سازمان حفاظت از کودکان: ایران در یک ماه ۸۰ هزار کودک افغان را اخراج کرده است

اتاق تجارت و صنایع قندهار اعلام کرده است که این وضعیت بیشترین تاثیر را بر صادرات خشکبار، به‌ویژه انجیر، گذاشته است. به گفته مسئولان این اتاق، بیش از ۹۰ درصد خشکبار صادرشده از کندهار راهی بازارهای هند می‌شوند.

صبغت‌الله، یکی از تاجران، به بخش پشتو افغانستان اینترنشنال گفت: «پیش از این، قیمت هر من(حدود ۴ کیلو) انجیر تا سه‌هزار و پنج‌صد افغانی بود، اما اکنون به ۱۸۰۰ افغانی کاهش یافته است. انجیرهایی را که از ولسوالی شاولی‌کوت خریده بودم، امروز با قیمت بسیار پایین فروختم.»

عبدالباقی بنا، معاون اتاق تجارت قندهار، گفته است که خشکبار، به‌ویژه انجیر، به دلیل فاسدشدن در مسیرهای دریایی، به‌ندرت از طریق دریا صادر می‌شود و تاجران ترجیح می‌دهند از راه زمینی واگه کالاهای خود را به هند برسانند. او هشدار داده است که در صورت ادامه‌ این وضعیت، تاجران افغان با زیان جدی روبه‌رو خواهند شد.

به گفته او، سال گذشته بیش از ۲۸ هزار تُن انجیر از افغانستان صادر شده بود، اما امسال تاکنون صادرات آن آغاز نشده است. با رسیدن فصل برداشت تازه، تاجران تصمیم گرفته‌اند تا ماه سنبله هیچ صادراتی انجام ندهند.

در کنار دشواری‌های مرزی، تاجران افغان از نبود گزینه‌های جایگزین برای صادرات نیز شکایت دارند. آن‌ها می‌گویند دهلیزهای هوایی افغانستان و هند به‌دلیل هزینه‌های بالا مقرون‌به‌صرفه نیست و حکومت طالبان تاکنون نتوانسته راه‌حل عملی برای این مشکل ارائه دهد.

ماه گذشته، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در دیدار با شماری از تاجران گفته بود که اختلافات میان هند و پاکستان یک «مسئله دوجانبه» است و طالبان، باوجود تلاش‌های خود، قادر به بازکردن بندر واگه نیستند.

او که خود از دست‌اندرکاران این مخفی‌کاری در حکومت محافظه‌کار ریشی سونک بود، افشا شدن اطلاعات افغان‌ها را «اشتباهی دلخراش» توصیف کرده و بابت آن عذرخواهی کرد.

این اطلاعات شخصی متقاضیان انتقال به بریتانیا در فبروری ۲۰۲۲ به‌صورت سهوی از طریق ایمیل از وزارت دفاع این کشور به گروهی از افغان‌ها ارسال شده و به گفته روزنامه دیلی تلگراف، در اختیار طالبان نیز قرار گرفته است.

حکومت بریتانیا در سه سال گذشته بر اساس یک حکم فوق العاده قضایی، موضوع درز یافتن اطلاعات افغان‌های همکار خود را مخفی کرده بود. این کشور ۷ میلیارد پوند برای رسیدگی به این موضوع و انتقال هزاران افغان در این لیست به بریتانیا اختصاص داده است.

به نوشته دیلی تلگراف، آقای هیپی در آن زمان معاون وزیر دفاع بود و از طریق یک کارمند خود از موضوع آگاه شد. وزارت دفاع بریتانیا از این کارمند خواسته بود که از صحبت کردن درباره درز یافتن این اطلاعات با رسانه‌ها خودداری کند.

در همین حال، هیپی درباره گروهی از نیروهای ویژه افغان همکار ارتش بریتانیا، موسوم به «تریپلز»، نیز گفته است که در زمان مسئولیت خود بارها از مقام‌های رسمی وزارت دفاع خواهان توضیح درباره وضعیت حقوقی آن‌ها شده، اما اطلاعاتی که دریافت کرد، نادرست بود. او گفت که تصمیم‌گیری درباره این نیروها از ابتدا «ایراد» داشته و باید بازنگری شود.

بریتانیا درخواست انتقال و پناهندگی گروه بزرگی از کماندوهای افغان را رد کرده بود، زیرا «به اندازه کافی همکاری نزدیک با نیروهای بریتانیایی نداشتند.»

