بعد از حمله امریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، درباره تاثیر این حمله بین ارزیابی اولیه نهادهای اطلاعاتی امریکا و دونالد ترامپ و اعضای دولت او، اختلاف وجود دارد.
براساس گزارش افشا شده سازمان اطلاعات دفاعی امریکا، این حمله احتمالا اجزای اصلی برنامه هستهای ایران را نابود نکرده و فقط آن را چند ماه عقب انداخته است.
ترامپ اما اصرار دارد که این سه سایت بهطور کامل نابود شده و برنامه هستهای تهران برای سالها عقب افتاده است.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان در یک نشست تجاری که با حمایت مالی سازمان ملل برگزار شده بود، از فعالیت حدود شش هزار کارخانه صنعتی در افغانستان خبر داد و گفت که برای ادامه کار آنها به دو هزار میگاوات برق ضرورت است.
این نشست با تمرکز بر سرمایهگذاری در انرژی تجدیدپذیر یا انرژیسبز برگزار شده بود.
با توجه به اتکای افغانستان به برق وارداتی از کشورهای همسایه، وزیر تجارت طالبان آمادگی این گروه را برای تامین انرژی برق از منابع تجدیدپذیر خبر داد و گفت که حکومت طالبان از تمام برنامههای مرتبط حمایت خواهد کرد.
آقای عزیزی در این نشست همچنین به «ایجاد پارکهای صنعتی جدید، زونهای خاص اقتصادی، مراکز ویژه صادراتی و مراکز تجاری در تمام ولایات» خبر داد. او گفت: «حدود ۱۶۰ هزار جریب زمین جهت اقدامات عملی در خصوص برنامههای وزارت صنعت و تجارت به این وزارت انتقال گردیده است.»
این وزیر طالبان بدون اشاره چالشهای اقتصادی افغانستان وعده داد تا «در آیندههای نزدیک سقف صادرات را تا سه میلیارد دالر و تولیدات ناخالص ملی را به ۲۵ میلیارد دالر» برسانند. به باور آقای عزیزی، این ابتکارات زمینه اشتغال برای نیم میلیون نفر در افغانستان را فراهم خواهد کرد.
خوشبینی مقامهای طالبان درباره چشمانداز اقتصادی افغانستان در حالی است که طبق گزارشهای نهادهای بینالمللی وضعیت اقتصادی مردم افغانستان در حال بدتر شدن است و بهدلیل خشکسالی و قطع یا کاهش کمکهای بینالمللی فقر و گرسنگی به سرعت در این کشور در حال افزایش است.
با این حال، وزیر خارجه طالبان در مراسم معرفی سفیر جدید این گروه در ترکیه گفت که افغانستان دارای رشد اقتصادی ۲.۷ درصدی است.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان صنیعالله فرهمند، یک ملای ترکمنتبار را به عنوان «سفیر فوقالعاده و نماینده تامالاختیار» این گروه در ترکیه معرفی کرد. متقی در مراسم معرفی آقای فرهمند در سفارت افغانستان در انقره، از ارتقای روابط این گروه با ترکیه در سطح سفیر خبر داد.
متقی ارتقای روابط طالبان با ترکیه را نشانهای از «همکاری نیک و روابط مثبت» میان دو طرف خواند و ابراز امیدواری کرد که این گام، زمینه تقویت بیشتر مناسبات دوجانبه را فراهم سازد.
متقی گفت که با انتصاب سفیر جدید، روابط حکومت طالبان و ترکیه «تقریباً عادی شده است.» او افزود که شهروندان ترکیه «برای سرمایه گذاری و سیاحت» به افغانستان می آیند. او گفت که رشد اقتصادی افغانستان «۲.۷ درصد» است.
بر اساس اطلاعات وبسایت کامترید سازمان ملل، صادرات ترکیه به افغانستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱۰ میلیون دالر بوده است.
