در پی تیراندازی پولیس برای متفرق کردن جمعیت معترضان ضددولتی در نایروبی، روز دوشنبه دستکم ۱۱ نفر کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدند. موج تازه اعتراضات به مناسبت سیوپنجمین سالگرد گردهماییهای دموکراسیخواهی در کنیا به راه افتاد.
مرگ آلبرت اوجوانگ، وبلاگنویس در بازداشت پولیس در ماه گذشته به این اعتراضات نیرویی بخشیده و خشم عمومی را نسبت به مقامات افزایش داده است.
خبرنگار رویترز گزارش داد که پولیس در حومه کانگمی در نایروبی به سمت معترضانی که پیشروی میکردند تیراندازی کرد و ساعاتی بعد، مردی با زخمی خونین و بیجان بر روی جاده افتاده بود.
در همین محل، یک مرکز صحی محلی هم اعلام کرد که شش زخمی به آنجا منتقل شدند که دو نفر آنها بر اثر اصابت گلوله جان دادهاند.
پولیس کنیا اعلام کرد در جریان اعتراضات، ۱۱ نفر کشته و ۵۲ افسر پولیس زخمی شدهاند، اما اشارهای به عاملان تیراندازیها نکرد.
اعتراضات در کنیا که در ماه جون پارسال آغاز شد، ابتدا در واکنش به افزایش مالیات بود اما بهسرعت دامنه آن به فساد، خشونت پولیس و ناپدیدشدنهای مشکوک منتقدان گسترش یافت.
مقامات دفاعی امریکا اعلام کردند که حدود ۹۰ نفر از اعضای گارد ملی کالیفرنیا به همراه بیش از ۱۲ موتر نظامی مانند هاموی، در عملیاتی در یک پارک در لسانجلس، مأموران مهاجرت را تحت حفاظت قرار دادند.
این عملیات در پارک مکآرتور، واقع در محلهای با جمعیت زیاد مهاجر که حدود دو مایل با مرکز شهر لسانجلس فاصله دارد، انجام شد و شامل ۱۷ موتر هاموی، چهار موتر تاکتیکی، دو آمبولانس و سربازان مسلح بود.
شاهدان عینی به شبکه خبری انبیسی لسانجلس گفتند که دستکم ۱۰۰ مامور فدرال، از جمله ماموران گشت مرزی ایالات متحده و دیگر نیروهای انتظامی در موترهای زرهی در خیابانهای اطراف دیده شدند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، ماه گذشته هزاران نفر از اعضای گارد ملی و تفنگداران دریایی را در پی اعتراضات به اقدامات قبلی مهاجرتی به این شهر اعزام کرد.
ترامپ تلاشهای خود را برای تحقق وعده انتخاباتیاش مبنی بر اخراج مهاجران فاقد مدرک در ایالات متحده شدت بخشیده و تمایل خود را برای استفاده از قدرت نظامی کشور به شیوههایی که دیگر روسای جمهور امریکا معمولا از آن پرهیز میکردند، نشان داده است.
یکی دیگر از ابزارهای ترامپ برای اخراج سریع مهاجران، فشار به کشورهای مبدا برای پذیرش مهاجران اخراجشده، بوده است.
مقامات امریکایی به خبرنگاران گفتند که این یک عملیات نظامی نیست، اما اذعان داشتند که اندازه و گستره مشارکت گارد ممکن است در نگاه عمومی شبیه به یک عملیات نظامی به نظر برسد.
آسوشیتدپرس نوشت که این مقامات تنها به شرط ناشناس ماندن، جزئیاتی از این یورش را که بهطور رسمی اعلام نشده، در اختیار رسانهها قرار دادند.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، یکی از مقامات گفت: «این عملیات فقط از لحاظ ظاهری و اندازه از مشارکتهای معمول ما بزرگتر و آشکارتر خواهد بود.»
به گفته همان مقام، نقش اصلی نیروهای نظامی محافظت از ماموران اجرای قوانین مهاجرت در صورت تجمع جمعیتی متخاصم خواهد بود. همچنین این نیروها در هیچیک از فعالیتهای اجرایی مانند بازداشت شرکت نمیکنند، اما در صورت لزوم، میتوانند بهطور موقت شهروندان را بازداشت کنند و سپس آنان را به نیروهای انتظامی تحویل دهند.
این عملیات در پارکی در محلهای با جمعیت زیاد مهاجران مکسیکویی، امریکای مرکزی و دیگر جوامع مهاجر انجام شد.
کسبوکارهای خیابانهای اطراف این پارک با تابلوهایی به زبان اسپانیایی و زبانهای دیگر دارند، پوشیده شدهاند.
پارک بزرگ مکآرتور دارای دریاچهای با ردیفی از درختان نخل، آمفیتئاتری برای اجرای کنسرتهای تابستانی و زمینهای ورزشی است که خانوادههای مهاجر عصرها و آخر هفتهها در آنها فوتبال بازی میکنند.
از ماه جون، بیش از چهار هزار نفر از اعضای گارد ملی کالیفرنیا و صدها نفر از تفنگداران دریایی ایالات متحده در لسانجلس مستقر شدهاند؛ اقدامی که برخلاف خواسته گوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا صورت گرفته است.