یک تحقیق روزنامه ایندیپندنت و شبکه اسکای نیوز نشان می‌دهد که ده‌ها نفر از این کماندوهای سابق توسط طالبان لت‌وکوب، شکنجه یا کشته شده‌اند.این دو رسانه بریتانیایی توانستند که قتل و شکنجه شدید ۲۴ نظامی همکار نیروهای بریتانیایی را تایید کنند.

این در حالیست که طالبان در واکنش به نگرانی از بازداشت و کشتن افرادی که در فهرست افشاشده وزارت دفاع بریتانیا قرار دارند، گفته است که تمام نیروهای امنیتی دولت پیشین عفو شده‌اند و طالبان نیازی به چنین فهرستی ندارد.

هیپی همچنین با اشاره به سیاست‌های مهاجرتی بریتانیا، گفته است که پذیرش همکاران افغان به علت فضای سیاسی موجود تحت تاثیر ورود گسترده پناهجویان از طریق کانال مانش، دشوار شده است.

او از حکومت بریتانیا که به تعهد خود در برابر همکاران سابق افغان عمل کند و پذیرش آنان را با موضوع تنش‌آفرین پناهجویانی که از مسیرهای دیگر به بریتانیا می‌آیند، گره نزند.

به‌گزارش وزارت داخله طالبان، در دیدار میان سراج‌الدین حقانی و محمد اسحاق دار، سه محور اصلی شامل امنیت منطقه‌ای، مبارزه با مواد مخدر و تقویت پروژه‌های اتصال اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است.

اسحاق دار در این دیدار تصریح کرده است که بدون حل چالش‌های امنیتی و مرزی، دستیابی به ظرفیت‌های اقتصادی و تقویت اتصال منطقه‌ای ناممکن خواهد بود. او همچنین بر ضرورت مدیریت موثر مرزها و گسترش همکاری‌های امنیتی میان دو کشور تاکید کرده است.

این دیدار هم‌زمان با امضای توافق‌نامه مطالعات امکان‌سنجی پروژه خط‌آهن ترانس‌افغان میان افغانستان، پاکستان و اوزبیکستان برگزار شده است؛ طرحی که به گفته مقام‌های هر دو کشور، پیش‌شرط تحقق آن، تامین امنیت پایدار در مسیرهای ترانزیتی عنوان شده است.

در دیدار جداگانه‌ای، سراج‌الدین حقانی با بختیار سعیدوف، وزیر خارجه اوزبیکستان و الهام مهموف، وزیر ترانسپورت آن کشور، درباره پیشرفت پروژه راه‌آهن ترانس‌افغان گفت‌وگو کرده است. به‌گزارش وزارت داخله طالبان، طرفین علاوه بر بررسی روند این پروژه، بر توسعه روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی میان کابل و تاشکند نیز تاکید کرده‌اند.

سعیدوف در این دیدار گفته است که مبادلات تجاری میان دو کشور طی یک‌سال گذشته نزدیک به سه برابر افزایش یافته و اوزبیکستان از مشارکت افغانستان در نشست‌های بین‌المللی، حل مسئله مهاجران و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده بانک مرکزی افغانستان حمایت می‌کند.

در ماه‌های اخیر، روابط میان طالبان و پاکستان به خاطر حضور تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان، بارها دچار تنش و تیرگی شده است.

پاکستان چندین بار مناطقی را در افغانستان بمباران کرد و در نشست‌های سازمان ملل طالبان را به حمایت از تروریسم متهم کرد.

پاکستان همچنین برای اعمال فشار بر طالبان صدها هزار مهاجر افغان را از خاک خود اخراج کرد.

این دیدار روز پنجشنبه در ارگ و با حضور شماری از مقام‌های دو طرف، از جمله امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، برگزار شده است. در جریان گفت‌وگو، مقام پاکستانی به توافق‌های قبلی میان کابل و اسلام‌آباد اشاره کرده و از پروژه سه‌جانبه خط آهن به‌عنوان یکی از محورهای اصلی همکاری اقتصادی یاد کرده‌اند.

اسحاق دار همچنان گفته‌است که در سفر اخیرش به چین، از مقام‌های آن کشور خواسته تا از پروژه خط آهن ترانس‌-افغان پشتیبانی کنند. به‌گفته او، ایجاد مسیرهایی برای همکاری میان افغانستان و پاکستان می‌تواند زمینه تعامل میان نسل‌های آینده را فراهم کند.