ترکیه مانند دیگر کشورهای جهان، طالبان را به رسمیت نشناخته است اما سفیر آن در کابل از زمان سقوط دولت پیشین فعال بوده است.
سفیر جدید طالبان تجربه دیپلوماتیک ندارد و به گفته متقی، «شیخالحدیث» است. حسابهای شبکههای مجازی مربوط به او نشان میدهد که بیشتر در زمینه تدریس تجوید و علوم قرآنی و همچنین حدیث «امام بخاری» مصروف بوده است.
طالبان پس از به قدرت رسیدن، به اعضای مذهبی خود مناصب بلند را سپرده است و در عین حال، اعمار مدارس مذهبی را نیز افزایش داده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا روز چهارشنبه گفت کشورش ۱۲ فروند جنگنده اف-۳۵ با قابلیت حمل بمبهای هستهای میخرد. نخست وزیر کانادا هم از پایان بررسی سفارش جتهای جنگنده اف-۳۵ تا پایان تابستان خبر داد. دولت سوئیس هم اعلام کرد که برای خرید اف-۳۵ در حال مذاکره با امریکا است.
هرچند هیچ یک از این کشورها در مورد ارتباط خرید این جنگندههای پیشرفته امریکایی با نقش این جتها در عملیات نظامی اسرائیل در ایران چیزی نگفتهاند، اما احتمالاً موفقیت آنها در گریز از پدافند هوایی ایران و بمباران اهداف تعیین شده، در این تصمیم تاثیرگذار بوده است.
کانادا به دلیل تنش سیاسی با حکومت ترامپ، خرید ۸۸ فروند اف-۳۵ به ارزش ۳۳ میلیارد دالر کانادایی را به تاخیر انداخته بود اما با اعلام جدید نخستوزیر این کشور، به نظر میرسد که اوتاوا با نهایی کردن خرید این جنگنده ها روابط خود را با واشنگتن بهبود میبخشد.
کییر استارمر روز چهارشنبه گفت که بریتانیا با خرید ۱۲ فروند جنگنده اف-۳۵به ماموریت هستهای مشترک هوابرد ناتو خواهد پیوست؛ اقدامی که حرکت عمدهای در بازدارندگی هستهای بریتانیا محسوب میشود.
حکومت بریتانیا این اقدام را «بزرگترین حرکت برای تقویت جایگاه هستهای بریتانیا» نامیده است.
استارمر این خبر را در جریان شرکت در اجلاس ناتو در هلند اعلام کرد.
همزمان، نخست وزیر کانادا نیز روز چهارشنبه گفت که بررسی طرح این کشور برای سفارش جتهای جنگنده اف-۳۵ امریکایی از شرکت لاکهید مارتین، تا پایان تابستان تکمیل خواهد شد.
کارنی در ماه مارچ امسال دستور بررسی قرارداد خرید ۸۸ جنگنده اف-۳۵ را صادر کرد.
در سوئیس روز چهارشنبه اعلام شد که این کشور برای خرید اف-۳۵، در حال مذاکره با امریکا است.
سوئیس در سال ۲۰۲۱ با هزینه ۷.۴ میلیارد دالر تصمیم به خرید ۳۶ جنگنده اف-۳۵ گرفت؛ تصمیمی که در این کشور بیطرف بحثبرانگیز شد. مخالفان با جایگزینی جتهای قدیمی اف-۱۸ این کشور با اف-۳۵ مخالفت کرده و میگفتند که سوئیس برای دفاع از قلمرو خود به هواپیماهای جنگی پیشرفته نیازی ندارد. اما مارتین فیستر، وزیر دفاع سوئیس میگوید کشورش دیگر نمیتواند با جنگندههای اف-۱۸ از حریم هوایی و جمعیت خود محافظت کند.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه موافقت کردند که به درخواست امریکا، هزینههای نظامی خود را از ۲ درصد به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ افزایش دهند.