فرماندار دموکرات کالیفرنیا ۲۰ جوزا گفت تفنگداران دریایی نباید «علیه هموطنان خود به کار گرفته شوند.»
هفته گذشته، ارتش امریکا اعلام کرد که حدود ۲۰۰ نفر از این نیروها به یگانهای خود بازگردانده خواهند شد تا در مهار آتشسوزیهای جنگلی مشارکت کنند.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا با نشر نامههایی خطاب به رهبران کوریای جنوبی و جاپان، از اعمال تعرفههای ۲۵ درصدی علیه این دو کشور خبر داد. کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ در مجموع به ۱۴ کشور از جمله صربستان، تایلند و تونس نامههای مشابه درباره تعرفههای جدید ارسال کرده است.
در این نامهها هرچند که به امکان مذاکره اشاره شده، اما رئيسجمهور امریکا هشدار داده هرگونه اقدام تلافیجویانه در برابر تعرفههای امریکا با واکنشی مشابه و برابر روبهرو خواهد شد.
ترامپ در نامههایی که از طریق شبکه اجتماعی تروث سوشیال منتشر کرد، خطاب به جاپان و کوریای جنوبی نوشت: «اگر به هر دلیلی تصمیم بگیرید تعرفههای خود را افزایش دهید، هر عددی که انتخاب کنید، همان میزان به تعرفه ۲۵ درصدی ما اضافه خواهد شد.»
تعرفههای جدید امریکا بر کالای جاپان، کوریای جنوبی و ۱۲ کشور دیگر سر از روز اول ماه آگست اعمال خواهند شد.
کوریای جنوبی در واکنش اعلام کرد که مذاکرات تجاری خود با امریکا را شدت خواهد بخشید و تعرفه ۲۵ درصدی را بهمثابه تمدید مهلت مذاکره تلقی میکند.
در پی اعلام تعرفههای ترامپ علیه ۱۴ کشور، بازارهای مالی امریکا سقوط کردند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا روز دوشنبه اعلام کرد که نام هیئت تحریر الشام سوریه به رهبری احمد شرع از فهرست گروههای تروریستی ایالات متحده خارج شده است. او گفت که حکومت سوریه اقدامات مثبتی برای مبارزه با تروریسم انجام داده است.
در بیانیه وزیر خارجه امریکا آمده است: «اقدام در پی اعلام انحلال هیئت تحریر الشام و تعهد دولت سوریه به مبارزه با تروریسم در تمامی اشکال آن صورت میگیرد.»
روبیو گفت که این اقدام به منظور رفع تحریمهای سوریه و در راستای حمایت دونالد ترامپ از یک سوریه باثبات، متحد و صلحآمیز است. او از «اقدامات مثبت دولت جدید سوریه تحت ریاستجمهوری احمد الشرع» ستایش کرد.
گروه اسلامگرای هیئت تحریر الشام سال گذشته در یک حمله برقآسا به رهبری احمد شرع حکومت بشار اسد را سرنگون کرد. سپس، شرع رئیسجمهور سوریه شد و اعلام کرد که میخواهد حکومت سوریه را فراگیر و دموکراتیک بسازد و با کشورهای جهان به خصوص امریکا رابطه حسنه داشته باشد.
این اقدام یک هفته پس از آن صورت میگیرد که ترامپ فرمان اجرایی لغو تحریمهای امریکا علیه سوریه را امضا کرد. این اقدام با پادرمیانی عربستان سعودی انجام شد که نقش مهمی را در گرم کردن روایط دمشق و واشنگتن بازی کرده و هدف آن کمک به پایان دادن به انزوای بین المللی سوریه و بازسازی این کشور پس از سالها جنگ داخلی ویرانگر بوده است.
واکنش وزارت خارجه سوریه
وزارت امور خارجه سوریه به رویترز گفت که لغو تحریمها علیه هیئت تحریر الشام «گامی مثبت در جهت اصلاح مسیری است که پیش از این مانع تعامل سازنده میشد.»
وزارت خارجه سوریه ابراز امیدواری کرد که سایر تحریمها علیه این کشور برداشته شود. در حال حاضر، شورای امنیت سازمان ملل تحریمها علیه هیئت تحریر الشام و شخص شرع را لغو نکرده است.
وزارت خارجه سوریه به رویترز گفت که شرع قصد دارد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد که در ماه سپتامبر برگزار میشود، شرکت کند.
یک افسر ارشد امنیتی حماس اعلام کرد این گروه کنترول خود بر حدود ۸۰ درصد از نوار غزه را از دست داده و گروههای مسلح در حال پر کردن خلا قدرت در این مناطق هستند.
او که هویتش فاش نشده، شامگاه یکشنبه ۱۵ سرطان به بیبیسی جهانی گفت جنگ غزه رهبری سیاسی، نظامی و امنیتی حماس را ویران کرده و سیستم فرماندهی و کنترول این گروه بهدنبال ماهها حملات ارتش اسرائیل فروپاشیده است.