در این دیدار، طالبان نیز از پروژه ترانس‌-افغان به‌عنوان یکی از محورهای همکاری اقتصادی یاد کرده‌است. موضوع بازگشت مهاجران افغان نیز در جریان گفت‌وگوها مطرح شده است

مقام‌های پاکستانی گفته‌اند که از رئیس‌الوزرای طالبان، برای سفر رسمی به اسلام‌آباد دعوت شده است.

اسحاق دار که معاون نخست‌وزیر پاکستان هم است، در ماه حمل نیز به کابل سفر کرده بود. در این سفر توافقی برسر مهار طالبان پاکستانی که در قلمرو تحت کنترول طالبان افغان بسر می‌برند، میان دو طرف صورت گرفت.

در ماه‌های اخیر حملات فرامرزی طالبان پاکستانی علیه نیروهای امنیتی پاکستان کاهش چشمگیر یافته است. به دنبال آن، لحن مقام‌های پاکستانی تغییر کرده و این کشور بر همکاری و گسترش روابط اقتصادی با طالبان تمرکز کرده‌است.

به نوشته این مجله، بازگشت کنندگان افغان با فقر و بیکاری مواجهند و گروه‌های تروریستی می‌توانند از آن بهره‌برداری کنند.

این مجله نوشته است که نرخ فقر و بیکاری در افغانستان تحت کنترول طالبان افزایش چشمگیری یافته است و این گروه ظرفیت بازتلفیق صدها هزار مهاجر اخراجی را ندارد و فاقد درآمد پایدار برای تأمین خدمات اساسی و پایه به شهروندان افغانستان است.

به نوشته فوربز، روابط پرتنش طالبان با ایران و پاکستان نیز روند بازپذیری و اسکان مجدد را پیچیده‌تر کرده است که با ادامه اخراج‌ها از سوی هر دو کشور، ثبات شکننده افغانستان ممکن است تحت فشار کامل فرو بپاشد.

در این گزارش آمده است که از ماه مارچ سال ۲۰۲۴، ایران بیش از ۱.۲ میلیون افغان را اخراج کرده است، که نزدیک به نیم میلیون نفر تنها در دو هفته پس از درگیری‌ اخیر ایران با اسرائیل از این کشور اخراج شدند.

فوربز با ارزیابی چهار سال حکومتداری طالبان نوشته که این گروه ظرفیت اداری محدودی برای

افغانستان با کاهش چشمگیر کمک‌های خارجی مواجه شده و اداره طالبان عملا از عرضه خدمات بهداشتی، آبرسانی و بهداشتی عاجز مانده است.
گزارش براساس ارزیابی سازمان‌های بین‌المللی امدادی نوشته که بسیاری از بازگشت کنندگان هیچ خانه‌ای برای بازگشت ندارند و مجدداً در معرض بی‌خانمانی قرار می‌گیرند.

فوربز نوشته که هر چند ایران موضوع امنیتی را دلیل این موج اخراج عنوان کرده و افغان‌ها را به همکاری با اسرائیل متهم می‌کند، اما شرایط وخیم اقتصادی در داخل این کشور محرک اصلی این تصمیم بوده است.

طبق این تحلیل، تورم سرسام‌آور و کمبود شغل باعث شکل‌گیری احساسات مهاجرستیزی در ایران شده است.

بسیاری از افغان‌ها در ایران با خشونت، تحقیر و سوءاستفاده از سوی نیروهای امنیتی ایران و حتی برخی شهروندان روبرو بوده‌اند.

گروه‌های بین‌المللی حقوق بشر مستند کرده‌اند که افغان‌ها در ایران با سال‌ها شکنجه جسمی، بازداشت، کار اجباری و جدایی از خانواده‌ها مواجه بوده‌اند.

گزارش خاطر نشان کرده که طالبان با صرف بیشترین بودجه خود برای مقابله با تهدید گروه دولت اسلامی خراسان حملات این گروه را کاهش داده، اما نتوانسته از استفاده این گروه از خاک افغانستان برای حمله به دیگر کشورها جلوگیری کند.

فوربز می‌گوید در حالی که بازگشت مهاجران افغان تأثیر مستقیمی بر توانمندی گروه‌های تروریستی ندارد اما بحران بشری، آوارگی و فقر شرایط هستند که گروه‌های افراطی ممکن است از این وضعیت برای جذب نیرو استفاده کنند.