مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، روحانی سرشناس اهل سنت ایران، پس از سفر به ولایتهای هرات و نیمروز، وارد کابل شد. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که شماری از روحیانیون از او استقبال کردهاند.
هنوز مشخص نیست که مولوی عبدالحمید به دعوت طالبان به افغانستان سفر کرده است یا به دعوت علمای دینی. مولوی عبدالحمید در سالهای اخیر با مواضع صریح و انتقادیاش نسبت به سیاستهای جمهوری اسلامی ایران، بهویژه در زمینه دفاع از حقوق اقلیتهای مذهبی و اهل سنت، به یکی از چهرههای خبرساز و تأثیرگذار در عرصه سیاسی و مذهبی ایران تبدیل شده است.
او پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت این تحول را «پیروزی بزرگ و چشمگیر» خواند و گفت: «به جهانیان اطمینان میدهم که طالبان امروز، طالبان ۲۰ سال قبل نیستند؛ تجربه کسب کردهاند و دیدگاههایشان تغییر کرده است. اگر هم ضعفهایی وجود داشته باشد، قابل اصلاحاند.» اما مدتی بعد، مولوی عبدالحمید بهدلیل سیاستهای سختگیرانه طالبان و ممنوعیت آموزش دختران، از عملکرد این گروه شدیداً انتقاد کرد. او در یکی از خطبههای نماز جمعه از طالبان پرسید: «با کدام مجوز شرعی جلو تحصیل دختران را گرفتهاید؟» او گفت: «وقتی گفتم طالبان، طالبان بیست سال پیش نیستند و تغییر کردهاند، برخی به من اعتراض کردند. من هنوز هم فکر میکنم که آنها تغییر کردهاند، اما هیچکس نباید مانع تحصیل زنان شود. دانشگاهها باید بر روی زنان باز شوند.»
مولوی عبدالحمید، روحانی اهل سنت ایران به کابل رفت | افغانستان اینترنشنال
پس از آتشبس میان ایران و اسرائیل، جمهوری اسلامی فشارها بر مهاجرین افغان را بهطور بیسابقهای افزایش داده است. منابع از شهرهای مختلف ایران به افغانستان اینترنشنال میگویند بازداشتهای افغانها تشدید شده و پولیس به محل کار و زندگی مهاجران یورش برده و تلفنهایشان را ضبط میکند.
منابع گفتند که ماموران پولیس تلفنهای همراه مهاجران را بهدلیل مسایل امنیتی و به ظن ارتباط با اسرائیل ضبط میکنند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ۷۰۰ شهروند ایرانی را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل بازداشت کردند. گزارشهایی هم درباره بازداشت دستکم پنج افغان به اتهامهای مشابه منتشر شده است. رسانههای دولتی ایران ویدیوی اعتراف شماری از افغانهای بازداشتشده را منتشر کردهاند که در آن به همکاری با اسرائيل اعتراف میکنند. مشخص نیست که این ویدیوها تحت چه شرایطی ضبط شده است.
چند منبع از تهران و شهرهای دیگر به افغانستان اینترنشنال تایيد کردند که نیروهای انتظامی با لباسهای شخصی و رسمی به محل کار افغانها رفته و تلفنهای مهاجران را ضبط میکنند.
نیروهای امنیتی ایران همچنین در اماکن عمومی از جمله ایستگاههای مترو مهاجران را بازرسی و تلفنهای آنان ضبط میکنند.
چندین منبع گفتند که ماموران امنیتی پس از ضبط موبایلهای مهاجران، به آنها یک برگه میدهد و از آنها میخواهد در تاریخ تعیین شده گوشیهایشان را از پاسگاههای پولیس تحویل بگیرند.
تاکنون مقامهای ایرانی درباره دلیل ضبط موبایلهای مهاجران ابراز نظر نکردهاند.
یک افغان مقیم ایران روز پنجشنبه، پنجم سرطان به افغانستان اینترنشنال گفت که نیروهای انتظامی در متروی تهران موبایل او و دیگر مهاجران را ضبط کردند.
یک منبع دیگر هم از تهران گفت که نیروهای امنیتی به محل کار آنها آمدند و تلفنهای همراه مهاجران افغان را با خود بردند.
این منبع گفت: «ماموران تلفنهای ساده و هوشمند افغانهایی را که مدرک اقامت قانونی دارند و یا ندارند، ضبط کرده و به آنها میگویند که پس از یک ماه گوشیهای خود را تحویل بگیرند.»
در کنار ضبط موبایلها، پولیس روند بازداشت و اخراج مهاجران را نیز افزایش داده است. افغانهای مقیم ایران میگویند پس از پایان جنگ، وضعیت برای مهاجرین دشوار شده و آنها نمیتوانند به سادگی در شهر رفتوآمد کنند.
یک منبع روز جمعه، ششم سرطان به افغانستان اینترنشنال گفت که شمار ایستهای بازرسی در شهر تهران به شدت افزایش یافته است و در این ایستها پولیس افغانها را بازداشت میکنند. او گفت که پولیس حتا افغانهایی را که اقامت قانونی دارند نیز بازداشت میکنند.
