریکایی نیز بهعنوان طعمه در جلوی بمبافکنها پرواز کردند تا در صورت وجود جنگندهها یا سامانههای موشکی ایران، آنها را شناسایی و منحرف کنند.
این حمله به سه سایت اصلی هستهای ایران، بزرگترین عملیات تاکتیکی تاریخ با استفاده از بمبافکنهای بی–۲ بود و از لحاظ طول مدت، پس از عملیات امریکا در واکنش به حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، دومین عملیات طولانی این هواپیماها محسوب میشود.
بمبافکنهای بی–۲ در این عملیات ۱۴ بمب سنگرشکن جیبییو–۵۷ موسوم به «نفوذگر عظیم مهمات» را رها کردند.
هر کدام از این بمبها ۳۰ هزار پوند (حدود ۱۳٬۶۰۰ کیلوگرام) وزن دارند.
طبق اعلام پنتاگون، در این عملیات بیش از ۱۲۵ هواگرد نظامی امریکا مشارکت داشتند.
از دیدگاه ارتش امریکا، این عملیات یک موفقیت تاکتیکی چشمگیر بود.
ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح امریکا، یکشنبه در پنتاگون به خبرنگاران گفت: «نیروهای ایرانی حتی یک گلوله هم بهسمت هواپیماهای امریکایی شلیک نکردند و کاملا غافلگیر شدند.»
کین گفت: «جنگندههای ایران پرواز نکردند، و بهنظر میرسد سامانههای موشکی پدافند هوایی ایران نیز در طول ماموریت نتوانستند ما را شناسایی کنند. ما عنصر غافلگیری را حفظ کردیم.»
با این که پرواز و حمله این جنگنده ها موفق بود اما پنتاگون و جامعه اطلاعاتی امریکا هنوز گزارش نهایی خود را درباره موفقیت این حمله ارائه نکرده اند. برخی از مقامهای امریکایی و اسرائیلی روز یکشنبه به نیویارک تایمز گفتند که سایت فردو که از نظر اسرائیل برای برنامه اتمی ایران کلیدی است، آسیب شدید دیده اما برخلاف ادعای ترامپ نابوده نشده است.
شماری از مقامات امریکایی و اسرائیلی روز یکشنبه به روزنامه نیویارک تایمز گفتند که تاسیسات فردو به شدت آسیب دیده اما نابود نشده اند. این در حالیست که رئیسجمهور ترامپ پس از پایان حملات به فردو گفت که این عملیات «موفقیتآمیز» بود و تاسیسات غنیسازی اتمی ایران «کاملاً منهدم شدند.»
این اظهارات اولیه ترامپ با ارزیابیهای محتاطانهتر ارتش امریکا و اسرائیل در تضاد است.
دو مقام مطلع اسرائیلی به این روزنامه گفتند که بر اساس تحلیل اولیه ارتش اسرائیل، تاسیسات هستهای به شدت مستحکم فردو در حمله امریکا متحمل خسارت جدی شده، اما به طور کامل نابود نشده اند. این مقامات همچنین گفتند که ایران احتمالا تجهیزاتی مانند اورانیوم را از این تاسیسات به جای دیگر منتقل کرده است.
یک مقام ارشد امریکایی نیز با تایید اظهارات منابع اسرائیلی، اذعان کرد که فردو به طور کامل نابود نشده، اما به شدت به آن آسیب رسیده و «از دسترس خارج شده است.» او خاطرنشان کرد که حتی ۱۲ بمب سنگرشکن نیز نمیتوانستند این سایت را به طور کامل نابود کنند.
نیویارک تایمز نوشت که اسرائیل و امریکا در حال ارزیابی خسارات تاسیسات فردو اند و آنها هنوز به هیچ نتیجهگیری نهایی نرسیدهاند.
جنگندههای بی-۲ امریکا دستکم ۷ بمب ۱۳ تنی بر تاسیسات فردو ریختند. این بمبهای سنگرشکن برای از میان بردن تاسیسات زیرزمینی نظامی ساخته شده اند. همچنین تاسیسات اتمی نطنز و اصفهان نیز مورد شلیک راکتهای سنگین قرار گرفتند.
مقامات ارشد پنتاگون روز یکشنبه ادعای ترامپ در مورد موفقیت عملیات را تکرار کردند، اما در عین حال تاکید کردند که ارزیابی نهایی تاثیرات این عملیات زمانبر خواهد بود.
ژنرال دن کین، رئیس جدید ستاد مشترک ارتش امریکا گفت که بنا به ارزیابی اولیه هر سه سایت متحمل «خسارت و تخریب شدید» شدهاند، اما افزود که انجام قضاوت نهایی درباره از میان بردن توانایی این تاسیسات و هستهای ایران زود است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در یک نشست خبری گفت که این کشور در حال «محاسبه خسارات» ناشی از حمله است.
تصاویر ماهوارهای جدید که اندکی پس از حملات امریکا به سایت هستهای فردو گرفته شدهاند، آسیب و حفرههای ناشی از بمبهای امریکایی را نشان میدهند. این تصاویر که توسط پلنت لب گرفته شدهاند، تغییراتی در ظاهر زمین و غبار در نزدیک مکانهای احتمالی حمله را نشان میدهند.
میک مولروی، یکی از مقامات سابق پنتاگون و سازمان سیا، درباره این حمله گفت: «با نوع و مقدار مهمات استفاده شده، احتمالاً برنامه سلاح هستهای ایران دو تا پنج سال به عقب خواهد افتاد.»
او افزود: «یک ارزیابی کامل خسارت جنگی در روزهای آینده برای تعیین دقیقتر آن انجام خواهد شد.»