خطر فروریزی بخشهایی از زیارتگاه منسوب به حضرت علی در بلخ
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال میگویند که بخشهایی از زیارتگاه منسوب به حضرت علی در مزارشریف مرکز ولایت بلخ تخریب شده است.
به گفته منابع، طالبان تاکنون برای بازسازی بخشهای آسیب دیده این زیارتگاه اقدامی نکرده و خطر فروریزی این بنا وجود دارد.
زیارتگاه منسوب به حضرت علی در شهر مزار شریف یکی از مهمترین بناهای تاریخی در افغانستان و مرکز جشن نوروز در شمال افغانستان است.
یونسکو پس از روی کار آمدن طالبان اعلام کرد که موضوع حفاظت از میراثهای فرهنگی افغانستان، یکی از نگرانیهای عمده این نهاد است.
طالبان به رغم وعدههای خود برای حفاظت از اماکن تاریخی، تاکنون در این مورد دستاوردی نداشته است.
سال گذشته تصاویری به افغانستان اینترنشنال رسید که کاشیهای فروریخته زیارتگاه منسوب به حضرت علی در مزارشریف را نشان میداد.
تصاویر جدید نیز حاکی از ریختن کاشیها و قسمتهایی از دیوار این زیارتگاه است.
طالبان پس از به قدرت رسیدن دوباره در اسد سال ۱۴۰۰، پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی افغانستان را از فراز روضه مزارشریف برداشت و پرچم سفید رنگ خود را جایگزین کرد. افزون بر آن، طالبان در این زیارتگاه وسایل جنگی خود را به نمایش گذاشت.
نگرانی از تخریب اماکن تاریخی
سابقه طالبان در تخریب آبدهها و آثار باستانی، از جمله ویرانی پیکرههای بودای بامیان، بر نگرانیهای بینالمللی افزوده است.
بر اساس گزارشها، منار جام، اماکن تاریخی محمد شریف خان در غزنی، دو برج شهر کهنه هرات و دیگر مناطق باستانی در خطر فروپاشی قرار دارند.
در نزدیک به چهار سال گذشته، گزارشهای متعددی از کاوشهای غیرحرفهای و رفتار مشکوک طالبان در برابر میراث فرهنگی افغانستان در مناطق مختلف کشور منتشر شده است.
در یکی از موارد، در ماه میزان ۱۴۰۲ چندین منبع در بامیان به افغانستان اینترنشنال گفتند که جنگجوی طالبان در غرب ولسوالی پنجاب روستاییان را حبس کردند و در دو گور به جستجوی آثار تاریخی به کاوش خودسرانه پرداختند. منابع در آن زمان گفتند که طالبان زیارتگاهی موسوم به «قبر سید» و گوری معروف به «دختر پادشاه» را کاوش کردند.
وزارت مالیه طالبان خبر داد که ۲۶۴ کیلوگرم زعفران ایرانی را در گمرک هرات هنگام قاچاق به افغانستان، کشف و ضبط کرده است.
این وزارت گفت که این محموله قرار بود بهطور غیرقانونی وارد کشور شده و بهنام زعفران افغانستان به دیگر کشورها صادر شود.
وزرات مالیه طالبان جمعه، سوم اسد در خبرنامهای نوشت که این مقدار زعفران ایرانی «با مهارت زیاد در یک موتر یخچالی» جاسازی شده بود.
طالبان میگوید افرادی را به اتهام قاچاق این محموله بازداشت کرده است. این گروه درباره تعداد و هویت افراد بازداشت شده حزئیات ارائه نکرد.
مسئولان وزارت مالیه طالبان گفتند که متهمان را برای پیگرد به نهادهای عدلی و قضایی خود معرفی کرده است.
زعفران افغانستان در سالهای پسین در رقابتهای جهانی عنوان «باکیفیتترین زعفران جهان» را کسب کرده است. موسسه بینالمللی زائقه در بلجیم سال گذشته برای نهمین بار این عنوان را به زعفران افغانستان داد.
در دههها گذشته بذر زعفران از ایران به افغانستان وارد میشد. جمهوری اسلامی در سالهای گذشته صادر کردن بذر زعفران را جرمانگاری کرده و به متخلفان جزای سنگینی در نظر گرفته بود.