محمد صادق معتمدیان، فرماندار استان تهران اخیرا اعلام کرد که روند دستگیری و اخراج مهاجران افغان سه تا چهار برابر افزایش یافته است.
مقامهای محلی طالبان در هرات نیز اعلام کردهاند که در روزهای اخیر دهها هزار مهاجر افغان از ایران بازگشتهاند.
احمدالله متقی، رئيس اطلاعات و فرهنگ طالبان در هرات اعلام کرد که تنها روز چهارشنبه، چهارم سرطان بیش از ۳۰ هزار مهاجر افغان از ایران به هرات بازگشتهاند.
سخنگوی طالبان سخنان رئیس کمیته فرعی امور خارجی مجلس نمایندگان امریکا مبنی حضور گروههای تروریستی در افغانستان را رد کرد. ذبیحالله مجاهد گفت که اداره طالبان قوی است و بر تمام جغرافیای افغانستان تسلط دارد و به کسی اجازه نمیدهد از خاک کشور علیه کشورهای دیگر استفاده کند.
ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان روز جمعه ششم سرطان در اکس نوشت: «ما ادعای مطرحشده از آدرس مجلس امریکا را که گویا گروههای خارجی در افغانستان حضور دارند یا تهدیدی متوجه کسی است، به شدت رد میکنیم.» آقای مجاهد تاکید کرده است که افغانستان دارای «یک حکومت واحد و قوی» است.
بیل هایزنگا، رئیس کمیته فرعی امور خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز گذشته در جلسه استماع این کمیته گفت که به رغم تعهدات طالبان در توافقنامه دوحه، افغانستان بار دیگر به کانون تروریستهایی تبدیل شده است که به دنبال پناهگاه امن هستند. او روز پنجشنبه گفت که پس از خروج شتابزده نیروهای امریکایی از افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، تهدیدهای تروریستی در آسیای جنوبی و مرکزی بیشتر شده است.
بیل هایزنگا گفت: «افغانستان بار دیگر به محلی برای پناهگرفتن تروریستها بدل شده و طالبان بهرغم تعهدات خود در توافقنامه دوحه، نتوانسته این تهدیدها را مهار کند.»
او با اشاره به فعالیت گروههایی چون داعش شاخه خراسان و تحریک طالبان پاکستان تأکید کرد که سطح تهدیدهای ناشی از این گروهها به «بالاترین حد در تاریخ ثبتشده» رسیده است.
رئیس کمیته فرعی امور خارجی مجلس نمایندگان امریکا تاکید کرد «طالبان ادعا میکند که در حال مبارزه با داعش خراسان است، اما در عمل، این گروه همچنان به انجام حملات خونبار ادامه میدهد؛ از غیرنظامیان گرفته تا خود اعضای طالبان را هدف قرار میدهد و همزمان از میان مهاجران آسیای مرکزی و حتی فراتر از آن نیرو جذب میکند.»
وزیر دفاع روسیه: انتقال شبهنظامیان از خاورمیانه به افغانستان ادامه دارد
آندری بلوسوف در نشست وزرای دفاع کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای گفت که بیثباتی مداوم در افغانستان منبع اصلی جرایم فراملی و تهدید تروریستی در قلمرو سازمان همکاری شانگهای است.
رئیس کمیته فرعی امور خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز پنجشنبه در نشستی در این کمیته گفت که از زمان خروج شتابزده حکومت بایدن از افغانستان و به دنبال آن به قدرت رسیدن طالبان، چشمانداز تهدید تروریستی در آسیای جنوبی و مرکزی به طرز چشمگیری تغییر کرده است.
بیل هایزنگا در جلسه استماع این کمیته گفت که به رغم تعهدات طالبان در توافقنامه صلح دوحه، افغانستان بار دیگر به کانون تروریستهایی تبدیل شده است که به دنبال پناهگاه امن هستند.
او از داعش خراسان و تحریک طالبان پاکستانی به عنوان مهمترین تهدیدهای تروریستی در منطقه نام برد.
این نماینده کانگرس هشدار داد که گروههای تروریستی در حال افزایش تواناییهای خود برای انجام حملات در سراسر منطقه و جهان هستند.
بیل هایزنگا افزود که تهدیدهای گروههایی مانند داعش خراسان و تحریک طالبان پاکستانی، بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است. او گفت پاکستان در سالهای اخیر بالاترین میزان حملات تروریستی را شاهد بوده است.
رئیس کمیته فرعی امور خارجه مجلس نمایندگان با اشاره به نقش رهبری امریکا در مبارزه با تروریسم گفت که واشنگتن از طریق توافقنامههای دوجانبه و سازوکارهای چندجانبه، شرکای بینالمللی خود را در مبارزه با تروریسم کمک میکند.
این قانونگذار امریکایی به نحوی به ناکامی طالبان در مهار داعش خراسان اشاره کرد و گفت در حالی که طالبان ادعای پیروزی میکند، داعش خراسان همچنان به حملات خود و تلاش برای رادیکالیزه کردن و جذب نیرو از جوامع مهاجر حتی خارج از آسیای مرکزی ادامه میدهد.
