وزارت خارجه امریکا حمله شبهنظامیان حوثی یمن به دو کشتی باری یونان را به «شدت محکوم» کرد. تمی بروس، سخنگوی این وزارت در اعلامیهای گفت در این حملات سه ملوان کشته شده و یک کشتی با محمولهاش به گونه کامل از بین رفته است.
خانم بروس چهارشنبه، ۱۸ سرطان، افزود:«این حملات نشاندهنده تهدید مستمر شورشیان حوثی تحت حمایت ایران برای آزادی کشتیرانی و امنیت اقتصادی و دریایی منطقه است.»
در اعلامیه آمده که امریکا به تلاشهایش برای حفاظت از آزادی کشتیرانی و حملونقل تجاری در برابر حملات «تروریستی» حوثیها ادامه خواهد داد.
رویترز گزارش داده که در حمله روز سهشنبه شبهنظامیان حوثی به کشتی یونانی MV Eternity C چهار ملوان کشته و دو ملوان دیگر زخمی شدند.
گروه انصارالله یمن مشهور به حوثیها همچنین مسئولیت حمله روز یکشنبه به کشتی یونانی Magic Seas را به عهده گرفته است. این کشتی به گونه کامل غرق شده و خدمه آن نجات داده شدهاند.
وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که هاکان فیدان و جنرال یاشار گولر، وزیران خارجه و دفاع ملی ترکیه بامداد چهارشنبه وارد اسلامآباد شدند. به گفته این وزارت، وزیران خارجه و دفاع ملی ترکیه در جریان این سفر با مقامهای پاکستان در مورد منافع مشترک دو کشور گفتوگو خواهند کرد.
وزارت خارجه پاکستان و ترکیه در مورد سفر وزیران ترکیهای جزییات بیشتری ارائه نکردهاند.
پاکستان و ترکیه در سالهای اخیر روابط استراتژیک نزدیکی ایجاد کردهاند. دو کشور در بخشهای مختلف از جمله نظامی، تجاری، اقتصادی، سیاسی و کمکهای بشردوستانه همکاری دارند.
در جریان درگیریهای مرزی هند و پاکستان، ترکیه از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی پاکستان در برابر حملات موشکی هند حمایت کرد.
پیش از این، رجب طیب اردوغان در ماه دلو سال گذشته از اسلامآباد دیدن کرد.
رویترز به نقل از منابع خود نوشت در حمله منتسب به حوثیهای یمن به یک کشتی تجاری در دریای سرخ، دستکم چهار خدمه کشتی کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند. این کشتی تجاری که از سوی یک شرکت یونانی اداره میشد، با پرچم کشور لیبریا در حال عبور از دریای سرخ بود.
منابع امنیت دریایی به رویترز گفته است که کشتی ایترنیتی سی (Eternity C) با ۲۱ خدمه فلیپینی و یک خدمه روسی مورد حمله پهپادها و نارنجکاندازها از قایقهای تندرو شبهنظامیان حوثی قرار گرفته است.
به گفته این منابع، کشتی مذکور در حال حاضر در دریایی سرخ سرگردان است و به یک طرف کج شده است. دو شرکت امنیت دریایی در حال برنامهریزی برای نجات خدمه این کشتی هستند.
هنوز نه شرکت ادارهکننده این کشتی و شبهنظامیان حوثی در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
این دومین حمله منتسب به شبهنظامیان حوثی در یک روز به کشتیهای یونانی است.
ساعاتی پیش از این حمله، شبهنظامیان حوثی مسئولیت حمله به یک کشتی باری دیگر یونان را که با پرچم لیبریا حرکت میکرد، به عهده گرفت.
منابع رویترز گفتهاند که کشتی اموی مجیک سیز (MV Majic Seas) پس از حمله در سواحل جنوبغربی یمن غرق شده و خدمه آن توسط یک کشتی دیگر که از آن منطقه عبور میکرده، نجات داده شده است.