شماری از افغانهای ساکن اتریش در یک گردهمایی مقابل دفتر سازمان ملل در ویانا تجمع کردند و نسبت به اخراج گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان اعتراض کردند.
معترضان در این گردهمایی از بدرفتاری با مهاجران افغان انتقاد کردند و خواهان برخورد انسانی با آنها شدند.
این گردهمایی اعتراضی روز پنجشنبه، دوم اسد در شهر ویانا، پایتخت اتریش برگزار شد.
شرکتکنندگان با حمل عکسهایی از مهاجرانی که در روزهای اخیر در ایران جان باختهاند و با سردادن شعارهایی مانند «مهاجر افغانستان نیز انسان است» و «سکوت در برابر ظلم، همدستی با آن است» خواستار رفتار انسانی و محترمانه با مهاجران شدند.
آنها اقدامات خشونتبار و تبعیضآمیز برخی نهادها و شهروندان ایرانی با مهاجران افغان را محکوم کردند.
معترضان در اتریش خواهان برخورد انسانی با مهاجران افغان در ایران و پاکستان شدند
این پناهجویان، اخراجهای اجباری مهاجران افغان از سوی دولتهای ایران، تاجیکستان و پاکستان را محکوم کردند و از سازمان ملل خواستند که برای حمایت از حقوق مهاجران اقدام عملی و فوری انجام دهد.
روز گذشته شماری از افغانها در شهر هامبورگ آلمان نیز در اعتراض به روند فزاینده اخراج مهاجران افغان از ایران و پاکستان تجمع کردند.
شفقت علیخان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان درباره احتمال به رسمیت شناختن اداره طالبان گفت که این موضوع در حد «گمانهزنی» است و نمیتواند در مورد آن اظهارنظر کند.
او در عین حال خبر داد که قرار است امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان به پاکستان سفر کند.
در دور اول رژیم طالبان، پاکستان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی سه کشور اسلامی بودند که طالبان را به رسمیت شناختند. اما این کشورها در حال حاضر تنها روابط دیپلوماتیک محدودی با طالبان دارند و از به رسمیت شناختن طالبان خودداری کردهاند.
روسیه تنها کشوری است که اخیرا اداره طالبان را به رسمیت شناخت.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشنبه سوم اسد در یک نشست خبری در اسلامآباد گفت که مذاکرات با طالبان در حال انجام است و تاریخ سفر امیرخان متقی مشخص خواهد شد.
پیشتر منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که امیرخان متقی، تا دو هفته دیگر در اوایل ماه اسد، به پاکستان سفر میکند.
شفقت علیخان در بخشی دیگری از نشست خبری خود درباره سفر اخیر محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان به کابل و گفتوگو با مقامهای طالبان جزئیات داد.
او گفت: «مسائل امنیتی به ویژه پناهگاههای شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستانی از نکات کلیدی بحث بودند.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید که طالبان نگرانیهای امنیتی این کشور را پذیرفته است.
اسلامآباد طالبان را متهم میکند که به طالبان پاکستانی در افغانستان پناه داده و این گروه با استفاده از خاک افغانستان، حملات علیه دولت پاکستان انجام میدهد.
مقامهای طالبان پیوسته این اتهامات را تکذیب میکنند و میگویند که پاکستان ناتوانی خود در تامین امنیت این کشور را به گردن این گروه میاندازد.
در سالهای اخیر روابط پاکستان با طالبان پر تنش بوده است. مرزبانان دو طرف بارها در تورخم، دندپتان، اسپین بولدک و دیگر نقاط مرزی درگیر شدهاند.
با این حال، طالبان با پاکستان سطح روابط دیپلوماتیک خود را از کاردار به سفیر ارتقا داده است. این امر پس از نشست سهجانبه وزیران خارجه طالبان، چین و پاکستان در بیجنگ انجام شد.
در پی سفر وزیر داخله پاکستان به کابل، وزارت خارجه این کشور اعلام کرد که طالبان افغان «پذیرای» نگرانیهای اسلامآباد در مورد پناهگاههای تیتیپی در افغانستان است.
سخنگوی این وزارت گفت که مقامات طالبان در گفتوگو با وزیر داخله پاکستان، برای رفع این نگرانیها تمایل نشان دادهاند.