او به حملات داعش خرسان در میدان هوایی کابل در سال ۲۰۲۱ و حملات این گروه در روسیه و ایران و حمله ناموفق آن در المپیک تابستانی پاریس به عنوان نمونههای برجستهای از تحرکات این گروه در منطقه یاد کرد.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه نوبل و شماری از فعالان افغان حقوق بشر از کشورهای جهان خواستند که آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به عنوان یک جرم به رسمیت بشناسند و در برابر اقدامات طالبان علیه زنان افغان موضع هماهنگ بگیرند.
آنها از کشورهای اسلامی خواستند که مواضع قاطع در برابر نقض گسترده حقوق زنان در حکومت طالبان اتخاذ کنند.
این فعالان روز چهارشنبه، ۴ سرطان کنفرانسی تحت عنوان «هماهنگی اقدام جهانی علیه آپارتاید جنسیتی در افغانستان» در شهر لندن برگزار کردند. در این نشست ملاله یوسفزی، فعال حوزه آموزش دختران و برنده جایزه صلح نوبل، هدر بار، از مسئولان دیدهبان حقوق بشر و آریانا سعید، هنرمند سرشناس افغان شرکت کرده بودند.
شرکت کنندگان این نشست گفتند که سیاستهای زنستیزانه طالبان باید به عنوان یک «جرم بینالمللی» شناسایی شود و در همان حال، خواستار اقدامات فوری، هماهنگ و موثر از سوی جامعه جهانی برای مبارزه با این سیاستها شدند.
سازمانها و فعالان حقوق بشر قصد دارند که آپارتاید جنسیتی را مانند آپارتاید نژادی در آفریقای جنوبی تحت حاکمیت نژادپرستانه سفیدپوستان، در چارچوب یک کنوانسیون بینالمللی تعریف و جرمانگاری کنند.
در آفریقای جنوبی، سیاهان با این که اکثریت بودند، شهروند درجه دوم و در مناطق جدا از سفیدپوستان زندگی میکردند و از خدمات زیادی محروم بودند. آنها تحت حاکمیت یک دولت استبدادی، از تبعیض قانونی و نهادینه رنج میبردند. فعالان حقوق بشر میگویند که زنان افغان وضعیت مشابه سیاهان در آفریقای جنوبی تحت حاکمیت آپارتاید نژادی دارند.
شرکت کنندگان نشست لندن در بیانیهای از دولتها خواستند که طالبان را به عنوان عاملان نقض حقوق بشر تحت فشار قرار داده و آنها را بازخواست کنند. این فعالان به خصوص از رهبران کشورهای اسلامی خواستند تا در قبال نقض حقوق زنان در افغانستان از سوی طالبان موضع قاطع اتخاذ کنند.
شماری از کشورهای اسلامی مانند امارات متحده و ترکیه روابط خوبی با طالبان دارند اما از به رسمیت شناختن دیپلوماتیک این گروه خودداری کرده اند.
این کشورها برخلاف دولتهای غربی، طالبان را از نظر رعایت حقوق بشر تحت فشار قرار نمیدهند اما در عین حال خاطر نشان کرده اند که محرومیت زنان از کار و آموزش توجیه مذهبی ندارد.
طالبان در واکنش به درخواست کشورهای غربی و اسلامی برای رعایت حقوق زنان گفته اند که این یک موضوع داخلی است و آنها به علت حساسیتهای فرهنگی در داخل از بازگشایی مکاتب دخترانه خودداری کرده اند.
این هفته، چین در نشست شورای امنیت گفت که موضوع زنان تمام مسئله افغانستان نیست و از پیشرفتهای حکومت طالبان ستایش کرد.
چین و روسیه دو عضو شورای امنیت اند که مخالف فشار بر طالبان در رابطه به موضوعات حقوق بشری اند. این دو دوستگی باعث شده است که شورای امنیت بعد از چهار سال نتواند سرکوب زنان افغان و محرومیت آنان از حقوق اساسی را محکوم کند.
اداره پولیس جنایی آلمان از مردم خواست که با ارائه اطلاعات به دستگیری سلیمان نیازی، شهروند ۳۰ ساله افغان کمک کنند.
او متهم است که در سال ۲۰۱۹ دوستدختر افغان خود را در خانهاش با چاقو به قتل رساند و به افغانستان فرار کرد. پولیس احتمال میدهد او دوباره قاچاقی به آلمان بازگشته است.
اداره فدرال جنایی آلمان (BKA) بر این باور است که او ابتدا از طریق فرانسه به ترکیه گریخته و به احتمال زیاد به افغانستان نیز رفته است.
به گفته این اداره، اکنون این ظن وجود دارد که وی ممکن است پس از به قدرت رسیدن طالبان، دوباره وارد آلمان شده باشد.
یوروپول یا پولیس اروپا نیز سلیمان نیازی را در لیست افراد تحت تعقیب خود قرار داده است.