شبهنظامیان حوثی از ماه نوامبر ۲۰۲۳ به این سو حملات متعددی را در حمایت از مردم غزه به کشتیهای وابسته به امریکا و اسرائيل در دریای سرخ انجام داده است. این گروه پس از توافق ماه می با امریکا، حمله به کشتیهای وابسته به امریکا را متوقف کرده و اعلام کرده که به حملات علیه کشتیهای وابسته به اسرائيل ادامه میدهد.
کشتیهای اموی مجیک سیز (MV Majic Seas) و ایترنیتی سی (Eternity C) که در روزهای یکشنبه و سهشنبه مورد حمله حوثیهای یمن قرار گرفتند، مربوط به یک ناوگان تجاری بودهاند که کشتیهای آن در طول سال گذشته به بندرهای اسرائيل تردد داشتهاند.
همزمان با انتشار گزارشهایی مبنی بر ارسال سامانههای پدافند هوایی پیشرفته از سوی چین به ایران پس از آتشبس با اسرائیل، سفارت چین در اسرائیل با انتشار بیانیهای رسمی این ادعاها را رد کرد و آن را «نادرست و خلاف واقع» خواند.
سفارت چین در گفتوگو با روزنامه اسرائیل هیوم در واکنش به گزارش اخیر پایگاه خبری میدل ایست آی اعلام کرد: «محتوای این گزارش نادرست است. چین بهطور اصولی با اشاعه تسلیحات کشتارجمعی و سامانههای پرتاب آنها مخالف است و بهطور مستمر بر اجرای دقیق رژیمهای کنترول صادرات و عدماشاعه تاکید دارد.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «چین هرگز به کشورهایی که در وضعیت جنگی قرار دارند تسلیحات صادر نمیکند و نظارت سختگیرانهای بر صادرات اقلام دوکاربرده نظامی و غیرنظامی اعمال میکند. بهعنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، چین بهصورت مسئولانه در قبال صادرات اقلام مرتبط با امور نظامی عمل میکند.»
این تکذیبیه در حالی منتشر شد که پایگاه میدل ایست آی دوشنبه ۱۶ سرطان در گزارشی به نقل از یک منبع دیپلوماتیک عربی نوشت که دولت چین در هفتههای پس از برقراری آتشبس میان ایران و اسرائیل در ۲۴ جون، سامانههای موشکی زمینبههوای پیشرفتهای را به ایران منتقل کرده و جمهوری اسلامی در ازای دریافت این تجهیزات، محمولههای نفتی به چین ارسال کرده است.
این گزارش مدعی شد که انتقال تسلیحات از چین به ایران نشانهای از گسترش همکاریهای نظامی میان تهران و بیجینگ است و اگرچه منابع عربی از بیان شمار دقیق سامانههای تحویلی خودداری کردهاند، اما تایید کردهاند که پرداختها از طریق ارسال نفت خام صورت گرفته است.
منابع آگاه عربی همچنین به میدل ایست آی گفتهاند که کشورهای عرب متحد امریکا از این معامله مطلعاند و کاخ سفید نیز در جریان تلاشهای جمهوری اسلامی برای بازسازی زیرساختهای پدافند هوایی خود قرار دارد.
گزارشها حاکی است که بخش عمدهای از سامانههای پدافند هوایی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل آسیب دیدهاند و ارتش اسرائیل در همان روزهای ابتدایی، کنترول کامل آسمان غرب ایران و حتی حریم هوایی تهران را بهدست آورده بود.
ایران در سالهای گذشته عمدتا به سامانههای پدافندی ساخت روسیه نظیر اس-۳۰۰ و مدلهای بومیشده متکی بوده، اما بهدنبال تخریب گسترده این زیرساختها، اکنون بهدنبال جایگزینهایی از جمله سامانههای ساخت چین است.
بر اساس این گزارش، یکی از سامانههای احتمالی تحویلی، اچکیو-۹ ساخت چین است؛ سامانهای که در گذشته و در جریان درگیریهای میان هند و پاکستان عملکرد موثری داشته و گزارشهایی نیز از ساقطکردن چند فروند جنگنده پیشرفته فرانسوی رافال با آن منتشر شده بود.
