منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند طالبان در ولایتهای کنر، ننگرهار، نورستان و لغمان با فشار و تهدید، رادیوهای مستقل را واداشتهاند که روز ۲۴ اسد را به پخش برنامههای تبلیغاتی این گروه اختصاص دهند. مسئولان رسانهها میگویند اگر به دستورات طالبان عمل نکنند، تهدید خواهند شد.
منابع همچنین گفتهاند: «هرچند طالبان رسانههای خودشان را دارند، اما ریاست اطلاعات و فرهنگ این گروه رسانهها را مجبور کرده است که در این روز، تحلیلگران مخالف نظام جمهوری پیشین را دعوت کنند، از نظام گذشته با الفاظ نادرست انتقاد کنند و فقط به نفع طالبان تبلیغ نمایند.»
مسئولان رادیوهای این ولایتها میگویند طالبان پیشتر نیز در برابر پخش چنین برنامههایی وعده پرداخت پول داده بود، اما هرگز به این تعهد عمل نکرده و آنها ناچار شدهاند برنامههای فرمایشی طالبان را با هزینه شخصی خود منتشر کنند.
برخی رسانهها نیز میگویند ملزم به پذیرش دستورات طالبان اند در غیر آن به بهانههای مختلف علیه آنها دسیسهچینی شده و رسانههای شان بسته خواهد شد.
پیشتر نیز طالبان به برخی رسانههای ننگرهار هشدار داده بود که اگر دستورات این گروه را نپذیرند، بر برنامههایشان محدودیت وضع خواهد کرد.
یکی از خبرنگاران ولایتهای شرقی که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت: «مسئولان ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان هرازگاهی میآیند، فهرست برنامههای رسانه ما را بررسی میکنند و بعد تغییر میدهند.»
این خبرنگار میگوید دخالت طالبان در برنامههای رسانهیی مشکلات زیادی برای رسانهها ایجاد کرده است.
سال گذشته نیز طالبان به همه رادیوها و تلویزیونهای خصوصی شهر جلالآباد دستور داده بود که روز ۲۴ اسد جز ترانههای طالبانی و مطالب مربوط به پیروزی این گروه، برنامهای دیگری پخش نکنند.
طالبان از بدو حاکمیت تاکنون ۲۴ اسد را به مناسبت نخستین سالروز ورود این گروه به کابل و «روز پیروزی بر اشغال امریکا و متحدانش» جشن میگیرد.
وزارت خارجه طالبان روز یکشنبه، ۱۹ اسد در بیانیهای به گزارش مشترک یوناما و دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره بازداشت و شکنجه مهاجران اخراجی واکنش نشان داد. طالبان نوشت که کمیسیون مشترک این گروه با حضور نمایندگان وزارت خارجه، امر به معروف و اداره استخبارات، گزارش مذکور را بررسی کرده است.
وزارت خارجه طالبان میگوید گزارش یوناما درباره بازداشت و شکنجه مهاجران بازگشتی «غیرمعیاری» است، رویدادها را بزرگنمایی کرده و به آنها رنگوبوی «سیاسی، سمتی و زبانی» داده است. این گروه مدعی شد که یوناما «واقعیتها را تحریف» کرده و هویت و ارزشهای دینی-اجتماعی کشور را نادیده گرفته است.
طالبان میگوید که یوناما در این گزارش به جای تمرکز به کمکهای ارائه شده به مهاجران، «از طریق بازی با کلمات» به خلق نگرانی و تشویش اذهان عامه پرداخته است. بیانیه افزوده است که گزارش یوناما به تجربههای فردی شمار معدودی از افرادی تمرکز دارد که در برگشت به افغانستان با مشکلات مواجه شدهاند. اما بازگشت «امن و باعزت» میلیونها افغان را نادیده گرفته است.
در بیانیه طالبان آمده است که انتخاب شمار معدودی از مهاجران اخراجی توسط یوناما «هدفمند» بوده و بسیاری از ادعاها در آن، بدون ارائه شواهد و براساس گمانهزنیها مطرح شده است. طالبان یوناما را به استفاده از اصطلاحاتی با رنگوبوی سیاسی و نقض اصل بیطرفی در این گزارش متهم کرده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل و یوناما در دوم اسد در گزارشی نوشتند بازگشتکنندگان افغان بهویژه زنان، نظامیان، کارمندان دولت پیشین و خبرنگاران با خطر جدی شکنجه، بازداشتخودسرانه و نقض حقوق بشر از سوی طالبان روبهرو هستند. این گزارش به اساس گفتوگو با ۴۹ مهاجر بازگشته از ایران و پاکستان در سال ۲۰۲۴ تهیه شده است.
گزارش یوناما حاکی است که تخطیها در برگیرنده «شکنجه و بدرفتاری، دستگیری و توقیف خودسرانه و تهدید امنیت فردی از سوی مقامات حاکم میباشد.»
طالبان به مسئولان یوناما خاطرنشان کرده است که باید روش گزارشدهی خود را «بهطور جدی بازنگری کند». این گروه از یوناما خواسته است که در «رفع نواقص علمی و حرفهای» گزارشهای خود اقدامات عملی انجام دهد.
طالبان پیش از این جلو ورود گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل به افغانستان گرفته بود. با این حال، گزارشگر ویژه و دفتر یوناما به طور مرتب گزارشهای انتقادی خود را از وضعیت حقوق بشر در افغانستان ارائه کردند.
یوناما روز یکشنبه در تازهترین گزارش سهماهه خود از موارد گسترده نقض حقوق بشر در این کشور، از جمله محدودیت بر زنان، خطرات برای بازگشتکنندگان، اعدامهای علنی و فشار بر رسانهها و فعالان مدنی خبر داده است.