شفقت علی خان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان پنجشنبه، دوم اسد در یک نشست خبری گفت: «یکی از موانع روابط با طالبان، پناهگاههایی است که تروریستها در آنجا [افغاستان] از آن استفاده میکنند».
او افزود که تعامل فعالی میان پاکستان و طالبان افغانستان در جریان است و طرف افغان نسبت به رفع نگرانیها اعلام آمادگی کرده است.
مقامات پاکستان میگویند که موقف جدید طالبان نشاندهنده خوشبینی محتاطانه درباره حساسترین مسئلهای است که روابط دوجانبه را تحت تاثیر قرار میدهد.
حضور شبهنظامیان تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) در افغانستان مدتهاست که باعث بروز اختلاف بین اسلامآباد و اداره طالبان شده است. پاکستان در نزدیک به چهار سال تسلط طالبان بر افغانستان این گروه را بارها به پناه دادن به جنگجوی تیتیپی متهم کرده است.
خشونتها پس از فروپاشی آتشبس شکننده بین دولت پاکستان و تحریک طالبان پاکستانی در نومبر ۲۰۲۲ تشدید شد. مقامات پاکستانی تخمین میزنند که حدود ۴ هزار جنگجوی تیتیپی در قلمرو افغانستان فعالیت دارند.
پاکستان هشدار داده است که ادامه ستیزهجویی فرامرزی میتواند روابط با طالبان افغانستان را از مسیر خود خارج کند.
رسانههای پاکستان نوشتند که در پی سفر اخیر محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان به کابل، روند مبارزه با شبهنظامیان مخالف حکومت این کشور شتاب بیشتر گرفته است.
وزیر داخله پاکستان در سفر به کابل با سراجالدین حقانی درباره امنیت فرامرزی، تهدید ناشی از تحریک طالبان پاکستان و تلاشها برای مهار قاچاق مواد مخدر گفتوگو کرده است.
این در حالی است که طالبان افغان بارها حضور تیتیپی و دیگر گروههای تروریستی خارجی در داخل افغانستان را رد کرده است.
یو شیائو یونگ، نماینده ویژه چین برای افغانستان میگوید که در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در کابل درباره همکاری این گروه با جامعه جهانی، ثبات و بازسازی افغانستان گفتوگو کرده است.
طالبان میگوید که نماینده چین به حمایت سیاسی و اقتصادی از افغانستان تاکید کرد.
نماینده چین روز جمعه سوم اسد در صفحه اکس خود این دیدار را «بسیار خوب» توصیف کرد. او گفت که این نشست در ادامه دیدار سهجانبه وزیران خارجه چین، طالبان و پاکستان برگزار شد و محور آن همکاری با همسایگان و جامعه جهانی برای بازسازی افغانستان بوده است.
وزارت خارجه طالبان نیز با انتشار خبرنامهای نوشت در این دیدار، دو طرف بهگونه مفصل درباره گسترش روابط دوجانبه بر مبنای مناسبات سیاسی، همکاریهای اقتصادی و منافع مشترک گفتوگو کردند.
در خبرنامه آمده است که آقای یوی شیایونگ تعهد کرد که کشورش بر اساس اصل حسن همجواری، به حمایت سیاسی و اقتصادی از افغانستان ادامه خواهد داد.
نشست وزرای خارجه طالبان، چین و پاکستان در ثور امسال در بیجینگ برگزار شد. آن زمان وزیر خارجه چین این نشست را مثبت ارزیابی کرد. او گفت که «ما باید اعتماد متقابل سیاسی را افزایش دهیم و دوستی مبتنی بر حسن همجواری را حفظ کنیم.»
در پی این نشست، طالبان و پاکستان، روابط دیپلوماتیک خود را در سطح سفیر توسعه داد.
با گذشت نزدیک به چهار سال از حاکمیت طالبان، هنوز هیچ کشوری جز روسیه این گروه را به رسمیت نشناخته است. با این حال، چین یکی از نزدیکترین شرکای طالبان محسوب میشود. بیجینگ بارها خواستار برداشتن تحریمها علیه طالبان شده و از گسترش روابط دیپلوماتیک آنان حمایت کرده است.
این کشور با کماهمیت دانستن نقض حقوق بشر به ویژه حقوق زنان، تأکید کرده که افغانستان نباید دوباره به پناهگاه تروریستان بدل شود.