این گزارش در ادامه یادآور میشود که چین بزرگترین مشتری نفتی ایران است و حدود ۹۰ درصد از کل صادرات نفت جمهوری اسلامی به این کشور اختصاص دارد. بر اساس توافقهایی که پیش از جنگ نیز میان دو طرف وجود داشت، قرار بود چین مواد اولیه و قطعات لازم برای تولید صدها موشک بالستیک را در اختیار ایران قرار دهد.
در جریان جنگ اخیر، وزارت امور خارجه چین در موضعگیریهایی عمومی، اسرائیل را محکوم کرد، اما رییسجمهوری این کشور، شی جینپینگ، از موضعگیریهای تند خودداری کرده و صرفا خواستار پایان جنگ و کاهش تنشها شده بود.
خبرگزاری رسمی عربستان سعودی گزارش داد که فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، طی دیداری در مکه درباره روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقه گفتوگو کردند.
ساعتی قبل، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده بود که عراقچی در مسیر بازگشت از برازیل به تهران، به عربستان سفر خواهد کرد تا درباره «صلح و امنیت منطقه» رایزنی کند.
در این دیدار، آخرین تحولات منطقه و تلاشها برای دستیابی به امنیت و ثبات در آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
دو منبع آگاه به اکسیوس گفتهاند که مقامات اسرائیلی بر این باورند در صورت ازسرگیری فعالیتهای هستهای ایران، ترامپ احتمالا به حملات نظامی مجدد اسرائیل علیه جمهوری اسلامی چراغ سبز نشان دهد. به گفته آنان، اسرائیل نیز خود را برای اقدام نظامی مجدد علیه ایران آماده میکند.
مقامات اسرائیلی میگویند نتانیاهو میخواهد با ترامپ به تفاهماتی درباره مذاکرات هستهای آینده امریکا با ایران دست یابد و درباره سناریوهایی صحبت کند که حملات نظامی جدید را توجیه میکند.
ترامپ پس از پایان جنگ ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران، دوبار گفته که اگر ایران غنیسازی اورانیوم را از سر بگیرد، ایالات متحده ممکن است در آینده دوباره به ایران حمله کند.
به گفته منابع، ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل، در جلسات خصوصی به مقامها گفته که حکومت ترامپ در شرایط خاصی از حملات جدید اسرائیل به ایران حمایت خواهد کرد.
یکی از این شرایط، تلاش ایران برای خارج کردن اورانیوم با غنای بالا از تأسیسات آسیبدیده در فردو، نطنز و اصفهان است. شرط دیگر اینست که ایران بازسازی برنامه هستهای خود را آغاز کنند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، درمر هفته گذشته با جیدی ونس، معاون ترامپ، مارک روبیو، وزیر خارجه و استیو ویتکاف، نماینده کاخ سفید در امور خاورمیانه دیدار کرده است. درمر از اظهارنظر خودداری کرده است.
یکی از مسائل کلیدی که در دیدارهای درمر مورد بحث قرار گرفت، ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران بود که شامل ۴۰۰ کیلوگرم با غنای ۶۰ درصد است.
مقامهای اسرائیلی و امریکایی میگویند این مواد در حال حاضر در سه سایت هستهای نگهداری میشود. ارزیابی امریکا و اسرائیل این است که آن سایتها بهشدت آسیب دیدهاند، اما تمام مواد یا زیرساختهای هستهای از بین نرفتهاند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز پیشتر گفت تأسیسات هستهای بهشدت آسیب دیدهاند، اما ایران در حال حاضر به آنها دسترسی ندارد تا بتواند وضعیت را بهدقت ارزیابی کند.
مقامهای امریکایی و اسرائیلی میگویند که سازمانهای اطلاعاتی هر دو کشور در حال نظارت بر اقدامات ایران در اطراف تأسیسات هستهای هستند تا هرگونه تلاش برای جابهجایی مواد یا ازسرگیری فعالیتها را شناسایی کنند.
به گزارش اکسیوس، استیو ویتکاف در روزهای آینده با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در اسلو دیدار خواهد کرد تا مذاکرات هستهای را از سر بگیرند.
ایران تأیید کردهاست که چنین دیداری در دست برنامهریزی است، اما هنوز تاریخ نهایی مشخص نشده است.