اعضای ناتو در بیانیه مشترکی اعلام کردند که «در مواجهه با تهدیدها و چالشهای امنیتی عمیق، به ویژه تهدید بلندمدت روسیه برای امنیت اروپا-آتلانتیک و تهدید پایدار تروریسم، متحد هستند.»
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز چهارشنبه گفت این احتمال وجود دارد که بخش عمدهای از اورانیوم غنیشده ایران از حملات اسرائیل و امریکا جان سالم به در برده باشد. به گفته رافائل گروسی، احتمال دارد که تهران اندکی پس از اولین حملات، اورانیوم غنیشده را به جای امن منتقل کرده باشد.
گروسی پیشتر گفته بود که ایران در ۱۳ جون که حملات اسرائیل شروع شد، به آژانس اطلاع داده بود که «اقدامات ویژهای» برای محافظت از مواد و تجهیزات هستهای خود انجام خواهد داد.
هرچند آقای گروسی بهدنبال بازرسی مجدد تاسیسات هستهای ایران است اما پارلمان این کشور امروز به تعلیق چنین بازرسیهای رای داد.
اسرائیل در طول ۱۲ روز درگیری بارها به تاسیسات هستهای ایران حمله کرد و جنگندههای امریکایی نیز در آخر هفته تاسیسات هستهای زیرزمینی ایران در فردو را بمباران کردند، اما میزان خسارت به ذخایر اورانیوم غنیشده در این مرکز مشخص نیست.
اکنون آژانس بینالمللی انرژی اتمی میخواهد مشخص کند که چه میزان از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تا ۶۰ درصد خلوص باقی مانده است، سطحی که تقریباً به ۹۰ درصد که برای ساخت بمب اتم نیاز است، نزدیک است.
فیلم سینمایی «۱۳ روز، ۱۳ شب»، روایت روزهای پرتنش سقوط کابل از روز جمعه، ۶ سرطان در سینماهای فرانسه به نمایش در میآید. مارتن بوربولون، کارگردان فیلم با نگاهی واقعگرایانه، عملیات تخلیه اتباع فرانسوی و همکاران افغان آنها را به نمایش کشیده است.
روایت فیلم، بر مبنای عملیات موسوم به «آپاگان» است که طی آن، فرانسه در کمتر از دو هفته بیش از سه هزار نفر را از کابل و در سایه تهدیدهای امنیتی طالبان و داعش خارج میکند.
صحنههای این فیلم بر پایه روایتهای مستند از فرار مردم، ازدحام در اطراف میدان هوایی کابل و تلاش برای فرار از سلطه طالبان، در جریان فیلم بازآفرینی شدهاند.
در گذشته، سینمای فرانسه معمولا سالها یا حتی دههها صبر میکرد تا درباره یک واقعه سیاسی یا نظامی واقعی مانند جنگها یا سایر مداخلات نظامی فیلم بسازد.
سرعت در به تصویر کشیدن وقایع سیاسی و نظامی اخیر و پرداختن به مساله خروج آشفته از کابل نشانهای از تغییر نگرش صنعت سینمای فرانسه نسبت به روایت تاریخ معاصر است.
پیشتر نیز سریالهایی مانند «کابل» و «قلبهای سیاه» با موضوع حضور نظامی فرانسه در افغانستان و خاورمیانه ساخته شده بودند.
منتقدان پس از نمایش این فیلم در جشنواره فیلم کن گفتند که این فیلم بیش از هر اثر دیگری بر قهرمانی، اضطراب و پیچیدگی اخلاقی مأموریتهای اضطراری فرانسه در منطقه پرداخته است.
شماری از منتقدان فرانسوی از این فیلم بهعنوان «تجسمی سینمایی از یک کابوس دیپلوماتیک و انسانی» یاد کردهاند.
نمایش عمومی این فیلم، بار دیگر توجهها را به سرنوشت افغانستان و مسئولیت کشورهای غربی در برابر متحدان محلیشان جلب کرده است.