این مقام امنیتی افزود: «بیایید واقعبین باشیم؛ چیزی از ساختار امنیتی [حماس] باقی نمانده. اکثر اعضای رهبری، حدود ۹۵ درصد، اکنون کشته شدهاند... تمام چهرههای فعال از بین رفتهاند. پس واقعا چه چیزی اسرائیل را از ادامه این جنگ بازمیدارد؟»
او پیشبینی کرد مناقشه کنونی «تا پایان» ادامه خواهد یافت: «تمام شرایط [برای تداوم درگیریها] فراهم است؛ اسرائیل دست بالا را دارد، جهان ساکت است، رژیمهای عربی ساکت هستند، باندهای جنایتکار همهجا [در غزه] هستند، جامعه در حال فروپاشی است.»
بیبیسی نوشت این مقام امنیتی حماس اظهارات خود را در قالب چند پیام صوتی و به شرط ناشناس ماندن در اختیار این رسانه قرار داده است. او که دارای درجه نظامی دگرمن است، در هفته نخست جنگ با اسرائیل در اکتوبر ۲۰۲۳ مجروح شد و از آن زمان تاکنون از درگیریها دور مانده است.
این اظهارات پس از آن مطرح میشوند که یاسر ابوشباب، رهبر گروه مسلح ابوشباب در غزه، اعلام کرد نیروهایش «در سطحی مشخص» با ارتش اسرائیل همکاری میکنند. او افزود اعضای این گروه جوانانی «با اصالت فلسطینی» هستند که در قلب غزه زندگی میکنند و به هیچ ایدئولوژی یا جریان سیاسی وابستگی ندارند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۱۵ جوزا همکاری با قبایل مسلح مخالف حماس در غزه را تایید کرده و گفته بود این اقدام «جان سربازان اسرائیلی را نجات میدهد».
تلاش نافرجام حماس برای سازماندهی مجدد
مقام امنیتی حماس در ادامه گفتوگوی خود با بیبیسی جهانی اعلام کرد این گروه در جریان آتشبس حدودا دو ماههای که سال گذشته در منطقه برقرار شد، کوشید خود را بازسازی کند و شوراهای سیاسی، نظامی و امنیتیاش را از نو سامان دهد.
با این حال، پس از پایان آتشبس، اسرائیل بار دیگر ساختار فرماندهی حماس را هدف قرار داد و این گروه را با بحران جدی در سطح مدیریت و انسجام مواجه کرد.
این مقام حماس گفت: «درباره وضعیت امنیتی [غزه] اجازه دهید صریح بگویم: کاملا فروپاشیده، کاملا از بین رفته است. هیچگونه کنترولی وجود ندارد.»
او اضافه کرد: «مردم قدرتمندترین دستگاه امنیتی حماس (انصار) را غارت کردند؛ مجتمعی که حماس از آن برای حکومت در غزه استفاده میکرد. همه چیز را غارت کردند؛ دفاتر، تشکها، حتی ورقهای فلزی. هیچکسی دخالت نکرد؛ نه پولیس، نه هیچ نیروی امنیتی.»
این مقام حماس هشدار داد در پی تضعیف قدرت این گروه و ایجاد خلا امنیتی، فعالیت گروهها یا طایفههای مسلح در سراسر غزه گسترش یافته است.
در روزهای اخیر، رایزنیها برای پایان دادن به مناقشه غزه افزایش یافته و هیاتی از اسرائیل برای گفتوگو درباره طرح پیشنهادی آتشبس در دوحه، پایتخت قطر، حضور دارند.
منابع اسرائیلی بامداد دوشنبه ۱۶ سرطان برخی گزارشها درباره به بنبست رسیدن مذاکرات دوحه را رد کردند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که پایان جنگ غزه یکی از محورهای اصلی مذاکرات نتانیاهو و دونالد ترامپ در واشنگتن خواهد بود. این دو قرار است شامگاه ۱۶ سرطان در کاخ سفید با یکدیگر دیدار کنند.
سخنگوی کمیته تحقیق روسیه اعلام کرد که رومان استارویت، وزیر حملونقل روسیه، ساعاتی پس از برکناری، در موتر شخصیاش در حومه مسکو دست به خودکشی زده است. این کمیته روز دوشنبه اعلام کرد که جسد استارویت در موتر شخصیاش در حالی کشف شد که اثر اصابت گلوله بر آن، پیدا بود.
گمانههایی وجود دارد که خودکشی او ممکن است با یک پرونده احتمالی جنایی مرتبط باشد. این احتمال نیز وجود دارد که او از سلاح افتخاری که در سال ۲۰۲۳ از سوی وزارت داخله دریافت کرده بود، استفاده کرده باشد.
استارویت بامداد دوشنبه با فرمان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، از سمتش برکنار شد. او از ماه می ۲۰۲۴ بدینسو وزیر حملونقل روسیه بود.
با اینحال منابعی به خبرگزاری رویترز گفتهاند که از هفتهها بدینسو گفتوگو در مورد برکناری او بهدلیل فساد مالی در کورسک در جریان بوده است.