در حالی که محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، از برگزاری انتخابات شورای ملی فلسطین تا پایان سال جاری خبر داده، این اعلام در فضایی از بحران مشروعیت برای رهبری سیاسی فلسطینیان در کرانه باختری صورت میگیرد.
شورای ملی فلسطین، نهاد قانونگذاری سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف)، از سال ۲۰۰۶ تاکنون هیچ انتخاباتی برگزار نکرده بود و ساختار آن سالهاست که به نهادی نمادین بدل شده است. تصمیم عباس برای احیای این شورا، بهویژه در سایه نارضایتی گسترده در مناطق تحت کنترول تشکیلات، تلاشی برای بازسازی چهره ساف بهعنوان نماینده مشروع فلسطینیان تعبیر شده است.
سازمان آزادیبخش فلسطین که زمانی تنها نهاد شناختهشده بینالمللی برای نمایندگی فلسطینیها بود، با ظهور تشکیلات خودگردان و سپس قدرتگیری حماس در غزه، نقش عملی و سیاسی خود را به تدریج از دست داد. در سال ۲۰۰۶، حماس در انتخابات پارلمانی پیروز شد، اما تنش و درگیری با فتح منجر به دوپارگی سیاسی مناطق فلسطینی شد: کرانه باختری تحت کنترول فتح و غزه تحت کنترول حماس. این شکاف، نهتنها موجب ناکامی در برگزاری انتخابات منظم شد، بلکه باعث شد تلاشها برای تشکیل دولتی واحد سالها با بنبست مواجه شود.
در همین حال، جنگ جاری میان اسرائیل و حماس که از حمله مرگبار ۷ اکتبر آغاز شد، همچنان ادامه دارد. در تازهترین تحولات، تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس با میانجیگری مصر، قطر واآمریکا وارد مرحلهای حساس شده است. اختلافنظر میان طرفین بر سر نحوه آزادی گروگانها، آتشبس دائم و بازسازی غزه، مذاکرات را پیچیده کرده است. مصر اخیراً از مواضع حماس ابراز نارضایتی کرده و هشدار داده که در صورت تداوم تعلل این گروه، روند میانجیگری را متوقف خواهد کرد.
شکاف عمیق میان تشکیلات خودگردان فلسطینی و حماس نیز یکی از موانع اصلی تحقق وحدت سیاسی و ملی فلسطینیان در برابر بحران جاری در غزه است. حماس، که حضور تشکیلات در غزه را نمیپذیرد، به طور کامل بر نوار غزه کنترول دارد و هیچ نشانهای از آمادگی برای واگذاری بخشی از این کنترول به تشکیلات یا ساف دیده نمیشود. در چنین شرایطی، اعلام برگزاری انتخابات برای نهادی مانند شورای ملی فلسطین اگرچه از نظر نمادین حائز اهمیت است، اما بعید به نظر میرسد بدون اجماع ملی فراگیر، بتواند راهحلی پایدار برای بحران مشروعیت و انسداد سیاسی فلسطینیان ارائه کند.
